Corporaties in Groningen en Drenthe komen in de knel met bouw huurhuizen

Prijsstijgingen door het herstel van de bouwsector én forse heffingen van het Rijk zetten volgens de woningcorporaties een rem op de bouw van nieuwe huurhuizen. Foto Archief Corné Sparidaens

Honderden nieuwe huurhuizen in Groningen en Drenthe kunnen niet of slechts met grote vertraging worden gebouwd doordat de bouwkosten explosief zijn gestegen en gemeenten niet afkomen met nieuwe kavels.

Dat blijkt uit een rondvraag van deze krant onder regionale woningcorporaties naar aanleiding van een noodkreet van Aedes. De koepelorganisatie van de sociale woningverhuurders in Nederland sloeg gisteren alarm over de stagnerende productie van nieuwe huizen.

Nieuwbouwambitie maar half gehaald

De corporaties halen bij lange na niet de 34.000 nieuwe woningen per jaar die ze willen bouwen, meldt Aedes. Vorig jaar stokte de nieuwbouwproductie bij 17.000 huizen. Corporaties hebben steeds meer moeite de financiering rond te krijgen. Ze vragen de overheid daarom maatregelen tegen een reeks van knelpunten.

Aan de ene kant vallen nieuwbouwprojecten veel duurder uit door het aantrekkend tij in de bouw en door de verduurzamingsslag die het Rijk wil maken met het woningbestand. Aan de andere kant vreet de zogeheten ‘verhuurdersheffing’ investeringskracht weg bij de corporaties. Die combinatie maakt het lastig om huizen te realiseren voor een betaalbare huur.

Lefier blaast al project af

Lefier, de grootste corporatie in de regio met ruim 29.000 huizen in Groningen en Drenthe, heeft daarom inmiddels het eerste project moeten afblazen. Een kleintje, van zes huizen in Nieuw-Amsterdam, maar voor nog veel meer projecten moet de corporatie alle zeilen bijzetten om ze van de grond te krijgen.

Dat melden ook onder meer Domesta, Actium, Woonconcept en Woonborg in Drenthe en Acantus en Marenland in Groningen. Hier zijn nog geen grote nieuwbouwplannen in de ijskast geschoven, maar dat zit er wel aan te komen, zegt Actium-woordvoerster Claudia Scholte. ,,We merken dat we in de knel komen.’’

Herstel bouwsector is dubbel nadeel

Het herstel in de bouwsector is daarbij een dubbel nadeel, schetst Lefier-woordvoerster Elza Bulstra. ,,Niet alleen de kosten vallen veel hoger uit, ook loopt de oplevering vertraging op door de groeiende wachttijden voor personeel en materieel. Daardoor missen wij huur en dat verschil moeten we zelf bijpassen met geld dat we anders hadden kunnen investeren in nieuwbouw.’’

Lefier moest vorig jaar de oplevering van diverse grote projecten doorschuiven naar dit jaar. Zo’n 300 huizen, waaronder een nieuwe toren met 207 studentenhuizen in Groningen, laten op zich wachten. De corporaties kijken of ze daar een mouw aan kunnen passen door gezamenlijke inkoop. ,,Maar dat is hooguit een oplossing voor de toekomst, niet voor de korte termijn’’, stelt de Actium-woordvoerster.

‘Nieuwbouw gaat naar lager tempo’

Bij Acantus heeft het nieuwbouwprogramma nog geen grote vertraging opgelopen, maar dat ligt volgens woordvoerster Leonie Wedda wel in het verschiet. ,,We verwachten dat de nieuwbouw de komende jaren naar een lager tempo gaat. We kunnen minder doen: niet alleen door de kostenstijging maar ook doordat gemeenten bouwkavels bij deze hoogconjunctuur liever voor de vrije koopsector reserveert.’’

Een extra probleem is de verhuurdersheffing, zegt directeur Gerke Brouwer van Marenland in Appingedam. Met andere corporaties strijdt hij al jaren voor afschaffing. ,,Wij dragen jaarlijks minimaal een maandhuur per woning af aan het Rijk. Dat betekent dat we tientallen miljoenen minder per jaar kunnen lenen bij de bank voor nieuwbouw.’’

Corporaties kunnen afdracht aan Rijk niet missen

Alleen al het het kleine Woonborg in Vries becijfert dat het hierdoor op jaarbasis 17 huizen minder kan bouwen. Ook Marenland kan de afdracht volgens Brouwer eigenlijk niet missen, nu het binnen zes jaar eenderde van zijn 2300 huurhuizen moet slopen en vervangen in het kader van de versterkingsoperatie in het aardbevingsgebied.

De NAM betaalt de versterkingskosten, maar om nieuwbouw duurzaam en gasloos te maken is veel meer geld nodig, zegt de Marenland-directeur. Ook de tijd- en geldverslindende procedures voor milieu- en bouwvergunningen zijn een obstakel voor de ‘enorme opgave’ die nu op de corporaties afkomt. ,,Wat wij nu nodig hebben is geld en meer regelruimte van het Rijk.’’

menu