Cybercriminelen slaan hun slag in coronacrisis: van de antibacteriële bankpas tot Whatsappfraude

Foto: Shutterstock

‘Vraag hier je antibacteriële bankpas aan!’ Sommige trucs van cybercriminelen klinken als een 1 april-grap. En toch hebben ze succes met hun digitale praatjes. Oplichters misbruiken de coronacrisis om mensen geld af te troggelen.

Veel mensen kregen een mailtje dat van de Rabobank afkomstig leek. Om het coronavirus in te dammen zou een ‘antibacteriële bankpas’ uitkomst bieden. Aanvragen kon nog een paar dagen gratis, daarna werden er kosten in rekening gebracht. Onzin natuurlijk, waarschuwt de echte Rabobank. Zulke e-mails zijn nooit door de bank verstuurd.

Het is een van de vele trucs die cybercriminelen inzetten in coronatijd: een periode die ideaal lijkt om toe te slaan. Mensen werken veel thuis, op hun eigen computer, we winkelen massaal online, en sociaal contact hebben we vooral digitaal.

Whatsappfraude: in deze tijd is er toch al weinig fysiek contact

De Fraudehelpdesk ziet een duidelijke stijging in het aantal zaken. „Vooral spook-sms’jes en Whatsappfraude steken er bovenuit”, zegt Tanya Wijngaarde van de Fraudehelpdesk. Die Whatsappfraude komt al langer voor: iemand doet zich via het chatprogramma voor als familielid (inclusief juiste profielfoto), zegt dat hij een nieuw nummer heeft en vraagt om geld in een noodsituatie.

„Dat neemt flink toe en blijkt succesvol. En omdat contact in deze tijd toch al vaak via Whatsapp verloopt zou het kunnen dat mensen het verhaal sneller geloven”, zegt Wijngaarde. „Blijf alert. Zorg dat je de betreffende persoon echt spreekt. Bel in ieder geval met hem of haar.”

Nep e-mails, sms’jes, Whatsapp-berichten en webshops

De banken zien ook een forse toename in oplichtingspraktijken. Vrijwel allemaal waarschuwen ze gebruikers de laatste dagen voor vreemde e-mails, sms’jes, Whatsapp-berichten of Tikkies. Twijfel je of je hebt geklikt op een valse link? De Rabobank heeft een stappenplan online gezet om te checken wat je moet doen.

Een ander fenomeen in coronatijd: nep webshops. We winkelen massaal vanuit huis in deze tijd en de criminelen pikken graag een graantje mee. Mondkapjes, brillen, alles waar veel vraag naar is wordt aangeboden. Het Landelijke Meldpunt Internetoplichting ziet dat de laatste tijd meer en meer mensen opgelicht worden met de spullen die nooit geleverd worden. Twijfel? De politie houdt hier een lijst bij met malafide webshops.

Iedereen winkelt thuis in deze tijd

Dat mensen erin tuinen heeft mogelijk ook met gebrek aan ervaring met thuiswinkelen te maken. „We zien dat veel mensen die eerder niet zoveel via internet bestelden dat nu toch doen”, zegt Wijngaarde van de Fraudehelpdesk. Juist die doelgroep loopt risico, omdat ze minder gewend zijn aan het thuiswinkelen.

Cybercriminelen liften vaker mee op de actualiteit. Toen ING eerder veranderingen doorvoerde in het gebruik van zogeheten TAN-codes gingen er veel mailtjes en sms’jes rond die daarop inspeelden.

Bij de Fraudehelpdesk komen de laatste tijd veel meldingen binnen van mensen die zelf al door hadden dat ze te maken hadden met een oplichter. „Daar zijn we blij om”, zegt Wijngaarde. „Maar we blijven waarschuwen. Want er zijn toch ook heel veel slachtoffers. Blijf dus alert.”

menu