Prinsjesdag: CdK René Paas over troonrede: 'Aan papieren aanpak van gasellende hebben we niks'

Commissaris van de Koning René Paas denkt dat er dinsdag vast er wel weer een zinnetje over de gasellende in Groningen in de troonrede staat, maar waar veel meer behoefte aan is, zijn daden die aansprekend zijn.

Groningen is drie keer genoemd in de troonrede. Wat is zo'n zinnetje eigenlijk waard als er in de praktijk maar weinig gebeurt?

,,Het wordt hoog tijd dat we iets merken van wat er op papier is geregeld. Dat is nu niet het geval. Van de belofte dat vele duizenden schades sneller, adequater en royaler afgehandeld worden, is bitter weinig terecht gekomen. De Nederlandse Staat is verantwoordelijk voor de schadeafhandeling, maar het loopt niet. Dat geldt ook voor de aanpak van onveilige huizen en gebouwen. Ik ben ongeduldig. Volgend jaar wil ik opscheppen dat er iets gebeurd is.’’

Vorig jaar was u blij met de invoelende alinea in de troonrede over de gasproblematiek. Zijn we met minister Eric Wiebes van de regen in de drup beland?

,,Zo zou ik het niet willen zeggen. Na veel zuchten, zeuren en ruzie maken is er een nieuw schadeprotocol waar de NAM op papier niets mee te maken heeft. De invoering daarvan is door de vorige minister Henk Kamp eindeloos getraineerd. Schadeafhandeling blijkt ook voor de overheid knap ingewikkeld. De gaswinning in Groningen gaat de komende jaren fors omlaag. Een dapper besluit van deze minister, maar net als de Groningers zeg ik: het moet allemaal nog. We halen straks meer gas uit het buitenland en maken dat in een nieuwe stikstoffabriek in Zuidbroek gereed voor binnenlands gebruik. Die fabriek moet nog wel worden gebouwd. Als je nu een enquête houdt onder de Groningers denk ik dat het vertrouwen in de overheid weg is en dat mensen nog steeds bang zijn voor een zware beving.’’

Logisch, omdat ook de klad zit in de versterking van hun huizen.

,,We hebben dat akkefietje gehad over 1588 woningen van mensen die te horen hadden gekregen dat hun huis moet worden versterkt. Na het besluit om de gaswinning sneller te stoppen is deskundigen gevraagd nog eens kritisch te kijken naar de noodzaak van die versterking. Wij dachten dat TNO, NEN, KNMI, SodM, etc in samenwerking met de Mijnraad duidelijkheid konden bieden. Uiteindelijk vertelden ze minister Eric Wiebes dat er in heel Groningen maar 1500 gebouwen versterkt hoeven te worden. Ze zeiden ook: wij weten over welke gebouwen het gaat.’’

Dat blijkt niet het geval.

,,Nee, en dat is ongelofelijk. Er bestaat geen adressenlijst van onveilige gebouwen. De deskundigen zeiden dat ze die konden leveren, maar hebben dat niet gedaan. Ze hebben de minister een advies gegeven dat helemaal niet klaar was. Ook Wiebes is daar zeer teleurgesteld over. We begonnen in de gaten te krijgen dat die lijst helemaal niet bestond toen onze ambtenaren deze zomer vroegen om een exact overzicht met adressen. Die kon niet worden verstrekt. Intern is een hoop onrust ontstaan. Die onrust is ook nog niet weg. Onze frustratie is dat we niet weten om welke woningen het gaat. Er wordt een model gebruikt waar steeds verschillende berekeningen en panden uit komen. De beste deskundigen die we kunnen raadplegen, hebben niet geleverd wat ze beloofden. Een andere conclusie kun je niet trekken.’’

Valt zo’n lijst van onveilige woningen dan wel te maken?

,,Voor het einde van het jaar moet er wat mij betreft een concrete lijst liggen van onveilige gebouwen die moeten worden aangepakt. We moeten aan de slag.’’

Hoe denkt u over de huidige betrokkenheid van de NAM in al die processen?

,,We komen van een wereld waarin alle deskundigheid bij de NAM ligt. Het onderzoek en de deskundigheid moet echter in publieke handen komen. Onafhankelijk onderzoek is van het allergrootste belang. Je hebt vreemde ogen nodig. Je zou niet moeten leunen op de NAM die voor schade en versterking betaalt. We moeten dat zuiver en begrijpelijk organiseren.’’

Provincie en gemeenten pleiten voor een publiek fonds waaruit schade en versterking wordt betaald aan gedupeerden. Het fonds wordt beheerd door de regio. Het Rijk stopt daar geld in en moet maar zien hoe ze dat van de NAM terugkrijgt.

,,Daarover voeren we gesprekken met de minister.’’

Onder de huidige omstandigheden gaat de regio niet aan het roer staan?

,,Inderdaad, dat gaan we nu niet doen.’’

Wordt het niet tijd voor een parlementaire enquête over de gasellende in Groningen?

,,Die komt er vanzelf wel. Het wordt tijd voor oplossingen. Daarna kunnen we kijken hoe het allemaal is gegaan.’’

De Tweede Kamer zou ook op dit moment al waardevolle lessen kunnen trekken van wat ‘Den Haag’ in Groningen aan het doen is.

,,Laat ik het zo zeggen. Er zijn voor mindere zaken parlementaire enquetes gehouden.’’         

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen