Leghennen van pluimveebedrijf Boerveenshof in Gasselternijveen lopen tijdelijk niet buiten, maar in de stal.

Ophokplicht door dreiging van vogelgriep: 'Een kip is als de mens. Zonder vermaak wordt ze prikkelbaar'

Leghennen van pluimveebedrijf Boerveenshof in Gasselternijveen lopen tijdelijk niet buiten, maar in de stal. Foto Boerveenshof.

Pluimveebedrijven in het Noorden hebben leren leven met de dreiging van de vogelgriep. Maak het voor de kip binnen zo spannend mogelijk, is het motto.

H5N8 is weer in het land. De vogelgriep grijpt sinds een kleine twee weken om zich heen, met honderden wilde vogels die aan het virus zijn bezweken en het ruimen van een pluimveebedrijf in het Gelderse Althorst tot gevolg. Sinds twee weken geldt een ophokplicht in de sector, waarin strenge maatregelen om het virus buiten de deur te houden volledig zijn ingeburgerd.

‘Het is een dreiging die er continu is’

,,Een paar jaar geleden was het raak bij een collega in Boerakker”, herinnert Tom Overgaauw van Overgaauw de Kippenboer (45.000 vrije uitloopkippen) uit Tolbert zich. ,,Zo dichtbij, dat was écht spannend.” De situatie is nu heel anders, benadrukt hij. ,,Het is een dreiging die er continu is. Nu leeft het weer even op en dan doe je de kippen naar binnen”, zegt Overgaauw. ,,Ik vertrouw op de hygiënereglementen die er sowieso al gelden in deze sector. Daarbij vergeleken zijn de coronamaatregelen maar peanuts.”

Er zijn zo’n 1000 bedrijven met leghennen in Nederland, waarvan ruim 50 in Drenthe en dik 30 in Groningen. De meeste pluimveehouderijen zitten in Gelderland (met Barneveld als hotspot), Noord-Brabant en Limburg.

9000 kippen

De sector heeft met het vogelgriep leren leven, zegt Rolf Kanninga van biologisch-dynamisch pluimveebedrijf Boerveenshof in Gasselternijveen. Rond zijn bedrijf scharrelen normaal gesproken maximaal 9000 kippen. In 2004 dook de ziekte voor het eerst op, om daarna ogenschijnlijk te verdwijnen en pas 10 jaar later weer de kop op te steken. ,,Sindsdien is het eigenlijk elk jaar wel raak. We liggen er niet de hele tijd wakker van, maar toch blijft zo’n situatie spannend”, zegt Kanninga. ,,Want met zo’n virus weet je nooit zeker of je het juiste doet.”

Wat in elk geval helpt, is ophokken: de vogels naar binnen. Voor kippen die gewend zijn hele dagen buiten te zijn is dat geen feest, weet Kanninga. ,,De kippen vinden er niks aan. Stel je voor, je loopt de hele dag te pikken naar torretjes en pieren en ineens zit je dag en nacht tussen vier muren”, zegt de biologisch-dynamische boer.

Het is dan ook zaak om het in de stal zo spannend mogelijk te maken, zegt Kanninga. Hij strooit extra tarwe, werpt hindernissen op in de vorm van baaltjes gras en hij vervangt het strobed vaker. ,,Je moet ze vermaken, zodat ze niet uit verveling naar elkaar gaan lopen pikken. Omdat ze de hele dag binnen zitten, zijn ze een stuk prikkelbaarder. Net mensen, wat dat betreft.”

Scharrelei

Blijft de ophokplicht nog veel langer gelden, dan worden boeren als Overgaauw en Kanninga in hun portemonnee geraakt. Ze kunnen hun eieren dan niet meer verkopen als respectievelijk vrije uitloop of biologisch dynamisch, maar als scharrelei. Die zijn goedkoper.

Maar een klein voordeeltje schuilt wel in deze situatie, zegt Kanninga. ,,Lopen mijn kippen buiten, dan loert altijd het gevaar van familie Buizerd. Dat heb ik nu even niet.” De buizerd eet volgens de boer jaarlijks gemiddeld 500 van zijn 9000 kippen op. ,,Het is hier voor roofvogels net een McDonald’s. Maar goed, daar hou je rekening mee. Voor boer en kip is buiten toch echt het mooist.”


Groninger Landschap bezorgd over uitbraak

„Ik heb vanochtend een rondje gemaakt op de Kwelder Dollard, maar we zijn daar geen gevallen tegengekomen van vogelgriep,” meldt Arjan Hendriks, natuurbeheerder noord bij het Groninger Landschap. „Toch houd ik m’n hart vast en hoop ik dat het niet hier naartoe komt. Van wat ik begrepen heb, gaat het om een besmettelijke variant van de griep.” Als de vogelgriep ook in Groningen de kop op zou steken, zou dat volgens Hendriks desastreus voor de biodiversiteit zijn. „Het gaat hier om duizenden vogels in het waddengebied. Deze dieren staan al onder druk en een uitbraak van de vogelgriep kunnen ze er absoluut niet bij gebruiken.”

menu