Onderzoek van Lifelines toont aan: de ernst van coronaklachten wordt door erfelijkheid bepaald

Ter illustratie: Lifelines heeft bloed, urine en veel andere medische data van 170.000 inwoners van Noord-Nederland. Foto: archief Geert Job Sevink

De ernst van coronaklachten lijkt deels genetisch bepaald. Dat komt volgens geneticus Lude Franke naar voren uit het Lifelines-onderzoek.

Sinds het begin van corona wordt binnen het Lifelines-onderzoek apart aandacht besteed aan corona. Dat loopt volgens Franke, die als hoogleraar genetica is verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), erg voorspoedig. Van de 120.000 volwassen deelnemers aan het Lifelines-onderzoek die zijn aangeschreven, doen er 35.000 mee aan het onderdeel over corona. ,,Daarvan hebben 15.000 de moeite genomen om alle vragenlijsten in te vullen. Die hebben dus al 1300 vragen beantwoord! Petje af.’’

Het corona-onderzoek richt zich de laatste tijd met name ook op jongvolwassenen. De resultaten daarvan zijn zichtbaar op coronabarometer.nl. ,,Zo willen we meer inzicht bieden in wat er zich afspeelt in studentenhuizen.’’

Genetische gegevens

Franke is vanuit zijn eigen achtergrond geïnteresseerd in de vraag welke groepen mensen vanuit genetisch oogpunt extra vatbaar zijn voor corona. De database van Lifelines bevat veel genetische gegevens over de deelnemers. Die data kunnen worden gekoppeld en vergeleken met die van andere biobanken in de wereld. Dat levert een schat aan informatie op. ,,Een belangrijke vraag is hoe de genetica eruitziet van mensen die het virus met zich meedragen.’’

Er zijn weinig aanwijzingen dat genetische factoren bepalen of mensen wel of niet geïnfecteerd raken. ,,Tot zover vinden we geen genetische verschillen tussen mensen bij het krijgen van Covid-19. De infectie lijkt daardoor niet erfelijk bepaald. Mensen die worden besmet zijn te dicht bij anderen geweest en hebben dus min of meer pech gehad.’’

‘Te scherp afgesteld’

Erfelijkheid speelt volgens hem wel een rol bij de ernst van de klachten. Uit het genetisch corona-onderzoek van Lifelines blijkt dat het virus vooral invloed uitoefent op de immunogenen. Franke: ,,Die spelen onder meer een rol bij het herkennen van virussen. Het beeld dat zich nu aftekent suggereert dat het immuunsysteem bij mensen die door corona ernstig ziek zijn, te scherp staat afgesteld. Dat is dus voor een deel erfelijk bepaald.’’

In het lichaam vindt bij zulke patiënten een ‘te heftige respons’ plaats op het virus. Je kunt het ook een ‘overreactie’ noemen. Daardoor wordt het eigen lichaam schade berokkend. ,,Dat gebeurt vooral in de longen.’’

Ontstekingsremmer

Graag zou Franke weten wat zich nog meer afspeelt in het immuunsysteem van coronapatiënten. Dat verbetert de zoektocht naar de juiste medicijnen. ,,In de beginfase van corona is ontdekt dat de ontstekingsremmer dexamethason een probaat geneesmiddel is. Dat wordt nu standaard voorgeschreven bij ernstig zieke coronapatiënten. Zo komen we steeds een stapje verder.’’

menu