Woede over terugbetalen onterecht uitgekeerde vergoedingen in aardbevingsgebied: 'Wat een bende maken ze ervan'

Een huis in het Groningse bevingsgebied. Foto Archief Kees van de Veen

,,Wat een ongelooflijke bende maken ze ervan’’, zegt Tweede Kamerlid Henk Nijboer (PvdA). Hij is zeer ontstemd over het nieuws dat het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) van plan is teveel uitbetaalde vergoedingen terug te vorderen.

Nijboer gaat schriftelijke vragen stellen aan VVD-minister Eric Wiebes.

Door een fout hebben 88 woningeigenaren in het bevingsgebied een vergoeding voor de waardedaling van hun woning gekregen, terwijl dit niet had gemoeten. Het gaat om een totaalbedrag van 2 miljoen euro. Het gaat om huiseigenaren wier huis gesloopt en nieuw gebouwd wordt in het kader van de versterkingsoperatie.

Zij hebben met de op dit moment geldende regels geen recht op een vergoeding, omdat volgens het IMG een nieuw gebouwd huis vrijwel altijd meer waard is dan de oorspronkelijke woning; ook als wordt uitgegaan van de waarde die de woning had moeten hebben als die niet in het aardbevingsgebied had gestaan.

Geen volledige informatie

Hoe de fout is ontstaan? Om de Groninger te ‘ontzorgen’ vaart het Instituut Mijnbouwschade Groningen bij waardedalingsverzoeken zoveel mogelijk op gegevens die door de Nationaal Coördinator Groningen zijn verstrekt. ,,Die zijn in sommige gevallen niet volledig geweest. Wij dragen samen met NCG de verantwoordelijkheid’’, zegt een woordvoerder van het IMG. Daardoor hebben sommige huiseigenaren een vergoeding gehad, terwijl hun woning ook in een sloop-nieuwbouwtraject zit.

Het instituut bekijkt nu wat er met de 88 teveel uitbetaalde vergoedingen moet gebeuren. Mogelijk worden ze teruggevorderd. ,,Dat wordt maatwerk. We gaan het per adres bekijken. Het is heel vervelend en het is onze fout, maar aan de andere kant is het ook zo dat de mensen die al een nieuw huis hebben, op hun klompen konden aanvoelen dat ze geen recht hebben op de waardedalingsvergoeding. We vergoeden niet twee keer.’’

Om fouten in de toekomst te voorkomen heeft het IMG in de procedure een vraag toegevoegd.

Spelregels veranderen tijdens het spel

Susan Top van het Groninger Gasberaad is van mening dat deze regeling alleen maar meer vragen oproept. Zij pleit voor een uitgewerkte regeling die op de site van het IMG te vinden is. „Het punt dat een woning in een sloop-nieuwbouwtraject niet onder de waardedalingsregeling valt, is pas in oktober toegevoegd. Gedupeerden moeten het doen met de informatie op een site die aan verandering onderhevig is.” Ze vraagt zich bijvoorbeeld af wat er gebeurt als een woning heel zwaar versterkt is. „De regeling is enorm mistig en onduidelijk.”

Top ziet de fout van IMG en NCG als het bewijs voor het pleidooi van het Groninger Gasberaad dat het lostrekken van schade en versterking een recept voor fouten is. „Dit zijn de ongelukken die je krijgt wanneer je de dingen niet in samenhang bekijkt en beslist, maar twee losgeschakelde instanties vermengt in één procedure.”

Dat de bedragen nu mogelijk worden teruggevorderd, is onjuist volgens Top. „Wie een fout maakt moet op de blaren zitten.”

‘Het wordt tijd dat de Groningers gaan terugvorderen’

Nijboer en andere Kamerleden vinden het zeer onwenselijk dat de reeds uitbetaalde vergoedingen mogelijk worden teruggevorderd. ,,Eerst mensen na jarenlang dralen wat geven en nu weer langskomen met terugvorderingen. Wat gaan ze doen als mensen het al uitgegeven hebben of bijvoorbeeld de studie van de kinderen hebben betaald? Zoiets mag natuurlijk niet gebeuren, en als er dan wat fout is gegaan direct gaan terugvorderen lijkt nergens op. Ik ga minister Wiebes vragen dit onmiddellijk te stoppen.’’

Tweede Kamerlid Sandra Beckerman (SP) diende vorige week een motie in, met daarin de oproep de waardedalingsvergoeding te laten gelden voor alle gedupeerden. Die motie werd gestaakt; er waren evenveel stemmen voor als tegen. ,,En dan komt vandaag dit nieuws naar buiten’’, zegt Beckerman. ,,Ik heb nog een stem nodig voor mijn motie en dan zijn we van dit hele gedoe af.’’

Ze vindt het wrang dat het IMG kijkt naar het terugvorderen van de vergoedingen en wil dinsdag tijdens het vragenuur met Wiebes in debat. ,,Bij een foutje wordt er meteen teruggevorderd, terwijl de Groningers al jaren moeten wachten. Er is hier voor 400 miljard euro aan gas uit de grond gehaald. Het is tijd dat de Groningers gaan terugvorderen.’’

menu