De historische zeilschepen in Groningen hebben het moeilijk. Door corona dreigen rode cijfers

Schipper Paul Wijk ligt met zijn klipper Nova Cura aan het Hoge der A. Foto: Peter Wassing

Aan de Hoge der A en in de Oosterhaven van Groningen liggen historische zeilschepen te wachten tot ze kunnen uitvaren. Door corona is dat vrijwel onmogelijk. De schippers hangt een faillissement boven het hoofd; de bruine vloot dreigt te verdwijnen.

,,We kunnen aan boord niet voldoen aan de anderhalvemeterafstand-regel. De boel ligt stil, er zijn nauwelijks boekingen, Duitse gasten blijven weg’’, zegt schipper Paul Wijk (47) van klipper Nova Cura.

Zijn schip maakt deel uit van de bruine vloot, de circa 350 historische zeilschepen in Nederland die chartertochten maken over de Nederlandse binnenwateren en op het Wad. ,,Van die 350 schepen is de helft nu al virtueel failliet en als er geen staatssteun komt, gaan ze echt failliet.’’

Van pronkstuk tot oud ijzer

Volgens hem is er paniek onder de schippers. ,,De vooruitzichten zijn beroerd. Duitsers vormen 80 procent van de markt, maar veel schippers zijn aangesloten bij grote rederijen met wie ze een contract hebben waardoor ze niet op eigen houtje verder kunnen.’’

Wijk zegt dat schepen van de bruine vloot als bedrijf een aardige verkoopprijs hebben, maar dat ze in waarde kelderen als ze alleen dienen als woonschip. Hij vreest de toekomst van de oude tjalken, klippers en aken als de overheid niet te hulp schiet. ,,Dan verworden ze van pronkstuk tot oud ijzer. De schepen verdwijnen uit het straatbeeld. Wég is dat mooie plaatje van de Hoge der A.’’ Groningen telt enkele tientallen historische zeilschepen.

Coulance van passagiers

Directeur Paul van Ommen van de Belangenvereniging Beroepszeilvaart (BBZ) zegt dat de situatie prangend is. ,,Het verschilt erg per schipper. Ondernemers die vrij zijn van financiële verplichtingen, voelen niet zo veel druk. Die kunnen het nog wel even uitzingen. Heel anders is het voor schippers die afhankelijk zijn van een bank of een andere financierder. En ze zijn allemaal overgeleverd aan de coulance van de passagiers. Die mogen hun aanbetalingen terugeisen.’’

Volgens hem gaat 90 procent van de zeilreisjes niet door, vanwege de anderhalvemeter-regels. ,,Je kunt nog zo’n prachtig bedrijf hebben, maar de geannuleerde reizen moet je terugbetalen.’’

Biertap en barbecue

De BBZ heeft een brief aan de overheid gestuurd. ,,We hebben hulp nodig, een fonds bijvoorbeeld, om de ondernemers in het zadel te houden. Helpt de overheid ons niet, dan gaan niet alleen de ondernemers failliet, maar dan dreigt het cultureel historische erfgoed van deze vloot te verdwijnen.’’

Paul Wijk denkt het met zijn Nova Cura nog wel even uit te houden. Hij is niet aangesloten bij een rederij en mikt met zijn relatief kleine klipper (voor maximaal 12 personen) op een publiek dat wil leren zeilen en rust zoekt. ,,Wij varen niet op Terschelling en Vlieland, omdat het daar te druk is. We hebben ook direct de biertap en de barbecue van ons schip verwijderd. Met families of zes man aan boord kunnen we nog wel uit de voeten. Misschien is deze crisis een kans om de Nederlandse markt te heroveren.’’

Hij koos op zijn 17de voor een leven op zee door aan te kloppen bij rederij Wagenborg met de vraag of hij er mocht werken. Als deksjongen voer hij twee jaar mee aan boord van vrachtschepen waar hij aardappels moest schillen en de vloer schrobben. Daarna werd hij matroos en schipper bij de bruine vloot en stuurman en schipper op de binnenvaart. Twee jaar geleden kocht hij samen met zijn vriendin de Nova Cura, uit 1905. Van 15 mei tot en met 1 oktober maken ze tochten in Noord-Nederland. ‘s Winters doet Wijk onderhoud aan zijn schip dat dan ook dienstdoet als bed & breakfast in Groningen.

menu