De zorg voor jongeren met complexe psychische problemen schiet tekort terwijl de hulpvraag door corona toeneemt. De situatie is onhoudbaar, oordeelt de landelijke inspectie. Marco Bottelier van Accare: ,,Corona legt de kwetsbaarheid van het systeem nog verder bloot.''

Het rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd is duidelijk: er moet nú iets gebeuren. De jeugdzorg heeft te weinig specialistische plekken voor jongeren met ernstige psychische problemen als eetstoornissen, depressie en suïcidaliteit. Dat was al zo, en de wachttijd neemt sinds de lockdowns alleen maar toe.

Opnamestop in Zuid-Drenthe

Zo hadden drie instellingen voor jeugdpsychiatrie in Zuid-Drenthe de laatste twee maanden van 2020 een opnamestop omdat het plafond van de gemeentelijke budgetten was bereikt. Bottelier, kinder- en jeugdpsychiater en bestuurder van de noordelijke jeugdzorginstelling Accare: ,,Jongeren met een acute crisis zijn natuurlijk nog wel opgevangen, maar daardoor loopt de wachtlijst wel op.''

De wachttijd bij Accare voor een jongere met een eetstoornis is gemiddeld 13 weken. ,,Onacceptabel'', zegt Bottelier. In coronatijd neemt het aantal jongeren met een eetstoornis toe: bij Accare is het aantal hulpvragen daarvoor verdubbeld.

Kiezen tussen voorzieningen of hulp

Accare is een van de twintig instellingen die de inspectie voor haar rapport bezocht. Verrassend zijn de uitkomsten voor bestuurder Bottelier niet. ,,De kern van het probleem speelt al sinds de gemeenten in 2015 verantwoordelijk zijn geworden voor de jeugdzorg'',  zegt hij.

,,Complexe, specialistische zorg komt minder vaak voor, waardoor niet iedere gemeente dat voor zichzelf kan inkopen. Je moet dat provinciaal of landelijk organiseren. Nu kom je in situaties terecht dat een gemeente moet kiezen tussen voorzieningen voor burgers of hulp aan een kwetsbare jongere.''

'We krijgen als gemeenten al jaren te weinig'

Wethouder Robert Kleine van Emmen, woordvoerder jeugdhulp namens de gemeenten in de regio Zuid-Drenthe, zegt met Accare naar oplossingen te zoeken. ,,Je zit met dilemma’s in contracten: als je de een meer aandacht geeft krijgt de ander weer te weinig. Wij konden de boeggolf door corona ook niet voorspellen.''

Kleine vindt dat het Rijk moet bijspringen. Allerlei sectoren krijgen steun in coronatijd. ,,Hiervoor krijgen we al jaren te weinig. In december bleek uit een goed onderbouwd rapport dat gemeenten structureel 1,6 tot 1,8 miljard tekortkomen voor jeugdzorg. De staatssecretaris heeft dat erkend, maar nog niets gedaan. Je zou toch denken dat je dit samen doet.

Standaardreactie van het ministerie

'De gemeenten zijn aan zet', zo was de schriftelijke reactie van de staatssecretaris op vragen van Nieuwsuur over het inspectierapport. ,,Dat is helaas de standaardreactie van het ministerie'', zegt wethouder Peter Verschuren van Hoogezand, woordvoerder namens de Groningse gemeenten.

,,Er is veel mis in de jeugdzorg'', zegt Verschuren. Maar in Groningen vallen de wachttijden voor jongeren onder de 18 volgens hem wel mee, omdat de Groningse gemeenten niet met budgetplafonds werken - 'waardoor we wel allemaal geldtekort hebben'.

Impasse doorbreken

GGZ-Drenthe heeft de wachtlijsten nog redelijk onder controle, zegt manager ambulante en poliklinische zorg Pieter Hakvoort. Maar ook hij ziet de zorgvraag toenemen. ,,Dit rapport is deels herkenbaar. Toch gebeuren er ook mooie dingen, initiatieven om het beter te organiseren.’‘

Marco Bottelier van Accare benadrukt dat het niet alleen gaat over geld en ook hij ziet dat er goede stappen worden gezet in samenwerking tussen gemeenten en regio’s, zoals de crisisdienst Spoed voor Jeugd. Aan de andere kant: de problemen in de jeugdzorg wordt al jaren benoemd. ,,Ik hoop dat dit rapport de impasse kan doorbreken.''

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
Coronavirus