Driekwart van het afval in de Waddenzee komt uit eigen land

Het afval van Griend is vorig jaar minutieus gesorteerd in Harlingen. Foto: A. van den Brink

Van het afval dat ronddrijft in de Waddenzee is driekwart afkomstig uit eigen land. Dat leert een onderzoek op Griend.

Die conclusies trekken onderzoekers van Wageningen University & Research (WUR) na een analyse van de oogst die vorig jaar in augustus werd geraapt tijdens de jaarlijkse schoonmaakactie door vrijwilligers van Natuurmonumenten op Griend.

De rommel op het onbewoonde eiland tussen Harlingen en Terschelling is representatief voor wat er in de Waddenzee ronddrijft, zegt onderzoeksleider Wouter Jan Strietman. Omdat er nauwelijks menselijke activiteit is, moet alle troep op het strand en in de duinen wel van buiten komen.

Herkomst achterhalen

De onderzoekers probeerden in opdracht van Rijkswaterstaat Noord-Nederland van zoveel mogelijk drijfafval - 3682 objecten met een totaalgewicht van 340 kilo - de herkomst te achterhalen. Als er etiketten of winkeladressen op stonden, was dat een koud kunstje. Voor ingewikkelder objecten werd de hulp van experts ingeroepen, bijvoorbeeld van vissers die meer konden vertellen over kapotte netten.

De meeste buitenlandse opschriften waren in het Engels en Frans. Daaruit is niet een-op-een af te leiden dat dit afval ook uit Engeland of Frankrijk afkomstig is, maar dit is volgens de onderzoekers wel aannemelijk, gezien de stroom- en windrichtingen op de Noordzee.

Visserij-afval voert boventoon

Het afval van consumenten en de visserij voerde de boventoon. Het consumentendeel bestond voornamelijk uit verpakkingen van voedsel en snoep, flessen en plasticzakken en ballonnen. Een groot deel lijkt op het zwerfafval dat ook op straat ligt.

Opvallend noemen de onderzoekers dat ze ook veel verpakkingen van groente en vlees aantroffen, die gewoonlijk in vuilniszakken verdwijnen. Sommige labels en etiketten verwezen naar winkels in Harlingen.

Het aandeel van de visserij bestond grotendeels uit ‘operationeel afval’ dat vrijkomt bij werkzaamheden aan boord: touwtjes, pluis, handschoenen en delen van netten. Die stukken net zijn vooral afkomstig van de bodemvisserij op schol, tong en langoustines buiten de Waddenzee, door vissers uit Nederland en andere Noordzeelanden.

Noordpoolgebied

De Wageningse Litter ID-aanpak graaft dieper dan de in Europa gangbare meetmethode voor strandafvalregistratie door per stuk afval zoveel mogelijk informatie te verzamelen over de herkomst, betrokken partijen en de onderliggende oorzaken. Ook wordt er gekeken of er aan het plastic afval aangroei zit van dieren of planten die niet in het gebied thuishoren.

Strietmans team past de methode ook toe in het Noordpoolgebied, waar de Golfstroom uiteindelijk veel Europees afval aflevert. ,,We proberen per gebied alle informatie boven water te krijgen. Dat helpt ons te ontdekken aan welke knoppen we moeten draaien om afvalstromen te verkleinen.’’

menu