Gegevens van de Groningse bevingsmeters van het KNMI blijken al sinds 2014 onjuist

De tachtig versnellingsmeters die het KNMI tussen 2014 en 2017 plaatste in het aardbevingsgebied in Groningen stonden allemaal verkeerd afgesteld. Dat meldt seismoloog Läslo Evers van het KNMI.

KNMI blundert in bevingsgebied, PvdA en SP vragen spoeddebat aan
Lees verder

Groningen werd donderdag opgeschrikt door een brief van VVD-minister Eric Wiebes. De versnellingsmeters van het KNMI stonden verkeerd afgesteld, schreef hij de Tweede Kamer. Kamerleden, Groningse bestuurders en vele inwoners van het gaswinningsgebied reageerden furieus.

Nu blijkt dat alle tachtig meters die sinds 2014 zijn geplaatst al die tijd verkeerde informatie hebben aangeleverd.

Twee soorten meters in Groningen

Het KNMI heeft volgens seismoloog Evers in het aardbevingsgebied twee soorten meters geplaatst. Met seismometers wordt de kracht (magnitude) van aardbevingen geregistreerd. Grondversnellingsmeters leveren informatie over de intensiteit van bevingen aan het aardoppervlak. Tezamen geven de meetresultaten een beeld van de gevolgen van aardbevingen op bijvoorbeeld gebouwen.

In het hart van het aardbevingsgebied bij Loppersum heeft het KNMI sinds 2013 achttien grondversnellingsmeters neergezet. Tussen 2014 en 2017 heeft het meer naar de randen van het aardbevingsgebied toe tachtig extra versnellingsmeters geplaatst. „Deze stonden allemaal fout afgesteld.”

Fout pas in augustus 2018 ontdekt

Pas in augustus 2018 kwam het KNMI er volgens Evers achter dat er ‘een inconsistentie was tussen de verschillende meters’. „Dat ontdekten we toen we bezig waren een nieuw achtergrondmodel van de bevingen te ontwikkelen. Dat model hebben we nodig om de effecten van aardbevingen beter te berekenen.”

In december 2018 hebben seismologen van het KNMI de afwijkende technische instelling bijgesteld, zegt Evers. „Omdat de bevindingen van de seismometers wel kloppen, zijn er geen bevingen gemist en waren ook de magnituden correct berekend.”

Menselijke blunder

De seismoloog wil de verkeerde afstelling van de versnellingsmeters niet kenschetsen als een menselijke blunder. „De gemeten verschillen zijn klein, anders hadden we het wel eerder ontdekt. De menselijke fout zit ‘m erin dat we in augustus 2018 hebben verzuimd dit meteen te delen met het SODM, de regio en het ministerie. Dat is niet goed te praten.”

Evers heeft geen zicht op de gevolgen van de verkeerde metingen. „Met de partners moeten we bestuderen hoe deze doorwerken op de schadeafhandeling en de versterkingsopgave.”

Zo werken versnellingsmeters

Het KNMI gebruikt in het Groningen-gasveld  versnellingsmeters die registeren hoe snel de bodem heen en weer gaat tijdens een aardbeving. Dat is een belangrijke maat voor de schade die zo’n beving kan veroorzaken aan gebouwen.

Versnellingsmeters zitten niet alleen in aardbevingsapparatuur, maar bijvoorbeeld ook in de Playstation 3 controller, de WII remote en moderne smartphones. Deze apparaten gebruiken de metertjes om te bepalen in welke stand ze staan of liggen.

De meters in het Groningen-veld (van het type EpiSensor ES-T) zijn ronde doosjes met een diameter van 13 centimeter en een hoogte van 6 centimeter. Ze werken met drie minuscule gewichtjes die elk kunnen bewegen in één richting: van links naar rechts, van voor naar achter of op en neer. Zodra een aardbeving de gewichtjes in beweging zet, schuiven ze langs kleine spoeltjes waarin ze elektrische stroompjes opwekken.

Hoe harder de gewichtjes bewegen, hoe sterker de stroompjes worden. Uit de stroomsterkte wordt de versnelling afgeleid waarmee de aarde heen en weer schudt.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.