Dakloze Jacob komt in de business-suite van het Schimmelpenninck Huys eindelijk tot rust.

Daklozen uit Groningen zitten in corona-tijd in het chique Schimmelpenninck Huys (met jacuzzi, kroonluchter en Perzisch tapijt)

Dakloze Jacob komt in de business-suite van het Schimmelpenninck Huys eindelijk tot rust. Foto: Duncan Wijting

Er is geen dakloze in Groningen die dacht ooit wekenlang in het chique Schimmelpenninck Huys te zullen verblijven. Toch gebeurt het nu, door de coronacrisis. Even vakantie van de wetten van de straat.

Drie keer heeft de dakloze Jacob (52) in de tweepersoons jacuzzi op zijn kamer gezeten, maar hij is ermee gestopt. Het was wel lekker hoor, daar niet van, zegt de man met de baard en de cowboyhoed, alleen begon het bij elk bad dat hij nam iets meer te knagen. Dik 300 liter water, alleen voor hem: zonde, eigenlijk. Even onder de douche is hem goed genoeg.

‘Vader Jacob’ wordt hij op straat genoemd, omdat de nieuwelingen zich bijna automatisch bij hem melden. Hij helpt ze op weg. Hij vertelt ze waar je een gratis kop koffie kunt scoren of een maaltijd en hoe laat je je moet melden bij de nachtopvang in de Schoolstraat en waar je op straat op moet letten. ,,Hoe ze moeten overleven, zeg maar”, zegt Jacob.

Logisch dus dat de business-suite van het Schimmelpenninck Huys naar hem ging. Hij verblijft hier in een chique kamer met een kroonluchter, een bank met bloemetjesmotief, een schouw, een Perzisch tapijt op de houten vloer en een immense badkamer met jacuzzi en reuzenregendouche. En hij hoeft hem met niemand te delen. loading

Sterrenhemel

Jacob drukt op het lichtknopje in de badkamer en kijkt omhoog. Op het zwarte plafond lichten tientallen gele lampjes op. ,,Ik heb hier zelfs mijn eigen sterrenhemel”, zegt Jacob lachend. Vergelijk dit even met zijn normale situatie, schetst hij. Dan staat hij ’s ochtends, na een nacht op de slaapzaal ,,waar iedereen onder invloed is”, met twintig anderen in de doucheruimte van de nachtopvang en moet je hopen dat je daarna al je spullen nog hebt. ,,Het contrast kan niet groter, of wel?”

Sinds ruim twee weken is dit voor de Groninger daklozen het - tijdelijke - nieuwe normaal, zoals dat steeds wordt genoemd. Slapen in een eigen kamer, ontbijt, lunch en avondeten dat wordt geprepareerd door de keukenbrigade van het driesterrenhotel. Overdag worden de mannen en één vrouw niet de straat opgestuurd, zoals anders, maar mogen ze blijven hangen in het hotel. Wat klusjes opknappen als ze dat willen, of gewoon koffie drinken en een sigaret of jointje roken en gesprekken voeren in de binnentuin.

En dat allemaal in het oud-chique Schimmelpenninck Huys, in de Oosterstraat. ,,Een geweldige locatie”, zegt Lieuwe de Boer, hoofd nachtopvang van Het Kopland en kunstliefhebber. ,,De jugendstil druipt hier gewoon van de muren af.” En in de eetzaal, die drie keer daags gevuld is met daklozen (iedereen aan zijn eigen tafel, op genoeg afstand van elkaar) maar die nu verlaten is: ,,Alsof we in een schilderij van Hopper zijn beland. Alleen de eenzame man aan de bar mist nog”, zegt De Boer. Twee compleet verschillende werelden komen hier tijdelijk samen, constateert hij: ,,Onwaarschijnlijke omstandigheden maken onwaarschijnlijke samenwerkingen mogelijk”.

En wij dan?

