Overschild staat aan de vooravond van een complete make-over. Het dorp in de gemeente Midden-Groningen wordt onevenredig zwaar getroffen door de gevolgen van de gaswinning. Er is geen huis dat de dans ontspringt, maar de bewoners wachten al zolang. Komt er nog wat van?

De mensen zijn murw. Er zijn er die uit zelfbescherming afstand nemen van het versterkingsverhaal, omdat ze eraan onderdoor dreigen te gaan. Omdat er maar geen schot in de zaak komt, er nog niet één aannemersbusje rijdt en er binnen één dorp drie versterkingszones zijn ontstaan.

Mensen wachten zonder te weten waarop

Mensen zijn onzeker. Ze wachten zonder te weten waarop. En dan helpt het niet als de provincie Groningen Shell aanwijst als brandstofleverancier voor de waterstofbussen van Qbuzz. ‘Natuurlijk is het mogelijk dat Shell financieel het meest aantrekkelijk is en ook op andere criteria goed scoort’, schrijft Schildjer Cees Wildervanck in een brief aan Provinciale Staten die hij ook op Facebook zette. ‘Feit is dat u hebt gekozen voor een leverancier die (mede)verantwoordelijk is voor ongekende financiële en niet minder –letterlijk dodelijke – emotionele ellende onder de inwoners van de provincie voor wier welzijn u verantwoordelijk bent.’

Wildervanck zelf is zo iemand die, om er niet aan onderdoor te gaan, tijdelijk afstand neemt van het collectieve versterkingsverhaal. Hij is druk genoeg om zijn eigen huis overeind te houden.

loading

In 2020 lijkt het versterken te beginnen

Versterken is geloven en de Schildjers geloven het zo langzamerhand wel. Wanneer gaat er iets gebeuren? Bewoners popelen, maar het systeem is traag. Niet dit jaar, zoals minister Eric Wiebes (VVD) beloofde, maar in 2020 lijkt een begin met de uitvoering van de versterking te worden gemaakt.

De versterking heeft Overschild in drie versterkingszones verdeeld.

Er is de Meerweg, waarvan de NAM de versterking betaalt en waarvan de praktische uitvoering bij het Centrum Veilig Wonen ligt.

Voor de Graauwedijk ligt de regie van de versterking bij de gemeente Midden-Groningen. Bewoners krijgen volledige regie als er herbouwd moet worden.

Het buitengebied van Overschild, geïnspecteerd in november 2017, wacht op versterkingsadviezen die maar niet komen.

Tijd gebruiken om bestaande ambities vorm te geven

De Dorpsbelangenwerkgroep Versterking Overschild (DVO) blijft positief, een alternatief is er immers niet, en eensgezind. ,,Het is de stilte voor de storm, tijd die goed gebruikt kan worden om de bestaande ambities vorm te geven”, zegt Gert de Vries van DVO. „Er zijn goede, driewekelijkse contacten met de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en de gemeente Midden-Groningen.’’

Maar uitleg is vaak mondeling en daar kan niet iedereen mee omgaan. Voor talrijke vragen wordt verwezen naar ‘de kaders’. Kaders zijn spelregels voor versterking of, als het niet anders kan, herbouw. Deze spelregels zijn bepaald in overleg tussen centrale overheid en NAM. Wat voor de één voordelig is, kan voor een ander nadelig uitpakken.

loading

Het proces wordt uitgevonden terwijl het in volle gang is

Verschillen in de voorwaarden van versterken of herbouwen worden mondeling toegelicht, maar bieden bewoners soms te weinig houvast. Het traject aan de Meerweg, dat als pilot wordt aangemerkt, is meerdere keren aangepast, wat het vertrouwen van bewoners niet ten goede komt. Het proces wordt uitgevonden terwijl het in volle gang is.

Het nieuwe bestemmingsplan voor Overschild wordt naar verwachting voorjaar 2020 door de gemeenteraad van Midden-Groningen vastgesteld. De bouw van de wisselwoningen staat rond dezelfde tijd gepland. Al met al kan het nog wel een jaar duren voordat er een begin wordt gemaakt met het versterken van de eerste huizen.

,,Er gebeurt wel degelijk wat’’, vat De Vries de huidige stand van zaken samen. ,,Maar de gescheiden processen en de taaiheid van instanties contrasteren met de gestelde ambities.’’

Wethouder Woortman: Geloven dat het goed komt

Wethouder Anja Woortman (PvdA) van Midden-Groningen gelooft dat het goed komt met Overschild. Dat er volgend jaar wordt versterkt en dat daar ook wat van te zien zal zijn. ,,Ik geloof dat het goed komt. Ik heb geen andere keus, maar ik ben ook de eerste om te erkennen dat het moeilijk is om tot tempo en uitvoering te komen.’’

Woortman: ,,Wat we doen in Overschild, een heel dorp versterken, is compleet nieuw; dat is nog nooit vertoond. Elke dag moeten we uitvinden hoe het werkt. Elk huis is maatwerk, er is er niet eentje gelijk.’’

In Overschild staan geen rijtjeswoningen en de huizen zijn particulier bezit. ,,Soms is een kavel waar nu een huis staat naar de huidige normen te smal om een nieuwe woning op te mogen bouwen. Zoveel bewoners, zoveel wensen. Waar laat je je dieren als je in een wisselwoning komt?’’

Voorkomen dat de een meer uit de versterking haalt dan de ander

De wethouder zegt te begrijpen dat het proces om te komen tot het versterken van een huis voor individuele bewoners complex en onbegrijpelijk kan zijn.

,,Dat verplicht ons ervoor te zorgen dat wat wij doen uitlegbaar is. Dat voorkomen wordt dat de een meer uit de versterking haalt dan een ander. Het proces moet voor iedereen transparant en begrijpelijk zijn. Zoals ook het resultaat, een huis om veilig in te wonen, voor iedereen gelijk moet zijn.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen