Afval op het Waddenstrand, na de containerramp met de Zoe begin januari 2019.

Directeur onderzoeksinstituut Marin waarschuwt: 'Een ramp als met containerschip MSC Zoe kan zó weer gebeuren'

Afval op het Waddenstrand, na de containerramp met de Zoe begin januari 2019. Foto: Archief LC

Er moet meer onderzoek komen naar het gevaar van containerschepen op ruige zee. Ook met kleinere typen kan het misgaan.

Daarvoor waarschuwt Bas Buchner, directeur van onderzoeksinstituut Marin, vandaag tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer.

342 containers in zee

Bij de ramp met de Zoe op 2 januari 2019 belandden 342 containers in zee. De vervuiling van de Waddenkust was enorm. Marin deed samen met Deltares onderzoek naar de oorzaak in opdracht van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid. De Zoe moet zijn gaan slingeren en de zeebodem hebben geraakt. Containers vielen als dominosteentjes om.

De Kustwacht geeft inmiddels bij stormweer waarschuwingen af. Grote schepen moeten de noordelijke route boven de Waddeneilanden nemen, in plaats van de ondiepere zuidelijke. Volgens Buchner is er echter nog te weinig bekend over alle krachten die vrijkomen bij stormweer.

De Zoe was 379 meter lang, maar op 11 februari 2019 ging het ook mis bij de veel kleinere Rauma van 163 meter. Dit schip verloor boven de Waddeneilanden 7 containers bij een golfhoogte van maximaal 5 meter.

loading

Het risico op brokken op de zuidelijke route is weliswaar het grootst, maar ook op de noordelijke vaarroute kan het fout lopen. Zeker als de golven dwars op de vaarroute staan. Een schip maakt dan grote slingerbewegingen. Buchner: ,,Wanneer dit gedrag zich voordoet, is met lage snelheid ‘met de kop op de golven gaan liggen’ verstandig in het kader van goed zeemanschap’’.

Groenwater

Een nog onbekende factor is het fenomeen van groenwater. Groenwater is massief zeewater dat bij hoge golven tegen de containers kan aanslaan. De kracht hiervan is zo groot dat containers kunnen beschadigen of dat er een complete stapel kan worden omgeduwd. Kleinere schepen, zoals de feeder Rauma, zijn er vanwege hun lage vrijboord extra kwetsbaar voor. Marin pleit tegenover de Tweede Kamer voor nader onderzoek naar dit fenomeen.

In internationaal verband zou Nederland zich sterk moeten maken voor heldere voorschriften over het varen bij maximale golfhoogtes. ,,De dimensies van containerschepen zijn de afgelopen decennia sterk gegroeid’’, aldus Buchner, die wijst op de ,,beperkte ervaring en statistiek’’ als het gaat om ,,deze sterke stijging in scheepsgroottes’’.

Beladingssystemen

Het is bovendien de vraag of de huidige beladingssystemen wel zijn toegerust op de enorm gegroeide scheepsafmetingen in de containervaart. Buchner vindt het verder vreemd dat er geen verplichting bestaat om apparatuur aan boord te hebben die de scheepsbewegingen accuraat meet en weergeeft. ,,De bemanning heeft dus niet standaard de informatie om te bepalen of de veilige waarden die zijn gebruikt in de beladingsberekeningen worden overschreden.’’

menu