Blijf zoveel mogelijk thuis, is sinds het begin van de coronamaatregelen de oproep aan iedereen. En wij dan, zeiden de mensen die geen huis hebben. ,,Er was in de doelgroep zeker sprake van onrust en bij sommigen ook van angst voor de eigen gezondheid”, zegt De Boer, wiens organisatie gaat over de opvang en begeleiding van de daklozen in de stad. ,,Het leven op straat is hard en ongezond. Niemand heeft een eigen plek waar hij zich veilig terug kan trekken.”

Er is de nachtopvang. En het zou met heel veel inspanning misschien lukken om daar anderhalve meter afstand aan te houden. Maar hoeveel beter zou het niet zijn om een locatie met veel meer ruimte te hebben, waar de daklozen wel hun eigen slaapruimte hebben en waar ze ook overdag kunnen zijn. De gemeente Groningen ging op zoek en kwam begin deze maand uit bij het Schimmelpenninck Huys.

Ze zag het verzoek niet aankomen, maar toch twijfelde hotelmanager Sanne Luijten geen seconde. ,,Zij zaten met een gezondheidsprobleem en ik met een leeg hotel”, zegt Luijten. ,,Natuurlijk zeiden we ja.” Ze ging om tafel met gemeente, WerkPro en Het Kopland over wat er precies van het hotel wordt verwacht. Binnen twee dagen maakte het hotelpersoneel ‘het Huys’ klaar voor de komst van de circa 25 daklozen. Luijten: ,,Het maakte hier een enorme saamhorigheid los.” Een deel van het keukenpersoneel van het hotel kan door de komst van de daklozen aan het werk blijven. Er slaapt altijd iemand van het hotelpersoneel op de locatie. Verder is de hele zaak overgenomen door de mensen van Het Kopland.

loading

‘Tijd voor langere gesprekken’

De Boer is enorm te spreken over hoe alles verloopt. ,,Eindelijk hebben we tijd om wat langer gesprekken met de mensen te voeren, over hun perspectief bijvoorbeeld”, zegt De Boer. ,,Als jij de hele dag bezig bent om de dag door te komen en de avond te halen, heb jij helemaal geen ruimte voor een goed gesprek. Hier zijn die zorgen er niet en zie je iedereen tot rust komen.” De sfeer onderling is beter dan ooit, zegt De Boer. ,,Ontzettend veel relaxter.”

Natuurlijk zijn er huisregels. Er mag alleen buiten gerookt worden en je gaat respectvol met elkaar om. Er is al een paar keer een schorsing van drie dagen opgelegd, bijvoorbeeld voor het roken op de brandtrap. Een verblijf kost de daklozen 5,65 euro per nacht: evenveel als de nachtopvang. Het liefst zou De Boer ,,bijtekenen tot 2025”, maar het contract met het hotel loopt eind juni af. Afhankelijk van de maatregelen van het kabinet kan dit nog verlengd worden.

‘Een vakantie’

,,Dit voelt voor mij als een vakantie”, zegt ‘Vader Jacob’, inmiddels met een sigaretje in de zon op de binnenplaats. Een paar anderen zijn verderop bezig met het bewerken van hout, onder de luifel luisteren twee daklozen van in de twintig naar hardcore op een telefoon. ,,Ik hoef even niet op scherp te staan om te overleven op straat”, zegt Jacob.

Hij voelt zich weer een gewoon mens, want de vooroordelen over daklozen raken hem na vier jaar op straat nog steeds. ,,Veel mensen denken: daklozen, dat zijn allemaal gevaarlijke junks. De meesten lopen met een boog om je heen.” En dan, lachend om zijn eigen scherpe ingeving: ,,Richting ons doen de mensen al heel lang aan social distancing .” Ooit houdt het hier op, beseft hij. Dan verruilt hij de grandeur van het Schimmelpennink Huys weer voor de wetten van de straat. ,,Tot die tijd neem ik het ervan”, zegt Jacob. Wie weet, misschien kruipt hij toch nog een keer in zijn jacuzzi.

menu