Aaltje uit Smeerling

Hanne Wilzing bestudeert het kasboekje uit 1773 van Aaltje Hoising. Op basis van de gevens in document schreef hij enkele verhalen. Foto: Dijks Fotografie

In de buurtschap Smeerling wordt het 18de eeuwse meisje Aaltje Hoising op verschillende manieren in de schijnwerpers gezet. Dit als gevolg van een opgedoken kasboekje.

Dat boekje, waarin uitgaven voor Aaltje staan, werd gevonden onder het vloerzeil van een boerderij in Smeerling. Het kwam enkele jaren geleden in handen van Hanne Wilzing, achterachterkleinkind van Aaltje.

,,Ik heb het kasboekje ontcijferd en er enkele fictieve verhalen bijgeschreven’’, vertelt Wilzing. ,,Een nieuw boekje waarin die verhalen en info over het kasboekje staan, verschijnt binnenkort.’’

Aaltje Hoising werd geboren in 1786 en groeide op in een van de boerderijen in Smeerling. Haar vader, aan wiens familie die hoeve behoorde, overleed toen ze jong was.

,,Haar moeder hertrouwde met een telg van een andere familie’’, aldus Wilzing. ,,Aaltje werd zo erfgenaam van de boerderij en kreeg voogden van wie eentje bij hield wat voor haar werd uitgegeven. Dat deed hij in het kasboekje.’’

Twee paar hosen gekogt

De eerste uitgaven worden genoteerd in 1792 als Aaltje zes is. ‘Den 12 april voor die pupile twee paar hosen gekogt voor 11 stuivers’ staat in een van de kolommen. ,,Twee paar broeken’’, zegt Wilzing. ,,Elders wordt gesproken over de aankoop van schoenen en andere spullen. De opsomming gaat door tot 1824 als Aaltje trouwt en met haar man in de familieboerderij wonen.’’

Die hoeve maakte in het begin van de 20ste eeuw plaats voor een andere. ,,En daarin werd het kasboekje gevonden door mijn broer. Ik woonde toen al in Houten. Mijn broer bewaarde het boekje en uiteindelijk kreeg ik het. Ik ben het in mijn vrije uren, ik werk voor de Lutherse kerk in Amsterdam, gaan vertalen. Ik schreef ook mijn fictieve verhalen. Aaltje, mijn betbetovergrootmoeder, ging voor mij leven.’’

Wilzing besloot daarom het Aaltje-project op te zetten, met subsidie van de Stichting Smeerling Metbroek en het Gebroeders Hesse Fonds. ,,De Stichting Wandelen in Westerwolde, de Historische Vereniging Westerwolde en boswachter Jeroen Kuipers helpen ook mee. Het project behelst het uitbrengen van mijn boekje en het uitzetten van een route, de Aaltje-Wandeling, door Smeerling. We zetten ook een educatief project voor scholen op. Alle informatie staat op onze website www.aaltjesstee.nl’’

menu