Ingesnoerd op een bed minutenlang de beklemmende sensatie van een aardbeving ondergaan. Die beleving wil de Groninger Bodem Beweging meegeven aan bezoekers van festival Noorderzon.

Het kan allemaal in een grotendeels lege zeecontainer op het festivalterrein in het Groninger Noorderplantsoen. Afgezien van het bed staat daar enkel een tafel met een computer. Achter het scherm kunstenaar Davey Smand (Hoogeveen, 1991).

Stevig vastgesnoerd

Smand heeft zojuist het eerste ‘slachtoffer’, Jaap Nauta uit Loppersum, stevig vastgesnoerd op het bed en bedekt met een strakke deken van latex. Op zijn hoofd een kloeke virtualrealitybril. Die toont aan Nauta het beeld van een vertrek. Een vertrek dat nu nog onbeweeglijk ‘stilstaat’. Smand klikt vervolgens een paar keer op het toetsenbord. Vervolgens vult de container zich met een kakofonie van harde, onaangename klanken.

Gebrom, gedender, snoeiharde metalen geluiden, een schelle hartslag en daarbovenuit opgewonden stemmen van mensen. De voorstelling duurt vier minuten, maar het lijkt alsof de Lopster veel langer ligt vastgesnoerd.

Verbaasd

Na afloop maakt Smand Nauta los. Die komt overeind en schudt verbaasd zijn hoofd. Hij slikt. ,,Het was beklemmend. Heftig? Nee, dat niet zozeer. Ik schrik er ook niet van. Dit is anders dan de echte aardbevingen die ik een aantal malen heb gevoeld. Je ondergaat alles en kunt minutenlang geen kant op. Je ligt ingesnoerd. Je krijgt het vooral benauwd.’’

En dat is precies het effect dat de schepper van het tafereel probeert te bewerkstelligen. ,,De machteloosheid van de bewoners van het aardbevingsgebied in Groningen. De mentale klappen die ze krijgen. De problemen gaan maar door, mensen hebben schade en zitten klem. Maar het gaat niet alleen om scheuren in huizen. De mensen kunnen geen kant op. Net als de mensen die hier in de container komen en worden vastgesnoerd. Hun autonomie wordt ze afgenomen. Ze moeten zich overgeven aan de gebeurtenissen.’’

Gevoel van een aardbeving

Smand, die werd gevraagd door de Groninger Bodem Beweging, wilde alleen een lege container. ,,Ik wil geen ruis, geen dingen die afleiden van het gevoel van een aardbeving.’’

Zijn act is tot en met 19 augustus te zien en te beleven.

Sarah Leijendekker van de Bodem Beweging kijkt tevreden hoe de eerste belangstellenden binnendruppelen. Ze hoopt dat veel bezoekers van het festival naar de container komen. ,,Hier kunnen ze een aardbevingssensatie ondergaan. Je ligt op bed in een slaapkamer en ondergaat een nachtmerrie. We hopen dat mensen van buiten het bevingsgebied zo een beetje ervaren wat de bewoners daar al jaren ondergaan. De machteloosheid, het gevangen zitten in je eigen huis.’’

De beving is niet voor iedereen een aanrader, overigens. Mensen die last hebben van epilepsie, astma of angststoornissen wordt met klem gevraagd het avontuur aan zich voorbij te laten gaan.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen