Voor het eerst is het hart van een overleden donor getransplanteerd. Dit gebeurde met een nieuwe techniek: DCD, Donation after Circulatory Death. Maar hoe werkt dit precies?

Is deze methode eerder uitgevoerd?

De nieuwe transplantatieprocedure is al uitgevoerd in een aantal landen, onder meer in Australië, de Verenigde Staten, België, het Verenigd Koninkrijk en Spanje. En nu voor het eerst in Nederland. Momenteel staan er rond de 120 hartpatiënten op de wachtlijst voor een donorhart. De sterfte onder mensen die wachten op een nieuw hart is hoog. Een op de zeven overlijdt omdat er niet tijdig een donorhart beschikbaar is.

Hoe werkt deze methode?

Daarvoor gaan we eerst even een stapje terug. De arts stelt eerst een diagnose bij een patiënt: is behandelen zinloos en gaat de patiënt niet meer beter worden, dan slaat de arts het donorregister erop na: wil deze patiënt zijn hart eventueel afstaan na overlijden? Zo ja, dan volgt een gesprek met de naasten van de patiënt en wordt de behandeling definitief stopgezet.

Donatie is meestal mogelijk wanneer de patiënt binnen 2 uur overlijdt, daarna niet meer. Als het hart niet meer klopt en de bloedsomloop is gestopt, volgt een periode van 5 minuten waarin de arts kijkt of het hart echt niet meer vanzelf begint te kloppen. Dit wordt 'no touch' genoemd. Een IC-arts stelt vervolgens definitief het tijdstip van overlijden vast.

En dan wordt er tempo gemaakt. Zodra het bloed niet meer stroomt, moet men snel handelen. Na de 5 minuten 'no touch' en de doodverklaring gaat de patiënt direct naar de operatiekamer. Daar wordt het hart binnen 20 minuten verwijderd uit het lichaam.

Pas dan komen we bij de nieuwe DCD-techniek. Het stilstaande hart wordt in een speciale machine ( Heart in a box genaamd) geplaatst waar het weer gaat kloppen na toevoer van zuurstof en bloed. Vervolgens wordt het hart getransplanteerd in de ontvanger.

Voorheen was hartdonatie alleen mogelijk bij een hersendode donor van wie het hart nog klopte. Omdat deze machine ervoor zorgt dat het hart vrij snel weer bloed (en dus zuurstof) krijgt, gaat het weer functioneren. 'Hierdoor zijn ook de harten afkomstig van donoren die overleden zijn na een circulatiestop geschikt voor transplantatie en kunnen we meer mensen die wachten op een nieuw hart helpen', schrijft de Nederlandse Transplantatie Stichting.

Wat betekent dit voor mensen die door euthanasie overlijden?

Ook mensen die na euthanasie hun organen willen doneren, kunnen dat dankzij deze techniek doen, zegt hart-longchirurg Michiel Erasmus van het UMCG in de Volkskrant. ,,Maar hun hart konden ze niet doneren en dat was een teleurstelling, juist dat orgaan wilden ze gevoelsmatig zo graag aan een ander geven.''

Transplantatie na euthanasie ligt uiterst gevoelig. Het verzoek moet volgens de Nederlandse wetgever uitdrukkelijk van de patiënt zelf komen. Voor patiënt en familie is het best ingrijpend; het betekent dat ze in de laatste fase naar het ziekenhuis moeten, terwijl het overlijden anders thuis zou kunnen gebeuren. Na het overlijden moet het lichaam ook zo snel mogelijk naar de operatiekamer. In Australië en Groot-Brittannië is euthanasie niet toegestaan maar worden wel vaker bij patiënten die door andere oorzaken overlijden niet-kloppende harten getransplanteerd.

Wat kan dit opleveren?

Volgens de ziekenhuizen Erasmus MC, UMC Utrecht en UMC Groningen kan DCD-hartdonatie landelijk uiteindelijk tot ongeveer veertig extra hartdonoren per jaar opleveren. Dat betekent een verdubbeling van het aantal harttransplantaties dat op dit moment gedaan wordt.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
Medisch / Zorg