Burgemeesters Koos Wiersma, Gerard Beukema en Hans Engels bereiden zich voor op de uitslagenavond in Theater de Molenberg in Delfzijl. Vanwege de coronamaatregelen mag er geen publiek bij aanwezig zijn.

Dramatisch lage opkomst? Nee, joh! De herindelingsverkiezingen trokken ondanks corona toch duizenden mensen naar de stembus

Burgemeesters Koos Wiersma, Gerard Beukema en Hans Engels bereiden zich voor op de uitslagenavond in Theater de Molenberg in Delfzijl. Vanwege de coronamaatregelen mag er geen publiek bij aanwezig zijn. Foto: Corné Sparidaens

De verwachte historisch lage opkomst bij de herindelingsverkiezingen voor de nieuwe gemeente Eemsdelta bleef uit. Sterker: er kwamen verrassend veel mensen naar de stembus. Iets meer dan 44 procent van de 37.271 inwoners heeft een stem uitgebracht.

Burgemeester Gerard Beukema (ook hoofd stembureau Eemsdelta) zit om 21:00 uur, het moment dat de stembureaus sluiten, in zijn kantoor. De verhuisdozen staan klaar, de wandkasten zijn leeg. Alleen het bureau ligt nog bezaaid met dossiers en andere paperassen. Het is een passend beeld voor de avond: het einde van de afzonderlijke gemeenten Delfzijl, Appingedam en Loppersum is in zicht.

Hij is tevreden over het verloop van de dag. „Ik heb alleen maar positieve reacties gehoord. De leden van de kiesraad zijn langs geweest en ook zij waren tevreden. Het is goed gegaan. Ik heb schrale handen van het desinfecteren.”

‘Dit is meer dan keurig’

„Dat is verrassend”, vindt Kees Aarts van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is hoogleraar Politieke Instituties en Gedrag. „Het zijn geen percentages die je bij de verkiezingen in de Tweede Kamer ziet. Maar voor een verkiezing als deze, waarbij maar drie gemeenten meedoen en er geen landelijke verkiezingen zijn, is dit meer dan keurig.”

Hij vond het opvallend om te zien hoe creatief er met de regels is omgegaan. Het rode potlood dat mee naar huis genomen mocht worden, bijvoorbeeld. Maar ook de stemstraat in Noord-Brabant, waarbij stemmers vanuit de auto hun stem uit konden brengen. „En ondanks alle coronamaatregelen, waarbij mensen alleen met mondkapjes en dergelijke een stem uit kunnen brengen, is de opkomst echt opmerkelijk.”

Proef voor Tweede Kamerverkiezingen

De verkiezingen in de drie gemeenten werden nauwlettend in de gaten gehouden door het Rijk. Ze dienen, samen met de verkiezingen in Noord-Brabant, als een soort test voor de Tweede Kamerverkiezingen in maart volgend jaar. Minister Kajsa Ollongren (D66) van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de afgelopen periode veel contact gehad met de bestuurders in Groningen. Na de verkiezingen van woensdag vindt er een evaluatie plaats. Voor de verkiezingen in maart wordt bijvoorbeeld gekeken of het mogelijk is om de boel over meerdere dagen uit te smeren en of mensen boven de 70 per post kunnen stemmen.

„Wat bijvoorbeeld vandaag opviel is dat de gastheer en gastvrouw heel goed werkten”, zegt Beukema. „Mensen vonden het prettig om verwelkomd te worden. Maar de bijzondere stembureaus, daar moeten we echt naar kijken. Er was één verzorgingstehuis waar maar een handjevol stemmen binnen is gekomen. We weten niet precies waar dat aan ligt.”

De burgemeester kijkt in ieder geval tevreden terug op de dag. „Het was een unieke beleving. Een verkiezing als deze heb ik nooit eerder meegemaakt.”

menu