De rechtbank in Groningen. foto: Rob Zijlstra / DVHN

Elke dag een jointje? Dan nooit achter het stuur in de auto

De rechtbank in Groningen. foto: Rob Zijlstra / DVHN Foto: DVHN

De rechter wil weten waarom hij het deed. De 20-jarige Nico uit Onstwedde weet het zelf ook niet zo goed. Tja. Dom. Met vrienden op pad. Niet nagedacht. Inmiddels kent Nico wel de consequenties en die zijn niet mals.

Hij had twee jointjes gerookt en was, in september vorig jaar, achter het stuur van de auto gekropen. Dat was sowieso niet zo verstandig want zijn rijbewijs was geschorst in verband met een eerdere, vergelijkbare dommigheid.

De politierechter: ,,Zegt u dat altijd, dat wat u doet dom is?’’ Nico schudt het hoofd. Dat niet. De rechter: ,,U bent volwassen, nog niet zo lang, maar toch. Hoe kijkt u er nu tegenaan? Nico zegt, zo overtuigend mogelijk, dat hij heel veel spijt heeft. ,,Ik weet wat ik ben kwijtgeraakt.’’

Een te hoge waarde van THC

Sinds jaar en dag behandelt de rechtbank alcoholzaken. Een of twee keer in de maand, wordt daar een hele dag voor gereserveerd en worden tientallen mensen gedagvaard. Steeds vaker staan verdachten op deze zittingen voor de rechter omdat in het bloed geen alcohol, maar een te hoge waarde van THC wordt vastgesteld.

Wie elke dag een blowtje rookt, is eigenlijk altijd onder invloed van middelen en strafbaar als je achter het stuur kruipt, niet alleen van een auto, maar ook van de scooter. THC is de werkzame stom in hasj en wiet. Het middel blijft veel langer aanwezig in het bloed dan alcohol. Wie op zaterdag een paar jointjes rookt, zou op maandag niet achter het stuur moeten kruipen.

Als je gepakt wordt, kun je daar jaren last van hebben

Officier van justitie Sanne Neelis is gespecialiseerd in alcohol- en drugszaken in het verkeer en houdt zittingen in heel het land. Haar ervaring: jongeren, vooral jongeren, onderschatten het gebruik van softdrugs in relatie tot het verkeer. ,,Ze zeggen, ik blow elke dag, ik ben er aan gewend. Ik zeg, als je wordt gepakt, kun je daar jaren last van hebben.’’

Daar is Nico inmiddels achter gekomen.

Officier van justitie Neelis zegt tegen de jonge verdachte met spijt: ,,Wat u heeft gedaan is meer dan alleen maar een beetje dom. Het is ook gevaarlijk. En als u een ongeluk veroorzaakt met schade, dan geeft de verzekering niet thuis en zit u jaren vast aan betalingsregelingen.’’

Het CBR is het grooste probleem

Nico veroorzaakte geen schade, dat geluk heeft hij. De politierechter veroordeelt hem tot een taakstraf van veertig uur, een week voorwaardelijke celstraf en een rijontzegging van zes maanden. Dat alles is niet zijn grootste probleem, de komende jaren zal het Centraal Bureau voor de Rijvaardigheid (CBR) zijn grootste probleem zijn.

Dat laatste stelt de advocaat. Omdat Nico voor de tweede keer de fout in is gegaan krijgt hij de recidiveregeling van het CBR voor de kiezen. Officier van justitie Neelis: ,,Dat gaat buiten ons om, hoewel verdachten het vaak ervaren als een extra straf. Maar officieel is het dat niet.’’

De kosten zijn gelijk een maandsalaris

Omdat Nico recidivist is, is zijn rijbewijs definitief ongeldig. Hij zal opnieuw theorie- en praktijkexamen moeten doen. Dat kost wat. Daarnaast wil het CBR bewijs geleverd zien dat iemand geschikt is voor het rijbewijs. Wie elke dag een jointje rookt, is dat niet. Een psychiater moet onderzoek doen en verslag uitbrengen. De zelf te betalen kosten: minimaal 1200 euro, gelijk het maandsalaris van Nico.

De straf die Nico van de rechter krijgt opgelegd is iets lager dan officier van justitie Neelis had geëist. Dat Nico de moeite had genomen naar de rechtbank te komen, zag hij hiermee een klein beetje beloond. Hij was maandag een van de weinigen die kwam opdagen.

Kop-staart-botsing met bedrijfsbus

De 29-jarige man die in mei vorig jaar in Groningen onder invloed van cannabis en GHB met een bedrijfsbus een kop-staart-aanrijding veroorzaakte, kwam niet opdagen. De rechter en de officier van justitie: dan kunnen wij ook nergens rekening mee houden. Met bijvoorbeeld het gegeven dat de man misschien een rijbewijs nodig heeft voor zijn werk. De opgelegde straf (conform de eis): een taakstraf van 100 uur, drie weken voorwaardelijke celstraf en een rijontzegging van 14 maanden.

Uiteindelijk lieten twee van de tien opgeroepen verdachten zich maandag in de rechtszaal zien. Behalve Nico was er een 26-jarige man uit Beerta die zijn boete van 300 euro die in 2018 was opgelegd, niet had betaald. Moet nu alsnog. Van een verhoging van de boete werd afgezien, omdat de verdachte een dag vrij had moeten nemen op te kunnen verschijnen.

Onder invloed van speed

De anderen gingen voor de bijl en kregen forse boetes en lange rijontzeggingen, zoals de 33-jarige man die onder invloed van speed (amfetamine) op zijn scooter door Stadskanaal tufte: 1050 euro boete en een rijontzegging van een half jaar.

Officier van justitie Sanne Neelis: ,,Het opkomstpercentage bij dit soort zittingen is 75 procent, waarbij de opkomst in het Noorden altijd hoger is dan bijvoorbeeld in Amsterdam. Daar komt bijna niemand. Ik raad het altijd iedereen wel aan. Kom, want het kan schelen.’’

menu