Heleen Lameijer, Instagram-dokter en mediavrouw van het jaar.

De succesformule van de populaire Instagram-dokter: geen rol spelen, maar zijn wie je bent (ook als arts)

Heleen Lameijer, Instagram-dokter en mediavrouw van het jaar. Foto: Duncan Wijting

Iedere week weetjes, feiten en fabels over de medische wetenschap; dokter en wetenschapper Heleen Lameijer deelt haar kennis van de geneeskunde op Instagram. Ze won vorige week de Groningse Vrouw in de Media Award.

In de medische wereld ligt een schat aan informatie waarmee je in de dagelijkse praktijk iets kunt, ook als je gezond bent en niet naar de dokter hoeft. Maar ja, dan moet je het maar net allemaal weten. En begrijpen. ,,Veel mensen weten bijvoorbeeld niet hoeveel paracetamol je als volwassene moet nemen om van je hoofdpijn af te komen. Eén paracetamol werkt namelijk niet, je moet er twee nemen. Duizend milligram is de dosering die wij in het ziekenhuis hanteren’’, zegt Heleen Lameijer.

De spoedeisendehulparts en medisch wetenschapper uit Groningen maakt furore op Instagram. Met haar account @makesciencework deelt ze iedere week handige weetjes, onderscheidt ze feit van fabel en laat ze in video’s zien hoe het er op een spoedeisende hulp aan toegaat.

Kennis op een laagdrempelige manier aanbieden

Die tip over paracetamol is een welkome, bijvoorbeeld voor mensen met een kater. Nog handiger is het om te weten hoe een kater werkt, en hoe je die dus kan voorkomen. Ook dat legde Lameijer op Instagram uit. ,,Ik wil de kennis op een laagdrempelige manier aanbieden, zodat mensen zonder medische achtergrond kennis kunnen maken met alles wat wij weten. Er is namelijk zoveel te gebruiken in de dagelijkse praktijk, als je er maar iets meer over weet.’’

Instagram is natuurlijk hét platform om direct een jong(er) publiek te bereiken. ,,Veel van mijn leeftijdsgenoten zitten op Instagram. Ik begon zelf al met het plaatsen van weetjes op mijn persoonlijke account, omdat ik merkte dat mijn vrienden het erg interessant vonden om te zien wat ik deed tijdens mijn werk.’’

Bovendien vindt ze het medium fijn werken; het combineren van beelden en teksten spreekt haar aan. En wie nu denkt dat er vooral foto’s van doktersjassen, ziekenhuisbedden en stethoscopen op haar account verschijnen, heeft het mis. Het gros van de foto’s zijn selfies en foto’s van Lameijer. Met regelmaat in doktersjas, uiteraard, maar evenzogoed in kleurrijke, modieuze outfits.

Make science work deelt niet alleen medische wetenswaardigheden, het toont de mens achter de arts. Die doet leuke dingen, zoals op wintersport gaan, maar heeft ook twijfels en komt soms gebroken thuis na drie nachtdiensten op de spoedeisende hulp van het Medisch Centrum Leeuwarden. Lameijer helpt mensen die balanceren op het randje van leven een dood.

Geen rol spelen

,,Tijdens mijn opleiding geneeskunde heb ik les gehad van een oudere arts. Die vertelde: arts ben je altijd, je moet je altijd professioneel gedragen. Bij patiënten mag je geen emoties tonen, ook al vind je het erg, want het is niet jouw pijn. Je moet een rol spelen. Maar wat ik nu steeds meer ondervind, en wat ik ook merkte gedurende mijn opleiding tot spoedarts, is dat je best veel van je persoonlijkheid in je arts-rol mag meenemen. Dat het arts-zijn onderdeel is van je leven, in plaats van dat het je leven is.’’

,,Voor mij is het een succesformule dat ik kan zijn wie ik ben, ook als arts. Dat realiseerde ik me toen ik soms per ongeluk emotie toonde waar een patiënt of een partner van een patiënt bij was, en vervolgens van hen hoorde dat zij het heel fijn vonden om te zien dat het mij ook iets deed. Toen dacht ik: het kan dus wel.’’

Ze kruipt daarom niet in de rol van de perfecte Instagram-dokter. ,,Op sociale media zie je vaak de successen, maar het zijn juist de berichten die de andere kant laten zien waar ik veel reacties op krijg.’’

Ze noemt vooral de reacties, want ‘likes zijn maar likes’. De mensen die reageren, de kleine gesprekjes die ontstaan waardoor haar publiek niet onzichtbaar is; daaruit haalt Lameijer veel energie en voldoening. En uit de wetenschap dat ze iets betekent voor mensen. ,,Ik wilde vroeger altijd president van Amerika worden. Het geeft denk ik aan dat ik het fijn en belangrijk vind om voor mensen te zorgen, maar ook om in bredere zin iets voor mensen te kunnen betekenen.’’

Angst wegnemen

Lameijer ontwikkelde de eerste (en misschien ook wel de enige) reanimatiecursus die helemaal te volgen is via Instagram. ,,De mensen die ik via Instagram aanspreek, zijn met een ‘gewone’ reanimatiecursus lastig te bereiken.’’

Het zijn vaak mensen tussen de 20 en de 40 die vanwege kinderen en carrière geen tijd hebben om een hele dag een cursus te volgen. Waar ze wel tijd voor hebben, is continu hun sociale media checken. Lameijer: ,,Toen dacht ik: hé, als ze tussen de bedrijven door of ‘s avonds wel tijd hebben om op Instagram te kijken, dan is dat de manier om ze te bereiken. Dat zijn namelijk de mensen die in de kroeg en langs het voetbalveld staan en dus, als ze weten hoe ze moeten reanimeren, echt anderen kunnen helpen.’’

Maar heeft zo’n online-cursus dezelfde inhoud als een fysieke cursus? ,,Dat weet ik niet, want die fysieke cursussen geef ik niet. Maar beide zijn op dezelfde Europese richtlijnen gebaseerd. Mijn hypothese is dat een reanimatiecursus werkt, omdat die de angst wegneemt. Je hebt het dan al een keer gedaan. Na een jaar ben je vergeten hoe het voelde om het te doen, maar je weet nog wel dat je het durfde. Dat is belangrijk. De Instagram-cursus die ik geef, neemt die drempel van het ‘niet durven’ ook weg. Dat is wat ik hoor van mensen die deze cursus en de andere over AED’s hebben gevolgd.’’

Voorbeelden

Het leverde haar in december de VIVA400 Visionista-award op. Die wordt ieder jaar uitgereikt aan de meest inspirerende en succesvolle vrouwen van Nederland. Vorige week kwam daar een prijs bij. Lameijer won de Vrouw in de Media Award voor de provincie Groningen. Een blijk van waardering voor wat ze doet, natuurlijk, maar Lameijer vindt het wel jammer dat dergelijke ‘aanmoedigingsprijzen’ nodig zijn.

,,Aan de andere kant is het belangrijk om te laten zien dat ‘de vrouw met een carrière’ en in een ‘hoge functie’, als ik dat zo mag zeggen, er is. Het is een belangrijk voorbeeld en we zien dat in Nederland nog te weinig. De Vrouw in de Media Award is er omdat vrouwen niet snel in de media komen, terwijl er wel veel vrouwelijke experts zijn. Ik denk wel dat dit in de toekomst zal veranderen. Voor nu is het belangrijk om de huidige en de nieuwe generatie juist die voorbeelden te laten zien.’’

menu