De terugkeer van de Bommen Berend-maquette

Jaap de Graaf (links) bij de maquette die in het depot van het Groninger Museum werd ontdekt. Foto Duncan Wijting

Na bijna een kwart eeuw keert de maquette van het Groningens Ontzet terug in de Martinikerk. Richard Tapper van de Koninklijke Vereniging voor Volksvermaken ontdekte de onderdelen in het depot van het Groninger Museum. De originele bouwers werkten een maand lang het klokje rond aan de renovatie en uitbreiding van de 1200 tinnen figuurtjes en het slagveld van drie bij drie meter.

Kaisa Pot (48) strijkt bijna teder met haar penseel over het tinnen paardje dat ze met haar vingertoppen vasthoudt. Het tin is bijna helemaal bedekt met donkerbruin. Het paardje is een van de twaalfhonderd figuurtjes die voor de maquette van het Groningens Ontzet worden gemaakt. Vrijwilligers zetten in de loods aan de Antillenstraat de puntjes op de i. De onderdelen worden dinsdag ingepakt en woensdag naar de Martinikerk verhuist.

Oorspronkelijke bouwer uit Engeland werkt in haar vakantie deels aan maquette

Pot werkte 22 jaar geleden mee aan de bouw van de maquette. ,,Ik woon in Engeland, vlak buiten Londen. Ik was hier op vakantie, maar toen ik hoorde dat de maquette was ontdekt en dat ze hulp bij de renovatie nodig hadden, kwam ik natuurlijk hierheen.’’

De maquette was een idee van VCG Rabenhaupt, oftewel de Vereniging Conflictsimulatiebevorderende spelen Groningen. De vereniging bestaat nog steeds, hoewel ze ‘VCG’ niet meer gebruiken. De leden spelen bord- en kaartspellen. Pot: ,,We speelden onder meer historische veldslagen na en met de maquette wilden we het publiek laten zien wat we doen.’’


loading

Maquette verdween spoorloos

De maquette werd tentoongesteld in de Martinikerk, maar verdween spoorloos na het Groningens Ontzet. Richard Tapper van de Koninklijke Vereniging voor Volksvermaken, die de activiteiten rond het Groningens Ontzet organiseert, kwam de maquette op het spoor bij onderzoek voor zijn strip over het ontzet dat bij het 350-jarig jubileum klaar is. ,,Ik sprak enkele jaren geleden een historicus die een ansichtkaart liet zien waarop de maquette stond. Het leek me prachtig die weer te laten zien. We kwamen eerst bij het Legermuseum in Delft terecht en later bij het Militair Museum in Soesterberg. Uiteindelijk vonden we de onderdelen in het depot van het Groninger Museum. Maar de maquette verkeerde in slechte staat, omdat deze door een van de vorige musea niet goed was opgeslagen.’’

De maquette is vrijdag en zaterdag in de Martinikerk te bezichtigen. Tapper hoopt dat hij daarna een plek krijgt in het Noordelijk Scheepvaartmuseum.


loading

Groningse studenten ondermijnden met hun gezang het moreel van de troepen van Bommen Berend

Jaap de Graaf is een van de bouwers die bijna een kwart eeuw geleden ook aan de maquette werkte. ,,Maar de maquette is aangepast en uitgebreid. We willen nu echt een verhaal vertellen.’’ Loopgraven bliksemen kriskras richting de belegerde stad. De Graaf wijst naar een koets op een heuveltje. ,,Daar zit hij. Daar zit de bisschop in zijn koets op de Kempkensberg. Het is een paar dagen voor 28 augustus en hij overlegt met zijn officieren wat ze moeten doen. Het beleg doorzetten of terugtrekken?’’ Het eind is bekend: na een beleg van zes weken geven de troepen van de bisschop het op.

loading


De Graaf wijst naar een groepje soldaten dat onbekommerd bier drinkt. ,,De studenten speelden een belangrijke rol. Ze vochten mee, maar demoraliseerden ook de troepen van de bisschop door ’s nachts met hun luide gezang de nachtrust van de vijand te verstoren.’’

Hij blijft vertellen en wijzen: naar de soldaten die een uitval doen, het kampement van de vijand inclusief een bordeel – ‘er reisden minstens 12.000 burgers mee’ -, het nepwater dat bewonderenswaardig nat blinkt. Maar dan stopt hij toch even. Pot neemt afscheid, ze vertrekt weer naar Engeland. ,,Maar ik ga eerst naar de Jumbo om voedsel in te slaan, want ik moet twee weken in thuisquarantaine.’’

menu