Brabander brengt kleur in het Groningen van 1919. Zo ziet dat eruit

Drukte in de Herestraat in Groningen in 1919 van Emiel Verwijst. Still uit het ingekleurde filmpje

Emiel Verwijst uit Veghel heeft een meer dan 100 jaar oud zwart-wit filmpje van de stad Groningen van kleur en geluid voorzien. De reacties zijn overweldigend. ,,Alsof ik in een tijdmachine zit.”

De tram baant zich een weg over de Herestraat, en wurmt zich aansluitend door de drukte op de Herebrug. Een jongen met pet fietst slingerend voor de tram uit en kijkt nog eens achterom. Daar wordt immers gefilmd. Iets heel bijzonders in, pakweg 1919. Even later kijken kinderen op de Grote Markt voor het stadhuis met verwondering naar de camera. Verwijst kijkt zelf ook nog gefascineerd naar de door hem ingekleurde beelden van Groningen van iets meer dan een eeuw terug.

,,Wat een prachtige stad was Groningen”

,,Groningen ken ik wel. Ik ben er wel eens geweest. Toen ik die filmbeelden zag, en vooral toen ze in kleur voorbijkwamen, dacht ik: wat een prachtige stad is dat geweest. De enorme drukte op straat verbaasde me. Iedereen denkt bij vroeger dat het toen rustig en gedwee was. In het filmpje zie je een ongelofelijke drukte. Ik zag ook een filmpje van Leeuwarden uit die tijd. Dat was een wereld van verschil.

Verwijst heeft een gevoelige snaar geraakt bij het publiek op internet. Honderden mensen hebben gesmuld van het filmpje dat op social media en op zijn eigen website is gepubliceerd. Verwijst heeft daarvoor gebruik gemaakt van honderd jaar oude stadsbeelden van Groningen van het Instituut Beeld en Geluid . ,,Het is alsof je in een tijdmachine stapt”, oordeelt iemand over de oude beelden.

Het geluid van een harde bezem

,,De film is oorspronkelijk zwart-wit en zonder geluid. Ik heb er zoveel mogelijk passende geluiden bij de beelden gezocht. Je hebt veel filmpjes met een saai muziekje eronder. Dan ben ik geneigd heel snel weg te klikken.” Voor die geluiden maakte Verwijst gebruik van internet.

Soms maakte hij zelf geluidsopnames. ,,Je ziet een vrouw de stoep vegen in het filmpje. Dat geluid kon ik nergens vinden. Toen heb ik een harde bezem gepakt en ben gaan schrobben in hetzelfde ritme als in het filmpje.’

Fascinatie voor oude beelden en techniek

De Brabander begon enkele jaren terug vanwege zijn fascinatie voor zowel oude dorps- en stadsbeelden als de techniek, met het inkleuren van oude foto’s van zijn woonplaats Veghel. ,,Ik kwam in aanraking met fotochroom en tinto novum; kleurtechnieken die werden gebruikt in de tijd dat er nog geen kleurenfoto’s bestonden.”

Van lieverlee volgden foto’s en filmpjes van andere plaatsen. ,,Het moet lijken of het ingekleurd is in de tijd dat de foto’s en films gemaakt werden.”

De kleur van de Beurs van Berlage

Foto’s kleurt Verwijst handmatig op de computer in. Voor het inkleuren van films maakt hij gebruik van software. ,,Die oude foto’s of films zijn vaak óf onderbelicht óf overbelicht. Of ze zijn geschoten in heel matte kleuren. Dat nodigt niet echt uit. Met de inkleuring breng ik de beelden tot leven. Ik pretendeer niet dat het historisch allemaal feitelijk juist is. Bovendien vroeger was het in het echt ook niet zwart-wit.”

,, Ik heb net een discussie met iemand gehad over het feit dat ik op een foto de bakstenen van de Beurs van Berlage in Amsterdam te rood had gemaakt. Voor mij is het vooral het neerzetten van een sfeer van foto’s uit die tijd om het qua beleving wat dichterbij te halen. Het is een aanvulling op het zwart-wit plaatje.”

Bekijk hieronder het oorspronkelijk zwart-wit filmpje:

menu