Jaap Bel en Minke Lohrengel zitten in een onzekere situatie met hun eigen drijvende 'huis'.

Gevangen in het paradijs. Corona legt Groningse zeilers Jaap en Minke vast in de Grote Oceaan: 'Ik hoop maar dat mijn moeder in Assen gezond blijft'

Jaap Bel en Minke Lohrengel zitten in een onzekere situatie met hun eigen drijvende 'huis'. Foto's: Minke Lohrengel

Ze krijgen met moeite eten van de lokale bevolking, maar hebben de luxe om eigen kokosnoten op het strand te kunnen zoeken. Zeilers Jaap Bel en Minke Lohrengel zitten in een bizarre situatie. Ze liggen vast in Frans-Polynesië, ver weg van alles en iedereen, in een onzekere tijd. „Ik heb mijn moeder in Assen op het hart gedrukt alsjeblieft voorzichtig te zijn.”

Een half afgebouwde boot was het. Jaap Bel (46) en Minke Lohrengel (42) kopen in 2013 hun eigen zeiljacht. De Eastern Stream: een stalen tweemaster van 15 meter lang. Minke is dan nog HR-adviseur, Jaap werkt als schipper. De vrije uurtjes gaan op aan het afbouwen van hun eigen jacht.

Bel heeft een langgekoesterde droom om met zijn eigen boot de wereldzeeën te bevaren. Lohrengel is reislustig, maar geen zeiler. Drie jaar en enkele testvaarten door Europa later is ze toch aangestoken. Stad-Groninger Bel en Lohrengel, met roots in Assen, varen in 2016 samen uit, de wijde wereld in.

Witte stranden en palmbomen

Ze verkennen Zuid-Amerika en eind november 2019 laten ze het vaste land achter zich en gaat de reis naar Frans-Polynesië: een groep van 118 eilanden, gelegen in de Zuidelijke Grote Oceaan, vrijwel perfect centraal tussen Australië en Zuid-Amerika. Ze varen twee maanden lang en komen eind januari aan op de Gambiereilanden in Frans-Polynesië.

Die vaste wal voelt goed. „Een verademing na zo lang op een bewegend schip op zee te hebben gezeten”, blikt Lohrengel terug. Zij en Bel zien helder blauw water, witte stranden, koraalvelden, palmbomen en tropische planten. Ze zijn van plan een jaar rond te varen in Frans-Polynesië.

loading

De werkelijkheid daalt in

Wat de twee dan nog niet weten is dat ze niet veel later geen keus hebben en er niet meer weg kunnen. De coronacrisis zet de wereld op haar kop.

Die realiteit is er niet van de een op de andere dag. „We proberen het nieuws uit Nederland altijd redelijk te volgen”, zegt Lohrengel. Als ze steeds meer mails van vrienden en familie krijgen met vragen en zorgen, daalt de werkelijkheid in. Landen gaan in lockdown, vliegtuigen blijven steeds meer aan de grond, overheden leggen reisrestricties op. „We lagen in de Gambierarchipel met ongeveer twintig boten en het nieuws ging snel van boot naar boot.”

Vertrekken is geen optie

Bel en Lohrengel zijn gewend van ‘huis’ te zijn: ze zijn al bijna vier jaar onderweg. Dat ze nu door corona feitelijk geen kant op kunnen is een nieuwe situatie. De twee zetten de opties op een rij. Verder varen lijkt geen goed idee; het is onduidelijk of alle vaarwegen open blijven. Bovendien is hoogst onzeker of landen nieuwkomers nog binnenlaten.

Terug naar Nederland? In het beginstadium wordt er nog gevlogen. Ze bespreken de optie. „Maar naar Nederland terugkeren zou betekenen dat we onze Eastern Stream hier achter zouden moeten laten.” En niet veilig in een haven of een loods: „Die heb je hier niet, dus zouden we haar voor anker hebben moeten laten liggen.” En hoe vind je dan je zo geliefde drijvende huis ooit terug?

