Borders bij het huis. FOTO CORNÉ SPARIDAENS

Filosoferen in de Tuin van de Tijd in Bunne

Borders bij het huis. FOTO CORNÉ SPARIDAENS

Langs de Sorbet Route rondom Paterswolde liggen de mooiste tuinen. We stappen deze week binnen bij een filosofische tuin: de Tuin van de Tijd in Bunne. Hij zit vol verrassingen en symboliek over leven en dood.

Voor alles is een tijd. Zeker in de tuin. Zaaien, groeien, bloeien, oogsten en afsterven: jaar in, jaar uit en door de eeuwen heen. Femke van Dam, tuinier, planoloog en beeldend kunstenaar, is gefascineerd door het fenomeen van de tijd. Ze heeft er zelfs haar tuin naar vernoemd. In de voortuin staat een groot bord met het opschrift ‘Tuin van de Tijd’.

Bezoekers zijn op gezette tijden welkom. Ze leidt ze rond via voor- en zijtuin, de vijvers en de bloemenweide, naar de bostuin met al zijn geheimen. Wie wil kan ook met een beschrijving in hand zelf op pad gaan. En die heb je wel nodig: achter veel elementen van deze tuin zit een diepere gedachte.

Oneindigheid

Neem bijvoorbeeld de prachtige ronde vijver die verscholen is in het bos, waaruit deze tuin voor de helft bestaat. Het is een heerlijk plekje, dat uitnodigt om langdurig in het mysterieuze donkere water te turen en de rust op je in te laten werken. Het water past in deze Tuin van de Tijd, want volgens Femke wekt het een gevoel van oneindigheid. Oneindigheid in tijd en ruimte, waarbij je je afvraagt wie je bent als mens.’’

loading

Langs een andere vijver in de tuin staan aquaria. Langzaam valt er een druppel op een hoopje zand. Zo ontstaat heel langzaam een patroon. Het verwijst naar het proces van ontstaan van de Hondsrug en de rol die water hierin heeft gespeeld. ,,Het belangrijkste kenmerk van deze tuin is het spel van licht, gevangen in spiegels en water’’, spreekt Femke poëtisch.

Bos en bloemen

De Tuin van de Tijd is mooi. De ene helft bestaat uit bos, de andere uit bloemrijke borders rondom het huis. Hij is bijna zo groot als een voetbalveld en zo’n achttien jaar oud. Hij ligt rondom een romantisch wit huis net buiten Bunne. ,,Het was een bedrijfswoning bij een boerderij. Toen ik het voor het eerst zag, wist ik meteen dat ik daar wilde wonen. Vooral ook omdat er een groot stuk grond bij hoorde: een cadeau voor iemand die 25 jaar in de ruimtelijke ordening heeft gewerkt zoals ik.’’

Ondertussen is ze beeldend kunstenaar en studeerde aan de kunstacademie af op haar tuin. ,,Tuinieren is voor mij als beeldhouwen. Ik maak conceptueel ruimtelijk werk. De tuin is voor mij wat een voor een kunstschilder zijn doek is.’’

loading

Elke vierkante meter tuin is de loop der jaren eigenhandig op de schop genomen. En alles is onderworpen aan een zelfbedacht tuinontwerp, waarbij ze zich onder meer heeft laten inspireren door Japanse tuinkunstenaars die de tuin zien als een symbool van de reis door het leven. Hoe begin je aan zoiets op het Noorddrentse land?

Licht

,,Ik zag hier eens het licht zo mooi door de bomen schijnen. Zo kwam ik op het idee de zonnewendes op 21 juni en 21 december te gebruiken. De lichtinval bij de opkomst en ondergang van de zon op die dagen heb ik verwerkt in de structuur van het tuinontwerp. Eigenlijk heb je het dan over het begrip tijd, gemeten naar het moment waarop de zon opkomt en ondergaat, en ook nog naar de seizoenen van het jaar. Daarbij heb ik de zichtlijnen zo lang mogelijk gemaakt. Je ziet het niet, maar het geeft wel een gevoel van harmonie als je er doorheen loopt.’’

Aan het eind van de zichtlijnen ontdek je iets bijzonders. Zoals een grillige boomstronk die ergens in de buurt in de grond is gevonden en wel 5000 jaar oud moet zijn.

loading

Wie de tuin bezoekt, begint in de voortuin. Die bestaat onder meer uit geel- met zalmkleurige bloemenborders en bloemen met vlammende kleuren voor het contrast. Maar ook een omgevallen boom bepaalt het beeld. Het is een herinnering aan Femkes moeder: de boom viel op de dag dat zij stierf. Nu mag hij blijven liggen om te vergaan, ook om te zien wat de natuur doet met de tijd.

Zonneroos

De zijtuin ligt op het noorden. Daarom zijn daar planten neergezet met koele kleuren: blauwe hortensia’s bijvoorbeeld en clematissen met kleine paarsblauwe bloemetjes die over de hele struik uitwaaieren. Vervolgens belanden we op het gazon met zijn lange smalle vijver, en daarna in een verborgen hofje met een bank. Als je het ronde pad betreedt, loop je over letters van steentjes; ze vormen samen het woord ‘herkomst’. Een rode schuur herinnert aan Femkes gestorven vader. Aandacht voor generaties, het gaat hier overal over tijd.

We passeren een bontgekleurde floxentuin en slenteren naar de wilde bloementuin verderop. Dankzij de schrale grond groeit en bloeit hier een bloemenweelde in allerlei kleuren. Zelfs orchideeën, omdat het er ook vochtig is. De meest bijzondere ‘bloem’ straalt in het midden van de bloemenweide. Het is de Zonneroos, en heeft grote bloembladen van spiegels die schuin omhoog naar de hemel zijn gericht.

loading

De installatie is een voorbeeld van de Land Art, die Femke maakt. De spiegels trekken het licht de tuin in. ,,Ze veranderen voortdurend van kleur, afhankelijk van het weer.’’ De spiegels doen mee aan het spel licht in deze tuin.

Zo ook in de bostuin. We lopen langs bomen waarvan de stammen beplakt zijn met stukje spiegels. Van een afstandje lijkt het wel alsof er gaten in zitten, van dichterbij zie je dat ze meekleuren met hun omgeving. ,,Mijn kunst gaat een verbinding aan met de tuin’’, zegt Femke. Als ze een opdracht krijgt, probeert ze haar creatie eerst uit hoe het zich verhoudt tot het landschap. De tuin is haar atelier.

Leven en dood

Het bos verbergt allerlei spannends dat de naam van de tuin eer aan doen. Verwijzend naar het verstrijkend van de tijd, liggen er bijvoorbeeld kano’s tussen de bomen, gemaakt van keien uit de streek. Ze symboliseren de overgang van het leven naar de dood. Dat geldt ook voor een serie oranje bootjes op bamboestengels. En we vinden nóg een kano, maar deze bestaat uit zinken teilen gevuld met water. Water dat het licht vangt in dit donkere stukje van de tuin. Water dat onze aandacht vangt, waar je eindeloos naar kunt turen. Maar het is tijd. Tijd om te gaan.

loading

Tuin van de Tijd

Van planoloog/beeldend kunstenaar Femke van Dam
Adres: Paasveen 2, Bunne
Grootte: 1 hectare
Stijl: helft bos, helft gecultiveerd; vol landschapskunst
Kenmerken: Tijd en vergankelijkheid als thema's, water als spiegels
Geopend: 13 augustus t/m 4 september 10.00-17.30 uur, behalve op 3 september en ‘s maandags. Verder op afspraak.
Entree: 5 euro tijdens open dagen, inclusief rondleiding

menu