Experiment op het Harens Lyceum: telefoon op stil. De 1400 leerlingen kunnen vrijwillig hun telefoon 48 uur inleveren. Precies 14 leerlingen deden dat. ,,Digitaal ben je verbonden, maar eigenlijk is het eenzaam.’’

Arton Jager (18) moest maandagavond werken bij Albert Heijn aan het Zuiderdiep in Groningen. Ziet hij normaal gesproken op zijn telefoon hoe laat het is; nu zocht hij onderweg naar kerktorens en andere klokken. Die ochtend had hij zijn mobieltje ingeleverd bij docent Joris Wierts (26) die het experiment ‘Telefoon op Stil’ bedacht als onderdeel van zijn afstudeerproject.

Wat Arton, na 24 uur zonder telefoon, het meeste mist? ,,Muziek. Dat is echt een verschil. Normaal als ik van ons huis in Engelbert naar school rij op de scooter, luister ik muziek. Dat is weggevallen.’’

‘Telefoon is part of life’

Hij relativeert het gemis direct. ,,Het is maar 48 uur’’, zegt hij. Ondanks dat het experiment ‘slechts’ twee dagen duurt, is Arton een van de weinige leerlingen die vrijwillig deelneemt aan het experiment. Van de 1400 leerlingen op het Harens Lyceum doen er welgeteld 14 mee.

,,Ik was benieuwd hoe het is om er van af te blijven. De telefoon is echt part of life . Ik zit er soms 4, soms 5, soms wel 7 uur per dag op. Schoolwerk, Netflix, social media zoals Insta, Snapchat, Whatsapp en TikTok, bijles, gamen en muziek luisteren. Hoe zou ik erop reageren als dat allemaal wegvalt? Het leek me verfrissend’’, zegt Arton.

‘Scherm leidt af van wereld om je heen’

Toen hij maandag aan het einde van de dag thuiskwam, wilde hij uit gewoonte zijn telefoon pakken. ,,Ik ben toen een boek gaan lezen voor m’n lijst. De Verdronkene van Margriet de Moor. Voordat ik naar bed ging, heb ik er nog verder in gelezen. Ik viel veel gemakkelijker in slaap dan normaal. Dan kijk ik altijd nog op mijn telefoon.’’

Het is precies dat automatisme dat gymdocent Joris Wierts onder de aandacht wil brengen middels het experiment ‘Telefoon op Stil’. ,,Soms vind ik het verontrustend dat iedereen altijd maar bezig is met z’n telefoon. Als je continu naar zo’n schermpje staart, vergeet je de wereld om je heen.’’

Wierts verwacht dat 48 uur zonder telefoon de deelnemers tijd oplevert. Tijd die ze kunnen besteden aan bewegen, aan geconcentreerd studeren en aan contact met anderen. ,,Om die motorische, cognitieve en sociale aspecten gaat het me’’, zegt hij.

Verbod mobieltje op middelbare scholen?

Hij hoopt dat ‘Telefoon op Stil’ van tijd tot tijd terugkeert op het Harens Lyceum en dat er steeds meer leerlingen meedoen. Of hij voor een verbod op smartphones op middelbare scholen is, zoals bijvoorbeeld in Frankrijk, Duitsland, Engeland, Canada, India en Australië? Dat vindt hij een lastige vraag. De leerlingen hebben hun telefoons ook nodig, zegt hij.

Arton vindt het gebruik van de telefoon de eigen verantwoordelijkheid van leerlingen. Hoewel, zegt hij na even nadenken: ,,Ergens zou een verbod wel goed zijn. Dan praat je op school meer met elkaar. Digitaal ben je verbonden, maar eigenlijk is het eenzaam.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen