Geslaagd, maar dat grote feest blijft uit: 'Eindexamenleerlingen hebben dit examenjaar niet cadeau gekregen. Het was een en al onzekerheid’

Alles wat een eindexamenjaar bijzonder maakt - een feest, examenstunt of reis - gaat dit jaar niet door. Foto: ANP/Jerry Lampen

Eindexamenleerlingen hebben een raar jaar achter de rug met geen eindexamens. ,,Het is belangrijk dit onzekere jaar goed af te sluiten.’’

Eindexamenleerlingen van het vmbo, havo en vwo hebben bizarre maanden achter de rug. ,,Ze zijn van de een op de andere dag abrupt uit elkaar gegaan’’, zegt bovenbouwcoördinator Floor van Oosten van Het Hogeland College (vmbo) in Uithuizen. ,,Vier jaar lang zaten ze bij elkaar in de klas, opeens waren ze thuis. Soms zagen ze elkaar nog even bij een schoolexamen maar nooit meer hun hele klas.’’

Geen school, geen centrale schriftelijke eindexamens

In maart hebben examenleerlingen het druk. Ze maken schoolexamens en hebben toetsweken. De eindexamens, die 7 mei beginnen, zijn in zicht. Dan horen ze op zondag van premier Rutte dat ze ‘s maandags niet meer naar school mogen. De kans op besmetting met het coronavirus is te groot. In een paar dagen gaan ze over op digitale lessen. Ze zien elkaar online maar dat is niet hetzelfde als bij elkaar in de klas en op school.

Twee weken later krijgen ze nog een schok: daar waar ze het hele jaar hard voor werken, de centraal schriftelijke eindexamens, gaan niet door. Dat gebeurde voor het laatst in 1945, maar ja: toen was het oorlog! De schoolexamens zijn nu bepalend voor het al dan niet slagen. Niet meer naar school en geen eindexamens is een ramp want het betekent ook: geen laatste schooldag, geen examenstunt, geen gala en geen examenfeest. En voor sommigen: geen examenreis. Alles wat het examenjaar spannend en bijzonder maakt vervalt.

Afsluiting van de pubertijd

Een goede afsluiting van de middelbare schooltijd is altijd belangrijk, zegt bovenbouwcoördinator Van Oosten. Nu helemaal. ,,Dat leerlingen de vlag mogen uitdoen is een heel cruciaal moment. Het is ook de afsluiting van de pubertijd. Op de middelbare school ontwikkel je je enorm. Je wordt volwassen. Je maakt veel mee, je hebt samen lol getrapt en je samen ergens tegen afgezet. Je gaat naar het mbo en kiest voor een beroep. Het is de stap naar volwassenheid.’’

Op de dag van de examenuitslag komen geslaagden altijd naar school om hun voorlopige cijferlijst op te halen. Leerlingen zijn dolblij als ze zien dat ze op het examen een 6,2 op hun minst favoriete vak Duits hebben gehaald, of een 7,3 op natuurkunde. De ‘oes’ en ‘ahs’ en het gejuich zijn niet van de lucht. Ze zijn door! Vandaag gaat het anders maar veel scholen maken er een feestelijke happening van.

Het Openbaar Onderwijs Groningen roept iedereen op om 12:00 uur zoveel mogelijk lawaai te maken. Docenten havo/vwo van het Het Hogeland College brengen de cijferlijsten met verrassing bij leerlingen thuis langs. Docenten van het vmbo brengen de diploma’s eind juni zelf rond. Het moet een alternatief zijn voor de jaarlijkse optocht met bijzondere voertuigen waarbij leerlingen - in gala - met paard en wagen, oldtimers, tractoren, vrachtwagens en scooters naar school komen.

'Het was een en al onzekerheid'

Meer scholen pakken uit om leerlingen niet het gevoel te geven dat ze worden afgescheept met een ‘coronadiploma’. Op het dr. Nassau College in Assen komen leerlingen in groepen hun voorlopige cijferlijsten ophalen met zoveel mogelijk docenten erbij. ,,Leraren willen ook graag hun leerlingen weer zien’’, zegt afdelingsleider havo/vwo Esmée Post.

,,Leerlingen hebben vijf of zes jaar keihard voor hun diploma gewerkt. Ze hebben dit examenjaar niet cadeau gekregen. Het was een en al onzekerheid.’’ Op het Nassau hebben leerlingen alle lessen en alle schoolexamens digitaal gedaan. ,,Leerlingen hebben elkaar meer dan elf weken niet gezien.’’ Dat is bijna twee zomervakanties bij elkaar.

'Ze stappen als jonge mannen en vrouwen de deur uit'

Op middelbare scholen is de diploma-uitreiking eind juni, begin juli. Sommige scholen leveren diploma’s persoonlijk bij leerlingen af, andere houden een drive-thru waarbij leerlingen in de auto hun diploma ophalen. Weer andere laten leerlingen in groepen naar school komen waarbij ze in feestelijk versierde aula’s de leerlingen onthalen.

Vaak gebeurt dat groepsgewijs, met persoonlijke toespraak van de mentor of de favoriete leraar, of worden ze - digitaal dit keer - toegezongen door het docentenkoor. Veel scholen gaan de ceremonie livestreamen zodat alle familieleden en bekenden mee kunnen kijken.

,,Leerlingen komen op school als 12-jarige pubers, en rennen door de gangen en kantine’’, zegt Esmée Post. ,,Nu vliegen ze het nest uit. De meesten zijn er aan toe. Ze gaan naar het hbo, de universiteit of doen een studie in het buitenland. Ze stappen hier als jonge mannen en vrouwen de deur uit.’’

menu