Foto: Archief DVHN

De Nacht Van Toch Geen Diftar: hoe kon het afvaldebat in Groningen op niets uitlopen?

Foto: Archief DVHN / Kees van de Veen

Felle discussies, een berg moties en amendementen, gepikeerde onderonsjes tijdens lange late schorsingen. Met als eindresultaat een koude douche voor GroenLinks en maximale winst bij de VVD. Wat gebeurde er in het diftardebat van de Groningse gemeenteraad?

Het is ver na middernacht. In de tijdelijke gemeenteraadszaal in de Oosterpoort is de consternatie compleet.

Een uurtje eerder leek het er nog op dat de Groningse afvaldiscussie eindelijk een eindpunt naderde, het eindpunt waar coalitiepartij GroenLinks al jaren op hoopt. Een gedifferentieerd tarief (diftar) voor de afvalstoffenheffing, waarbij bewoners betalen voor de hoeveelheid afval die ze weggooien; het systeem dat voor veel minder restafval en veel meer bronscheiding moet zorgen.

Van kat in het bakkie naar wereld op zijn kop

Natuurlijk waren de diftar-tegenstanders nog één keer vol op het orgel gegaan. Maar D66, de PvdD en de VVD zaten met GroenLinks in het pro-diftarkamp, en dat was precies genoeg. De wethouder moest nog even aan het woord, daarna zou een nipte raadsmeerderheid besluiten dat Groningen vanaf 2022 een diftarsysteem invoert. Kat in het bakkie.

Tot VVD’er Jasper Boter om schorsing vraagt. Bijna een uur lang wordt er niets besproken in de plenaire zaal, maar daarbuiten des te meer. Als burgemeester Koen Schuiling de vergadering heropent, staat de wereld op zijn kop. Martijn van der Glas vraagt namens GroenLinks om het collegebesluit om te gooien. De bepaling dat Groningen per 2022 een diftarsysteem krijgt, moet eruit.

Wat is hier gebeurd?

‘Hoezo moet college nu nog dingen uitzoeken?’

De VVD deed een slimme zet in het politieke spel en veranderde haar standpunt van ‘ja, mits’ in ‘nee, tenzij’. Eerder hadden de liberalen al laten weten dat ze alleen vóór een diftarsysteem waren met betaling per kilo. Zo was het in de oude gemeente Haren, waar fractievoorzitter Ietje Jacobs vandaan komt. Zo staat het alleen niet in het nieuwe plan van wethouder Glimina Chakor (GroenLinks): zij stuurt aan op betalen per volle zak.

Chakor beloofde wel te onderzoeken of er een combinatie opgetuigd kon worden: ‘diftar op frequentie’ in de stedelijke wijken met ondergrondse containers, ‘diftar op gewicht’ in de buitenwijken. GroenLinks, PvdD en D66 zetten bovendien hun handtekening onder een VVD-motie die opdraagt om de tijd te nemen voor zo’n onderzoek. Zo leek de zaak keurig afgeregeld.

Toch had de toezegging ook iets vreemds. In de woorden van SP’er Daan Brandenbarg: ,,We spreken al zes jaar over diftar. Als het college nu nog tijd nodig heeft om dingen uit te zoeken, wat doen we hier dan?’’ Herman Pieter Ubbens (CDA) reageerde ook bevreemd. ,,Vorige week zei de wethouder nog expliciet dat frequentie en gewicht niet samen konden gaan. Nu zou het toch weer wel mogelijk zijn. Hoe kan dat? Wat moet er nou precies onderzocht worden?’’

GroenLinks lijkt VVD te hebben onderschat

Vreesden de liberalen dat het beloofde onderzoek in de praktijk wel eens tegen zou kunnen vallen? Hebben ze, in de gepikeerde onderonsjes met GroenLinks tijdens die lange schorsing, daarom plotseling de inzet verhoogd: óf wij krijgen diftar per kilo, óf jullie kunnen naar onze voorstem fluiten? Hoe dan ook: de grootste coalitiepartij heeft diftar nog steeds niet voor elkaar. GroenLinks lijkt de VVD te hebben onderschat, de VVD heeft op haar beurt maximaal geprofiteerd van haar machtspositie.

De deur blijft openstaan voor diftar in de toekomst, en dat is voor GroenLinks vele malen positiever dan er helemaal afscheid van moeten nemen. Maar toch: dat Chakors voorstel zó vlak voor de eindstreep onderuit ging, onder honend commentaar van de tegenstanders, moet als een heel koude douche voelen.

menu