Koeien en paarden eten gras. Dat weten we. Energie uit gras? Dat kan. Maar kauwgum? Verpakkingen? Medicijnen? Dat kan ook en veel meer zelfs. ,,Gras heeft heel veel economische potentie”, zegt André Heeres. ,,Er liggen veel kansen maar dat hele veld is nog... zo groen als gras.”

Met een vijzel en een blender verpulveren studenten in het laboratorium van de Hanze Hoge School in Groningen gras. Ze zoeken in het maaisel naar melkzuren in het maaisel die als basis kunnen dienen voor het maken van bioplastics.

loading  

Op gepaste afstand kijken de in chemie gespecialiseerde broers Erik Heeres, hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen, en André Heeres, lector aan de Hanzehogeschool, belangstellend toe. Zij weten dat de vezels, eiwitten, fosfaten en wei uit gras op allerlei manieren toepasbaar zijn. En niet alleen als basis voor bioplastics.

Gras is als grondstof toepasbaar in voedselindustrie, voor producten in health en lifestyle . De eiwitten uit gras kunnen de import van sojabonen uit Zuid-Amerika overbodig maken. Let wel, kunnen!

Met tal van organisaties zijn ze bezig om de industrie in Noord-Nederland te vergroenen. Gras kan daar een grote rol in spelen want letterlijk en figuurlijk: groen.

loading

,,We halen nu alles uit olie. Die bron is eindig. Bovendien gaat het gebuik van fossiele brandstoffen gepaard met CO2 uitstoot. Europa en de Nederlandse overheden willen allemaal vergroenen. We willen allemaal naar biomassa toe.”

Geen inkoppertje

Het kenniscentrum Biobased Economy van de Hanzehogeschool houdt 13 juni met andere partijen een congres over de economische en groene kansen van gras. ,,Iedereen heeft gras om zich heen, het is een aansprekend thema”, zegt organisator zegt organisator en initiatiefneemster Gerda Elema, projectmanager van het Kenniscentrum Biobased Economy van de Hanzehogeschool.

,,Maar het is geen gemakkelijk thema”, weten de broers. ,,Het is niet als de aardappel waar AVEBE groot mee is geworden. Het is geen inkoppertje.”

Het klimaat verandert. Het gras groeit eerder dan in de traditioneel als grasmaand te boek staande maand mei. Het gras groeit harder en de groeiperiode duurt tegenwoordig langer. Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Rijkswaterstaat en gemeenten komen om in het maaisel. Alleen Staatsbosbeheer heeft jaarlijks al 100.000 ton afvalgras.

 Het is dus zaak al dat gras zo te gebruiken, dat er klinkende munt uit geslagen kan worden. ,,Steeds meer partijen vragen ons: Wat kunnen we met dat gras?”

Kansen voor werkgelegenheid

Afvoeren kost geld terwijl er geld met gras verdiend kan worden. ,,Verbrandt het gras niet, dat is jammer. Warmte en elektriciteit uit biomassa opwekken is het laagste rendement. We kunnen het gras inzetten voor de farmaceutische industrie en voor plastics. Daar zit het hoogste rendement. Wat overblijft gebruik je voor biobrandstoffen”, vertelt Erik Heeres.

De gebroeders kijken vanuit hun chemische achtergrond met een economische bril naar het gras. ,,De aardgasvoorziening en de bijbehorende werkgelegenheid gaat verloren. De vergroening is de kans voor Noord-Nederland”, zegt hij. Ze willen ondernemers warm maken om ‘het grasveld’ op te gaan.

,,In de gaswinning gaan 12.000 banen verloren, Die moeten op een andere manier ingevuld worden. De vergroening biedt perspectief.” Het einddoel van de broers is dat er fabrieken komen waar het gras verwerkt wordt en er economische waarde aan wordt gegeven.”

De weg naar dat einddoel is lang. ,,Als nu een paar van die studenten zo geraakt worden door hun onderzoek dat ze hun werk er van maken. Dat zou een goede eerste stap zijn.”

Kennis, infrastructuur; het is er

Alle voorwaarden om van het gras een economisch rendabele groene industrie te maken zijn aanwezig. ,,We hebben hier de landbouw, we hebben groene grondstoffen. Er is een chemische industrie. Vanuit de Noordzee krijgen we straks in de Eemshaven enorme hoeveelheden elektriciteit aangeleverd. We hebben de infrastructuur die mooi kan combineren met een ecosysteem”, stelt Erik.

,,We hebben bovendien de kennis in huis. We hebben niet alleen Nobelprijswinnaar Ben Feringa. Er lopen hier honderden goede chemici die opereren op wereldniveau”, valt André bij.

De ideeën, de kennis, het gras; het is er allemaal. Nu komt het aan op uitvoering. De studenten op het lab van de Hanzehogeschool hebben ondertussen al papier uit gras gemaakt.

Addertje onder het gras...

,,We hebben nu een proefopstelling gebouwd waarmee we op kilogramstructuur kunnen werken. Investeerders kunnen daar de potentie zien.” De volgende stap is dat er een proeffabriek gebouwd wordt. ,,Daarna kan er doorgegroeid worden naar de tig tonnen schaal. Dat doe je echter niet in een dag.”

loading  

De gebroeders Heeres zien een groene toekomst met het gras voor zich. Er schuilt nog wel een addertje in. Het moet economisch wel uit kunnen.

,,Groen alleen is niet goed genoeg. Een ondernemer wil wel aan de slag met groene grondstoffen. Maar het moet wel wat opleveren. Er is geen consument die meer gaat betalen voor bestaande maar groen gemaakte producten. De producten met gras als grondstof moeten goedkoper zijn dan bestaande producten.”

 

 

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen