Marcel Wichgers is blij dat de rituele baden worden gerestaureerd.

Mikwe voor Joodse Groningers in ere hersteld. Rituele baden waren verdwenen onder betonnen vloer

Marcel Wichgers is blij dat de rituele baden worden gerestaureerd. Foto: Corné Sparidaens

De twee rituele baden in het voormalige rabbinaatshuis in Groningen, die in 2014 werden herontdekt, worden grondig gerestaureerd.

De baden bevinden zich in een ruimte die bereikt kan worden via de synagoge aan de Folkingestraat maar ooit hoorde bij het rabbinaatshuis dat aan die synagoge vast zat.

Na de Tweede Wereldoorlog waren de baden lang onzichtbaar. Het rabbinaatshuis kreeg toen een andere functie en de baden werden bedolven onder een betonnen vloer.

Pas in 2014 kwamen ze weer tevoorschijn. Dit dankzij de Stichting Folkingestraat Synagoge Groningen (SFSG) die de synagoge beheert en in dat pand onder meer een expositie over de geschiedenis van de Joodse Stadjers heeft.

Contouren kwamen tevoorschijn

,,Op basis van een foto vermoedden we dat de baden zich in de ruimte bevonden’’, zegt woordvoerder Marcel Wichgers van de SFSG. ,,Een vrijwilliger is in 2014 voorzichtig in de vloer gaan hakken en inderdaad kwamen de contouren van de baden tevoorschijn.’’

De stichtingsbestuurders toonden vervolgens de badruimte aan bezoekers van de synagoge maar dat ging moeizaam. ,,De badruimte is moeilijk te bereiken vanuit de synagoge maar dat verandert nu’’, vertelt Geert Volders, manager van de SFSG. ,,Er wordt een nieuwe doorgang naar het badvertrek gecreëerd en tegelijkertijd wordt dus dat vertrek opgeknapt en heringericht. Zodanig dat bezoekers er van alles te weten kunnen komen over de geschiedenis van deze bijzondere plek.’’

Die geschiedenis gaat terug tot 1890. Toen werd het rabbinaatshuis met daarin het mikwe, de Hebreeuwse naam voor de rituele badruimte, in gebruik genomen.

Het mikwe had ook in Groningen de functie die het al eeuwen in het Jodendom heeft. Zo dompelde een bruid zich voor het huwelijk onder in het bad en deden getrouwde vrouwen maandelijks hetzelfde, op een vastgesteld aantal dagen na het begin van de menstruatie.

,,De baden werden ook bij andere plechtigheden gebruikt’’, zegt Volders. ,,Wij nemen ze niet opnieuw in gebruik, maar we laten ze dus wel in opgeknapte staat zien, vanaf begin volgend jaar. Dan is dit project klaar, net als de complete herinrichting van de synagoge. De Stichting Oude Groninger Kerken, eigenaar van de synagoge, speelt bij dit alles ook een belangrijke rol.’’

Volders benadrukt dat het Rabbinaatshuis eigenlijk vier baden had. ,,Maar twee bevinden zich in de bodem in dat deel van het pand dat niet bij de synagoge hoort en van een woningstichting is.’’

menu