De Kapiteinsvlag van Wildervank is weer thuis. Het imposante dundoek uit 1897 is gerestaureerd en hangt na jarenlange verwaarlozing, opgeknapt en al in het Veenkoloniaal Museum.

Het is een uniek stuk scheepvaarthistorie. ,,Er is er nog maar één van over’’, zegt museumdirecteur Hendrik Andries Hachmer. Het dundoek is na jarenlange verwaarlozing grondig onder handen genomen. ,,We zijn blij dat het weer hangt’’, zegt Hachmer. ,,Het was een van onze eerste cadeaus.’’ Met een bijdrage van het Wildervank Fonds kon het doek worden gerestaureerd.

Zeetjalk Zwaluw

Kapiteinsvlag W22 was van het Zeemanscollege De Harmonie in Wildervank en was van 1897 tot en met 1903 in gebruik door kapitein G.H. Bakker uit Wildervank. De vlag hing in top op de zeetjalk Zwaluw, een schip van zo’n 40 meter lang en zeker 6 meter breed.

In 1903 verkocht Bakker zijn schip aan de Groninger familie Schothorst. De vlag schonk hij in 1938 aan de Vereniging voor Veenkoloniale Oudheidkunde, de voorloper van het museum.

Lering en vermaak

De meeste zeemanscolleges werden in de 19de eeuw opgericht en hadden in die tijd een belangrijke rol, zegt Hachmer. ,,Het waren belangenverenigingen voor zeelieden. Ze zorgden niet alleen voor lering en vermaak, ze zorgden ook voor sociale zekerheid. Zo waren er verzekeringen aan verbonden zoals het weduwen- en wezenfonds.’’

,,Ieder zeemanscollege had een eigen vlag; iedere kapitein een eigen nummer dat op die vlag werd aangebracht. De vlaggen waren eenvoudig. Het nummer moest van grote afstand te lezen zijn.

Je kon in een oogopslag, waar dan ook op de wereldzeeën aan de vlag zien waar een schip vandaan kwam. Zag je deze vlag met nummer 22 hoog in de mast wapperen wist je het meteen: Wildervank.’’

Top tien

De zeemanscolleges in de provincie Groningen hadden relatief veel leden. In een top 10 van zeemanscolleges en hun aantal leden uit 1862 staan Amsterdam (498 leden) en Rotterdam (387) op respectievelijk een en twee. De rest is Gronings met Wildervank op plaats 4 (179 leden). Dat is niet verwonderlijk, zegt Hachmer. Halverwege de negentiende eeuw woonden er in Wildervank, Veendam en de Pekela’s meer zeelui dan in Amsterdam samen. ,,Groninger schepen waren overal te vinden.’’


Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen