Op de A1 bij De Lutte stond woensdag de barbecue aan op de snelweg.

Berend Roorda van de RUG: boeren, vraag je af of de publieke opinie zich niet tegen je keert

Op de A1 bij De Lutte stond woensdag de barbecue aan op de snelweg. Foto: ANP/Vincent Jannink

Ze blokkeerden onder meer snelwegen en distributiecentra van winkels en waren aan het spookrijden op de A12, maar de politie besloot de boeren en bouwers vandaag niet massaal op de bon te slingeren. De teller bleef staan op ruim honderd boetes. ,,Met drie trekkers over de snelweg rijden is gevaarlijker dan met honderd exemplaren.’’

Heel wat Nederlanders steunen de boeren nog steeds in hun strijd tegen de huidige (stikstof)regelgeving, maar er is ook veel verontwaardiging over de protestacties die vooral op de weg tot veel overlast leiden. De hele dag stonden er files, met soms wel meer dan 2 uur vertraging tot gevolg. Mensen kwamen te laat aan op hun werk of waren niet op tijd bij hun patiënten.

'Treed eens op tegen boerenprotesten'

,,Begrijp ik het goed dat wetten en regels niet meer van toepassing zijn? Onnodig links rijden, rechts inhalen, overheidsgebouwen blokkeren: allemaal toegestaan? Beetje oneerlijk. Treed eens op tegen boerenprotesten’’, aldus een twitteraar.

De politie heeft begrip voor de verontwaardigde reacties, laat woordvoerster Mireille Beentjes weten. ,,Zeker, maar het was niet realistisch één lijn te trekken en overal hetzelfde te doen. In heel Nederland is per situatie bekeken wat voor iedereen de beste oplossing zou zijn. Soms hebben we bemiddeld, soms bekeurd en soms zijn andere grenzen getrokken. Wij waren op ontelbaar veel plaatsen in Nederland met deze demo bezig. Ons optreden hing af van afspraken met betrokken burgemeesters en onze eigen professionele inschatting. Waar dat nodig was en de veiligheid in het geding was, traden we actief op. Vaak is het nou eenmaal veiliger als er honderd trekkers over de snelweg rijden in plaats van drie.’’

Extreem druk

Als voorbeeld noemt Beentjes de barbecue van de boeren op de A1. ,,Na een gesprek tussen de burgemeester en de actievoerders was de actie snel afgelopen.’’ De politie kwam in andere gevallen sneller in actie. Zo werden op de A2 bij Vught en op de A59 bij Rosmalen 21 tractoren van de snelweg gehaald en bekeurd. Ook wierpen agenten meerdere blokkades op om te voorkomen dat boze boeren (overheids)gebouwen gingen bezetten. Aanhoudingen zijn er volgens Beentjes niet verricht. ,,Het was extreem druk, maar grote incidenten zijn er niet geweest.’’

Berend Roorda, universitair docent aan de Rijksuniversiteit Groningen en gespecialiseerd in demonstratierecht, legt uit dat er goed moet worden gekeken naar het doel van een actie. ,,Als een protest alleen wordt gebruikt als dwangmiddel, valt dit niet onder het demonstratierecht en kan er worden ingegrepen. Goed voorbeeld daarvan was de actie van de blokkeerfriezen op de snelweg bij Dokkum. Ze hielden andere demonstranten tegen, dat mag dus niet.’’

Volgens Roorda hebben politie, justitie en burgemeesters veel bevoegdheden om op te treden tijdens demonstraties. ,,Ze bekijken het per situatie.’’ Volgens Roorda moeten de boeren zich wel afvragen of de publieke opinie zich niet tegen hen keert als ze doorgaan met grote protesten. ,,Zeker als dit tot overlast leidt.’’

menu