Eeke Scheweer met zijn boek en op de achtergrond overgeschilderde foto’s van zijn moeder en van hemzelf als vijfjarige in Wons.

'Buitenbeentje' Eeke Scheweer uit Groningen schrijft een boek vanuit het blikveld van bijbelse ezels

Eeke Scheweer met zijn boek en op de achtergrond overgeschilderde foto’s van zijn moeder en van hemzelf als vijfjarige in Wons. Foto: Peter Wassing

Van de koppige ezel van de profeet Bileam tot en met de lastdieren die David en Jezus droegen. Eeke Scheweer laat deze ondergewaardeerde dieren uit de Bijbel als dartele verhalenvertellers aan het woord in zijn zingevingsboekje De pink van Iejoor.

Wat is nu nog de zeggingskracht van de verhalen die mijn moeder mij vertelde toen ik klein was? Die vraag bracht Eeke Scheweer, gepensioneerd hbo-docent leiderschap annex coach van teams en individuen, tot het schrijven vanuit het blikveld van bijbelse ezels. Tijdens zijn loopbaan bij de Hanzehogeschool schreef hij Veelzijdig coachen en Lenig leiderschap . ,,Maar dit schrijven is mooier. Het gaat over mijn ontwikkeling van orthodox naar een vrijzinniger en ruim geloven’’, vertelt de 71-jarige in stad-Groningen wonende Fries.

‘Mem’, zijn moeder, was schooljuf, maar mocht dat toen zij kinderen kreeg alleen nog doen als invalster. Wel bleef ze een rasverteller, met kerst in de nabije kerk van Wons en alle dagen aan de eigen kinderen. Orthodox-hervormd was en bleef ze met haar man, een veelzijdige vakman als elektricien, fietsenmaker, gasfitter, benzinehandelaar en rijinstructeur.

Jeugdwerk

Eeke Scheweer belandde via de mulo in Bolsward op de kweekschool in Sneek. Hij deed jeugdwerk, gaf les aan jonge kinderen en op middelbare scholen. Op latere leeftijd voltooide hij universitaire opleidingen pedagogiek en andragogiek. Voor zijn pensionering leidde hij jarenlang leidinggevenden in de zorg op.

,,Ik zou nu een boek schrijven over fit en opgetogen ouder worden, maar kon er de vorm niet voor vinden. Op een cursus ‘verhalen vertellen’ kwam ik met het bijbelverhaal van de ezel van Bileam, die bleef staan om zijn baas voor onheil te beschermen, toen werd uitgescholden en tot bloedens toe werd geschopt en geslagen. Daarna begon de ezel te praten: dat hij altijd trouw was geweest en waarom hij nu zo werd behandeld.’’

De titel van het boek is ontleend aan Iejoor, nazaat van Bileams ezel, die bij het vertellen uit verdriet met zijn pink een traan uit zijn ooghoek haalde.

‘Ontroering, verwondering en verbinding’

Dat verhaal gaf de aanzet tot een boek vol speelse sprekende-dierenvertellingen van, zo staat in de ondertitel, ‘ontroering, verwondering en verbinding’. De ezel duikt in het Oude Testament op in Jesaja om het ongehoorzame volk de les te lezen: ‘Een ezel kent zijn voederbak, maar Israël mist elk inzicht, mijn volk leeft in onwetendheid’. Dat zegt de Heer, die door Scheweer consequent met het Joodse JHWH ( Ik zal er zijn, Ik ben die Ik ben ) wordt vermeld. ,,Ik gebruik in dit boekje nooit het leeg gevloekte God als eigennaam’’, schrijft hij.

De ezel komt ook voor in het laatste van de tien geboden van Mozes, over afgunst: Gij zult niet begeren... ook niet de ezel van de naaste. Illustrator Toon Janse, een oud-tekenleraar, maakte er een plaatje bij van een ezel die in Exodus leest. Het siert tevens de boekcover. ,,Hij wilde dat eerst niet. Een ezel die zichzelf op de borst klopt, dat was zelfs voor Toon te gek. Maar, zijn illustraties zijn onmisbaar.’’

Bijzonder is ook het verhaal over David, die op de ezel van zijn vader Isaï naar Saul reed om de koning met ‘het wonder van de muziek’ van diens depressie te bevrijden. ,,Als Jonathan binnenkomt, raakt David even van slag’’, schrijft Scheweer. ,,Ik ben zelf homoseksueel en ik wil niet zeggen dat die warme vriendschap daarmee te maken heeft, maar wie weet?’’

Buitenbeentje

Scheweer droeg zijn verhalenbundel op aan zijn moeder en aan Ab, al veertig jaar zijn partner, die sinds enkele jaren in het huis naast hem woont. Zelf zingt hij bij twee koren en speelt hij graag op zijn huispijp-orgel. Door de muur kan hij Ab vaag piano horen spelen.

Scheweer is, nadat zijn leven begon in ‘buitenspeelplaats‘ Wons, nog altijd een bûtenmantsje , een buitenbeentje, gek op de natuur. Niet voor niets begint De pink van Iejoor met een hoofdstuk over de schepping. ,,Geniet, geniet!’’ is zijn boodschap.

Voor zijn geloofsontwikkeling noemt Scheweer de in februari op 89-jarige leeftijd overleden theoloog Rochus Zuurmond ‘mijn redding’. Op de kweekschool kreeg hij les van hem. ,,Hij las de bijbel als literatuur. Volgens hem is het niet de vraag of het waar of niet waar is, maar wat het verhaal met je doet en wat je er zelf mee wilt doen. Het liefst steun geven en troost bieden.’’

menu