Minister Bas van ‘t Wout van Economische Zaken en Klimaat wil panden met funderingsproblemen in het bevingsgebied aanpakken.

De VVD-minister vindt het niet uit te leggen dat scheuren in de fundering van huizen en gebouwen die duidelijk zichtbaar zijn en verder gaan in de muur, nog steeds niet fatsoenlijk worden vergoed.

Onlangs stelde het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) al vast dat verergering van bovengrondse scheuren door de gevolgen van gaswinning in Groningen vaak niet uit te sluiten is.

Nieuwe wet Groningen

De toezegging om de portemonnee te trekken deed minister Van ‘t Wout tijdens de behandeling van de nieuwe Tijdelijke Wet Groningen in de Tweede Kamer. Die wet regelt het verdere verloop van schadeherstel en versterking van panden in Groningen door de overheid. De omvang van funderingsschade in het gasgebied is nooit vastgesteld, omdat dit niet serieus is onderzocht.

De Tweede Kamer vindt dat het kabinet vaart moet maken met het herstel van schades onder de grond. ,,Ik kan me niet voorstellen dat de NAM zegt: ik ga tien keer dezelfde scheur vergoeden’’, zegt VVD-Kamerlid Aukje de Vries. ,,Dan los je om vervolgschade te voorkomen toch liever een probleem op?’’

Minister Van ‘t Wout liet weten dat hij Shell, ExxonMobil en NAM niet kan dwingen funderingsschade te vergoeden. De opvolger van de opgstapte Eric Wiebes stelt dat hij alleen een rekening kan sturen ‘als er een relatie met de gaswinning is’. ,,Ik denk dat we dit met publiek geld moeten financieren.’’

Strijd met ‘olies’ aangaan

Henk Nijboer (PvdA), Sandra Beckerman (SP) en Agnes Mulder (CDA) reageerden furieus. ,,Dat zal juridisch wel kloppen, maar moreel gezien deugt daar niets van", zegt Mulder. Volgens Beckerman moet de minister de strijd met de ‘olies’ aangaan, omdat de bevingen doorgaan. ,,De kapotte funderingen moeten toch echt door hen worden betaald.’’

De PvdA in de Tweede Kamer wil Shell een heffing opleggen als het bedrijf de herstelkosten van schade aan funderingen in het bevingsgebied niet betaalt.

Volgens Kamerlid Henk Nijboer kan het niet zo zijn dat het Rijk en daarmee de belastingbetaler opdraait voor deze funderingsschade. ,,Als dochterbedrijf NAM bij de gaswinning Groningen niet zo naar de sodemieter had geholpen, hadden we hier nooit gestaan.’’ Een woedende Nijboer noemt de opstelling van Shell ‘van de gekke’.

Desnoods een heffing

Minister Bas van ‘t Wout van Economische Zaken en Klimaat wil de funderingsschade dus aangepakt zien. ,,Ik heb geen juridische titel om de NAM of Shell te dwingen om te betalen, maar ik ga het wel proberen.’’ Nijboer wil dat de minister desnoods een heffing oplegt. ,,Dat middel hebben we bij de bankencrisis ook gebruikt.’’

De VVD-minister voelt daar vooralsnog niets voor. ,,Om nu zomaar een belastingmaatregel in te voeren, gaat me op dit moment iets te ver. Ik snap het ongemak, maar er zijn juridische kaders. Ondertussen moet ik wel zo snel mogelijk de problemen in Groningen oplossen.’’

Ook SP-Kamerlid Sandra Beckerman vroeg Van ‘t Wout toch om de strijd aan te gaan met de oliemaatschappijen. Secretaris Susan Top van het Groninger Gasberaad is blij met de toezegging dat de minister de funderingsschade wil aanpakken. Dat hij geneigd is de rekening zelf te betalen, vindt ze bijzonder. ,,De Staat geeft de strijd kennelijk sneller op dan de Groningers. Onze inwoners hebben een langere adem. Waarom gooit de Staat de handdoek nu al in de ring?’’

De enige manier

Top is blij met de inspanningen van Bas Kortmann, bestuursvoorzitter van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Kortmann liet de minister onlangs weten dat het toekennen van een bijdrage voor het repareren van funderingsschade de enige manier is om veel huizen en gebouwen met een constructief gebrek duurzaam te herstellen. ,,Er zal nooit rust en vrede in Groningen komen als mensen blijven worstelen met schade onder de grond en geen toekomstperspectief krijgen.’’

Kortmann erkent dat funderingsschade zelden wordt toegeschreven aan gaswinning of andere mijnbouwactiviteiten. Ook als scheuren in de fundering duidelijk zichtbaar zijn en verder gaan in de muur, wordt deze schade niet vergoed.

Als reactie op het voornemen van de minister om de portemonnee te trekken zegt Kortmann: ,,Voor de Groninger met schade biedt dit een belangrijk perspectief. Wij krijgen hiermee de mogelijkheid om schade ook duurzaam te herstellen. Vanzelfsprekend is er nu wel werk aan de winkel. We zijn al bezig met de voorbereiding van de uitvoering. Snel starten is van groot belang.”

Biedt nieuwe wet uitkomst?

De Tweede Kamer behandelde woensdag de nieuwe Tijdelijke Wet Groningen. De Kamer oordeelt hard over de aanpak van de gasproblematiek. Na jarenlang soebatten met NAM en overheidsinstanties wachten veel mensen nog steeds op versterking van hun woning. De Kamer betwijfelt of de nieuwe wet uitkomst biedt.

Ook omdat verschillende instanties gaan over schadeherstel en versterking. Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken denkt dat meer samenhang bij de aanpak in de nieuwe wet wordt aangemoedigd. Het debat over de nieuwe wet wordt later deze maand voortgezet.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
Aardbevingen