Bijzondere versterking historisch stadshart Appingedam start begin 2021

Appingedam heeft de erfgoedprijs 2020 gewonnen, onder meer dankzij de Hangende Keuks, Nicolaikerk en gerenoveerde synagoge Foto: Jan Zeeman

Het is een complexe klus: de versterking van het historische centrum vol winkels van Appingedam. De gemeente en Nationaal Coördinator Groningen (NCG) zijn gestart met de voorbereidingen van het monsterproject.

De Solwerderstraat met haar Middeleeuwse panden, de Dijkstraat vol winkels, de hangende keukens boven het Damsterdiep en de smalle bruggetjes. Veel van de bijna vierhonderd gebouwen die in het centrum van Appingedam staan, zijn honderden jaren oud. En veel panden moeten versterkt worden.

„Dit is het eerste en enige project in de regio waar we in een cultuurhistorisch centrum panden gaan versterken”, zegt Peter Spijkerman (NCG). Het is voor de betrokken partijen heel belangrijk dat de monumentale waarde van het centrum behouden blijft. De Damsters zijn erg trots op hun stadshart. „Daarom gaan we zeer zorgvuldig te werk en werken we nauw samen met de pandeigenaren en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.”

Geschakelde panden en winkelstraten

De versterking van dit deel van Appingedam is lastig om verschillende redenen. Het is een beschermd stadsgezicht met veel geschakelde monumentale panden. Dat betekent dat de gebouwen bouwkundig met elkaar verbonden zijn. In het geval van een aardbeving reageren ze als een geheel. Pand per pand versterken is daarom niet mogelijk. De versterkingsmaatregelen worden in dit geval per cluster uitgevoerd.

Daarnaast wil de gemeente ervoor zorgen dat de ondernemers niet teveel last ervaren van de werkzaamheden. Daarom worden niet alle gebouwen tegelijk aangepakt. In overleg met de ondernemers wordt bekeken of de versterkingsmaatregelen gecombineerd kunnen worden met andere verbouwingsplannen. Op basis daarvan wordt ook de planning bepaald van de versterking in het centrum.

Ondernemers vinden versterkingsoperatie spannend

Restaurant De DAAMe is net verhuisd van de Wijkstraat naar de Dijkstraat. Wat er precies gaat gebeuren is voor eigenaar Bianca Uiterwijk nog ongewis. „Ze zeggen nu dat ze volgend jaar beginnen, maar ik betwijfel of dat zo is. Ik ga er maar vanuit dat het langer duurt.”

Hun oude pand stond enorm scheef door mijnbouwschade. Maar het nieuwe pand ziet er, gelukkig, een stuk beter uit. „Om ons heen staan genoeg gebouwen die schade hebben. Een schuurtje naast ons staat bijvoorbeeld in de stutten.”

Edwin Boelens van de Damster Boekhandel heeft nog geen idee wat er precies gaat gebeuren, maar de komende maanden beloven spannend te worden. „We hebben zelf nog niets gehoord over de versterkingsoperatie. We hebben een berg mensen over de vloer gehad, maar nog geen bericht of we ook versterkt moeten worden.”

Het pand van de boekhandel is heel erg oud. De basis stamt uit de Middeleeuwen, hoewel je daar aan de buitenkant niets meer van kan zien. Hoe de versterkingsoperatie precies plaats gaat vinden weet Boelens nog niet. „Ik heb her en der wel wat in de wandelgangen gehoord. Maar ik vind het wel spannend. Ik vrees dat het invloed gaat hebben op de drukte in de winkelstraten.”

Unieke werkwijze

De versterking van het centrum vraagt om een unieke werkwijze, weet wethouder Annalies Usmany-Dallinga. „Het historisch centrum is van groot belang voor de kracht en identiteit van Appingedam. We hechten er veel waarde aan om de leefbaarheid en bedrijvigheid zo weinig mogelijk te verstoren.”

De komende maanden worden gesprekken gevoerd met de pandeigenaren over de versterkingsadviezen. Begin 2021 start de versterking van de eerste panden. „We starten op veertig adressen, verspreid over het centrum. Het gaat om zo’n acht clusters”, legt Usmany-Dallinga uit. De veertig adressen zijn een soort pilot.

Ruim de tijd voor de versterkingsoperatie

„We willen echt dat het centrum leefbaar en toegankelijk blijft. Daarom nemen we hier ook zo lang de tijd voor.” Het aardbevingsbestendig maken van het historisch centrum duurt naar verwachting 5 tot 7 jaar.

De gemeente wil ervoor zorgen dat winkels zoveel mogelijk open kunnen blijven. „Stel dat een pand zwaar versterkt moet worden, dan gaan we op zoek naar alternatieven voor de zaak. Mogelijk kan een winkel dan tijdelijk verplaatsen naar een leegstaand pand.”

menu