Bevingsschade zet levens op slot

Kopzorgen door aardbevingen. Foto: Shutterstock

De geestelijke gezondheid van mensen met meervoudige aardbevingsschade neemt gestaag af. Dat blijkt uit het onderzoek Gronings Perspectief .

Vandaag zijn opnieuw resultaten naar buiten gebracht van het grootschalige onderzoek naar de geestelijke gezondheid van bewoners van het aardbevingsgebied.

Het staat onder leiding van Katherine Stroebe en hoogleraar sociale psychologie Tom Postmes van de Rijksuniversiteit Groningen. Begin 2018 werden de onderzoeksresultaten van de eerste fase gepresenteerd.

In de kadertjes staan enkele geanonimiseerde citaten van enquetedeelnemers.

Voor de aardbeving van Westerwijtwerd op 22 mei voelden de bewoners zich een beetje veiliger, constateren de onderzoekers. Toch had bijna de helft van de bewoners met meervoudige schade tot vorige week nog steeds een onveilig gevoel.

Stroebe: ,,Uit ons eerder onderzoek weten we dat ze in de put zitten. Dat uit zich lichamelijk onder meer in hartkloppingen, spierpijn en slapeloosheid. Op de lange termijn vormen dat soort klachten een gezondheidsrisico.’’

Versterkingsoperatie

In de tweede fase zijn niet alleen de gevolgen van de schadeprocedures, maar ook die van de versterkingsoperatie op de geestelijke gezondheid van de bewoners meegenomen. Uit interviews komt naar voren dat de voortdurende onzekerheid het leven van de gedupeerden ontwricht.

,,Er is veel onduidelijkheid over de afwikkeling van de schade en de versterking. Daardoor kunnen ze niet verder. Hun levens zitten op slot.’’

Volgens Stroebe zijn de gevolgen ernstig. ,,We zien levens ontsporen doordat mensen niet kunnen verhuizen, door financiële zorgen of door gevechten met instanties. Steeds meer bewoners gaan kopje onder door de stress.’’

Onderlinge verbondenheid

Tegelijk kan de versterkingsoperatie de onderlinge verbondenheid in dorpen en wijken aantasten. Doordat mensen gezamenlijke problemen hebben, wordt de saamhorigheid aan de ene kant bevorderd.

,,Aan de andere kant steken jaloezie en afgunst de kop op. Sommigen vragen zich af waarom de ander wel wordt geholpen en zij niet. Tot op heden is het versterkingsbeleid vooral gericht op individuen en niet op de gemeenschap.’’

Er moet volgens haar meer worden geïnvesteerd in leefbaarheid, verenigingsleven en bewonersinitiatieven.

Spaghetti

Stroebe vindt het opvallend dat zowel professionals als bewoners aangeven dat de aanpak te complex is. Een veelheid aan organisaties en organisatielagen vertraagt de besluitvorming.

,,De bewoners weten niet goed hun weg te vinden in de spaghetti van instanties. Ze moeten zelf meer invloed krijgen op de plannen. De versterking moet sneller, minder top-down en eenvoudiger.’’

Ze maakt zich ernstig zorgen over het lot van veel bewoners. Ze ervaren dat de onzekerheden alleen maar groter worden. ,,Het loopt ze over de schoenen. Ze zien geen licht aan het einde van de tunnel.’’

Derde fase

Het is nog onbekend of er een derde fase komt van Gronings Perspectief . Tot nu toe ontving het onderzoeksteam subsidie van Nationaal Coördinator Groningen.

Er is nog geen toezegging voor de financiering van de volgende fase. Stroebe: ,,Het is zonde om te stoppen met dit onderzoek.’’

Het hele rapport met bijlagen, conclusies en aanbevelingen lezen? Klik hieronder op de linkjes.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen