Hoe lang houdt de kievit nog stand in weidevogelgebied Oling? 'Het is dweilen met de kraan open'

Boerin Lisa Hartjes, vrijwilliger Jan Rondhuis en boer Wilfred Hartjes uit Appingedam. Foto: DvhN

De grutto is vertrokken, maar de kievit houdt moedig stand in Oling, een klein weidevogelgebied onder de rook van Appingedam. Hoe lang nog?

Aan boer Wilfred Hartjes (45) zal het niet liggen. Al jarenlang houdt de montere melkveehouder, die is aangesloten bij het Collectief Midden-Groningen, in zijn bedrijfsvoering rekening met de al maar schaarser wordende weidevogels. Een klein deel van zijn 43,5 hectare weidegrond bij Garreweer wordt ingericht voor soorten zoals kievit, grutto, scholekster en tureluur.

Zo heeft de boer, die in 2002 bij Lageland moest vertrekken in verband met de komst van de stad-Groninger wijk Meerstad, op twee plekken water op zijn land laten lopen. Deze ‘plasdrassen’ trekken van heinde en verre vogels aan, die op de inmiddels kurkdroge landerijen niet aan de kost kunnen komen.

Daarnaast heeft hij speciaal stalmest uitgereden en een honderden meters lange stroomdraad geïnstalleerd, om de vos weg te houden. Ook heeft Hartjes enkele percelen met kruiden ingezaaid en maait hij een deel van zijn gras later, zodat weidevogels kans hebben hun eieren uit te broeden.

Grutto hield het voor gezien

Maar dan moeten er wel weidevogels zitten. De grutto hield het dit jaar al heel gauw voor gezien, zegt Hartjes. En dan te bedenken dat er een paar jaar geleden zeven nesten waren. ,,Er waren er nu een paar grutto’s, ik heb ze ook horen roepen. Maar we hadden eind april nog nachtvorst, ik denk dat dat ze geen goed heeft gedaan. Het weer is ook spelbreker; door de droogte is de klei hier zo hard als beton. Daar krijgen weidevogels niets uit.’’

Damster Jan Rondhuis (73), vrijwilliger bij het Collectief Midden-Groningen en tevens jager, spoort zo nodig de nesten op alvorens Hartjes of zijn collega-boeren Frank de Jong en Wim Veldman het land op gaan met hun materieel. ,,Als ik bijvoorbeeld in een maisperceel een nest vind van een kievit, verplaats ik dat even, zodat de boer zijn gang kan gaan. Ik leg de eieren voorzichtig op een dakpan. Als de boer klaar is, leg ik ze terug. Soms wordt één broedsel wel vier keer verplaatst en dat gaat altijd goed. Behalve bij de grutto en de tureluur, daar werkt het niet.’’

Geschrokken

Een halve kilometer achter het bedrijf van Hartjes gaan vader en moeder kievit geschrokken op de wieken wanneer bezoekers bij de plasdras komen kijken. Een met zonnecellen uitgeruste pomp zorgt er met enige moeite voor dat de hoeveelheid water op peil blijft. Een paar tierige kievitenkuikens scharrelen in het zompige grasland hun kostje op. Een veldleeuwerik zingt hoog in de lucht.

,,Een prachtig gezicht’’, vindt Hartjes. ,,Maar het was natuurlijk nog leuker geweest als de grutto hier ook had gebroed. Dat was vroeger ook zo.’’

,,Eigenlijk zijn we gek. Je vernielt je land. Op de plek waar tot 15 juni de boel onder water staat, groeit daarna bijna niets meer. De vergoeding die je krijgt, dekt die kosten en de verminderde opbrengst niet’’, verzucht Hartjes. Maar hij denkt niet aan stoppen.

Kraaien en nog eens kraaien

Rondhuis valt hem bij. ,,Het is belangrijk dat we in de bres springen voor die vogels, die horen er gewoon bij. We gaan door. Maar of we ze hier in Oling kunnen redden, betwijfel ik. Het wordt steeds lastiger. Kijk om je heen, al die kraaien. Vroeger had je twintig kieviten die één kraai verjoegen, nu heb je twintig kraaien die achter één kievit aan zitten. En dan heb ik het nog niet eens over de loslopende honden uit Appingedam. De katten en andere rovers. Het is dweilen met de kraan open.’’

Wat hem steekt, is dat sommige wandelaars uit Appingedam die op het pad langs Oling hun hond uitlaten geen enkele moeite doen het dier bij zich te houden en aan te lijnen. Ook al staan er waarschuwingsborden. ,,Het is jammer dat mensen geen rekening houden met de vogels en het wild. Houd je hond alsjeblieft bij je, zeggen wij. Weidevogels zijn bang voor honden, ze hebben er last van’’, zegt Rondhuis.

menu