Dit is de bedenker van de sociale koelkast: wie eten over heeft zet het erin, wie eten nodig heeft tast toe

Geerte de Jonge bij de eerste sociale koelkast tegen honger en verspilling, in buurtcentrum EdanZ in De Hoogte. Foto: Duncan Wijting

Een koelkast tegen verspilling en honger. Die bestaat en is bedacht voor Geerte de Jong.

,,Sorry’’, zegt de Groningse lachend aan de telefoon. ,,De sociale koelkasten zijn een wat saai verhaal voor in de krant. Alles liep meteen goed en dat doet het eigenlijk nog steeds. Tja, behalve dat de koelkasten vanwege corona tijdelijk niet bereikbaar zijn.’’

Vrijiwlligers houden oogje op koelkast en maken die geregeld schoon

Goed nieuws is in de regel geen nieuws, maar De Jongs sociale koelkasten zijn een uitzondering waard. Ze merkte al jaren geleden op hoe in steeds meer straten kleine ruilboekenkastjes verschenen: je mag eruit halen wat je graag wilt lezen en erin zetten wat je al genoeg gelezen hebt. Zoiets, dacht ze, moet ook met eten kunnen.

De Jong presenteerde de Groningse gemeenteraad haar idee voor een sociale koelkast tegen verspilling en honger. Een koelkast met vriezer die, net als zo’n minibibliotheek, ergens op een openbare plaats staat. Wie eten over heeft, zet het erin; wie eten nodig heeft, haalt het eruit.

De gemeente was enthousiast en stelde subsidie beschikbaar. In februari 2018 kwam bij buurtcentrum EdanZ in De Hoogte de eerste sociale koelkast te staan. Vrijwilligers houden een oogje op het apparaat en maken het zo nu en dan schoon.

,,Er was aanvankelijk wat verschil van mening over wat eigenlijk in de koelkast mocht’’, herinnert De Jong zich. ,,Sommige mensen wilden bijvoorbeeld per se geen vlees, of vonden dat het een veganistische koelkast moest zijn.’’

Het vleesverbod kwam er niet: ,,Ik wil niet voor een ander bepalen wat hij of zij komt brengen. Minder vlees verspillen is óók goed.’’

Wel bedacht De Jong veiligheidsregels: voedsel moet in een afgesloten bakje ingebracht worden, voorzien van een omschrijving en datum. ,,Er is een soort afspraak dat je zelf moet opletten of wat je pakt nog goed is. Gebruik van de koelkast is op eigen risico.’’

Gebruikt wordt de koelkast volop, al vanaf het begin, merkte De Jong. Uit nieuwsgierigheid ging ze geregeld bij EdanZ kijken en zag ‘haar’ koelkast soms van propvol in helemaal leeg veranderen in slechts een paar uur tijd. En er dook al gauw een copycat op: Fruitcafé De Helpende Hand in De Wijert heeft sinds 2019 een eigen sociale koelkast.

,,Dat was ook precies de bedoeling, dat meer mensen het idee gingen overnemen’’, zegt De Jong. ,,Ik vind het heel leuk dat het mensen blijft inspireren. En het zou leuk zijn als er nog meer vervolgen komen.’’

menu