Koos Koop, Joop van Duijnhoven en Gerben Stellingwerf (vlnr) van het bestuur Collectief Midden-Groningen. Foto: DvhN

Boeren doen hun best om weidevogels te redden (maar dat valt nog niet mee)

Koos Koop, Joop van Duijnhoven en Gerben Stellingwerf (vlnr) van het bestuur Collectief Midden-Groningen. Foto: DvhN

Boeren en burgers van het Collectief Midden-Groningen proberen weidevogels te behouden voor het platteland. Dat valt nog niet mee.

Plasdras klinkt een beetje als een veterinaire aandoening. Maar het is de hemel voor weidevogels, blijkt. Een paar kilometer buiten Stedum, pal naast de Stedumermaar, heeft een melkveehouder op een perceel een stuk weiland onder water gezet.

Het is een paradijsje voor elders op het platteland schaarse weidevogels. Tureluurs buitelen luid roepend door de lucht, kieviten zeilen flapperend over het water. Een grutto krijst zijn melancholieke lied. Het is alsof de tijd aan de Stedumermaar heeft stilgestaan en voorbijgangers heel even een glimp krijgen van het rijk met vogels gestoffeerde boerenland van voorheen.

Genietend

Joop van Duijnhoven, coördinator natuurbeheer van het agrarisch Collectief Midden-Groningen, staat er genietend bij. ,,Die plas werkt als een magneet op weidevogels. Waar water is, zijn insecten en die zijn weer voedsel voor weidevogels. Vorig jaar was hier nog niets. En als je volgend jaar komt, zitten hier nog meer vogels.’’

(Tekst gaat verder onder de foto)

loading

Om het land onder water te zetten, wordt een pomp gebruikt, die stroom krijgt van een paar zonnepanelen. ,,De boer moet zorgen dat er steeds een laagje water op het veld staat, van vijf tot twintig centimeter En rond de plas leggen we kruidenrijk grasland aan.’’

Bestuurslid Koos Koop uit Usquert prijst de boer. ,,Dit is iemand die er echt voor gaat. Hij krijgt er een vergoeding voor, maar met dit stuk land kan hij voorlopig helemaal niets meer.’’

Onder water gezet

Dat de dieren de plas zo snel hebben gevonden, verbaast Koop niet. ,,Ze zeggen op de trek in Spanje tegen elkaar: je moet in Stedum wezen’’, grapt hij.

Tien boeren van het collectief hebben inmiddels een deel van hun land onder water gezet ten behoeve van de weidevogels.

Het is een van de acties die het collectief onderneemt, leggen Koop en Van Duijnhoven uit op de boerderij van Gerben Stellingwerf in Schildwolde, die ook in het bestuur zit. Groningen Midden is één van de drie agrarische collectieven in de provincie die zich bezighoudt met de bescherming van weide- en akkervogels en daarvoor subsidie ontvangt van de overheid.

Het agrarische collectief telt tachtig aangesloten boeren en heeft dik 35 vrijwilligers, die zich onder meer bezighouden met het zoeken van nesten en het tellen van vogels. ,,Zonder die vrijwilligers zouden we dit werk niet kunnen doen, ze zijn enorm belangrijk’’, zegt Van Duijnhoven.

Akkervogelvriendelijk beheer

Het werkgebied loopt van Groningen tot Delfzijl en van Zoutkamp tot Hoogezand. Op zo’n 300 hectare wordt akkervogelvriendelijk beheer uitgevoerd, terwijl op 530 hectare maatregelen worden genomen om de weidevogels te helpen.

(Tekst gaat verder onder de foto)

loading  

Het stutten van de weide- en akkervogelpopulatie is hard nodig. Veel soorten gaan pijlsnel achteruit. Op grote delen van het Groninger platteland ontbreken kievit, veldleeuwerik en grutto inmiddels, net als de patrijs. Het wordt er steeds stiller, tot verdriet van veel bewoners.

Doodzonde, vindt Stellingwerf. ,,Wij hebben een groep boeren die zegt: wij willen de grutto en de kievit helpen. Die vogels horen er gewoon bij. Als we niets doen, zijn ze verloren.’’

,,Boeren missen de weidevogels, ze willen ze terug. Ze hebben een band met de dieren. Maar als je niets met vogels hebt, begin je ook niet aan agrarisch natuurbeheer,’’ voegt Koop toe.

Want, verduidelijkt het drietal, rijk word je er niet. Bovendien kost het veel tijd en moeite. ,,Je wordt er niet beter van, je doet het niet voor het geld. Je wordt alleen gecompenseerd.’’, aldus Koop.

Regels en voorschriften

Wat daar bij komt, is dat deelnemers te maken krijgen met regels en voorschriften. Dat botst soms. ,,Je moet het zo praktisch mogelijk houden’’, vindt Van Duijnhoven.

Behalve de traditionele bescherming van vogels, houden de leden van het collectief zich ook bezig met de verbetering van de waterkwaliteit, in samenwerking met de beide Groninger waterschappen. ,,Er wordt dit jaar tachtig kilometer aan kruidenrijke stroken langs sloten in het Groninger akkerland aangelegd. Dat helpt vogels en insecten en zorgt dat er minder chemische stoffen in de sloten terechtkomen.’’

Van Duijnhoven zegt dat er veel wordt nagedacht over meer duurzaam boeren, de zogenaamde natuurinclusieve landbouw - maar wel met een gezond verdienmodel.

(Tekst gaat verder onder de foto)

loading

Daar is geld voor nodig. Verandering en vernieuwing van de landbouw vergen grote investeringen. Stellingwerf maakt zich wat dat betreft zorgen over de positie van jonge boeren. ,,Die steken zich diep in de schulden. Voor hen zou agrarisch natuurbeheer ook mogelijk moeten zijn.’’

,,Kunnen boeren de weidevogels redden? Nee, dat kunnen we niet alleen. Verandering kan nooit alleen van de boeren komen. Maar als de samenleving ook helpt, kan het wel. Het kost natuurlijk tijd, want voor natuur heb je geduld nodig. Het is lange termijn werk’’, constateert Koop.

menu