Met die onzekerheid is vertrekken zonder boot geen optie voor de twee. Terug naar huis zeilen is ook bepaald geen rondvaartochtje in Giethoorn: het zou een non-stop vaart zijn van zo’n 23000 kilometer: een tocht die zeker vier maanden duurt.

loading

De lockdown is een feit

Het zijn bijna onmogelijke opties, maar het zijn nog opties. Die verdwijnen volledig gaandeweg maart. Buurlanden als Australië gooien de grenzen dicht. Tussen de eilandengroep is verkeer nog mogelijk, maar dat verandert als Covid-19 ook Frans-Polynesië treft. Een overheidsmedewerker die terug komt uit Frankrijk draagt het virus bij zich.

Via de marifoon horen Bel en Lohrengel die nacht de regels. Alleen voor boodschappen, medische redenen en werk mag iemand zijn huis of boot verlaten. Zelfs zwemmen mag niet meer. Met uitzondering van een paar boten met goederen en eten is al het verkeer tussen de eilanden verboden. Toeristen worden naar huis gevlogen, de lockdown is een feit.

Lohrengel en Bel kijken elkaar aan. Wat te doen? De zorgen worden groter als ze horen dat Tahiti, een plek waar het virus heerst, alle schoolkinderen naar huis stuurt. Ze zullen teruggaan naar de eilanden. „Als het virus hier uitbreekt voorzien we toch wel wat problemen.”

loading

Een rare afweging

Een onwerkelijke situatie. Het nieuws over verspreiding en coronadoden buitelt over elkaar heen. „Het is een rare afweging. We moeten kiezen voor onszelf, wetend dat onze ouders in de kritische doelgroep vallen en andere geliefden iets kan overkomen.” Mocht een dierbare geïnfecteerd raken of anderszins iets overkomen, dan is het onmogelijk om snel terug te zijn in Nederland.

De onzekerheid knaagt. Lohrengel: „Wereldwijd is er iets gaande waarvan we nog niet weten hoe het af gaat lopen. Dat vond en vind ik lastig. Ik kan alleen maar hopen dat alles meevalt. Dat mijn moeder gezond blijft en ik haar binnenkort gewoon weer ga zien.”

Ze heeft per mail contact met haar moeder. Meer online mogelijkheden zijn er niet met de zeer trage verbinding via de marineradio. „Ik heb haar heel ernstig op het hart gedrukt zich vooral goed aan de maatregelen te houden.” Over zichzelf maken Bel en Lohrengel zich minder zorgen. Hoewel het virus er gesignaleerd is, lijkt de eilandengroep midden in de oceaan een van de veiligste beste plekken ter wereld om te zijn.

loading

Argwaan jegens buitenlandse zeilers

De grote voorraad die ze bij zich hebben biedt wat zekerheid. In Chili hebben de zeilers hun boot helemaal volgeladen met eten. Ze zijn altijd voorzien van drinkwater dankzij een apparaat dat zout zeewater omzet in zoet drinkwater en in de tank zit nog 750 liter diesel. Zelfs wc-papier is voor meer dan een jaar aanwezig. „Mocht het nodig zijn, dan kunnen we bijna non-stop terugvaren.”

Waar de twee al op elkaar aangewezen waren, is dat nu nog meer het geval. Ze kiezen een rustige baai waar ze voor alle weersomstandigheden veilig liggen. Er wonen geen locals, waardoor ze zich wat vrijheden kunnen permitteren. „Zwemmen of een wandelingetje over het strand.”

Onder de lokale bevolking heerst paniek en argwaan jegens de buitenlandse zeilers. De toeristen zijn dan wel vertrokken, alle zeilboten liggen er nog. Minke: „De blanke ontdekkingsreizigers hebben in de geschiedenis vele ziekten en ongemakken meegenomen waar vele mensen aan overleden zijn.” Op sommige eilanden mogen zeilers niet aan wal komen, ondanks het feit dat ze al lange tijd zonder enige verschijnselen op hun eigen schip zitten.

Onderweg naar de baai willen de Nederlanders nog wat verse producten kopen. Dat gaat moeizaam. „Ik stel zelfs voor dat ze onze boodschappen op het strand zetten en we geen contact hebben, maar daar willen ze niets van weten.” Uiteindelijk lukt het wat in te slaan, met het houden van veel afstand.

Ons quarantainehol

Bel en Lohrengel liggen nu in baja Onemea. „Ons quarantainehol, zoals we het ook wel noemen.” Met twee andere boten liggen ze er al weken. Er is geen internet, geen nieuws. Wat contact met de buitenwereld kan door te mailen via de marineradio (zo kwam ook dit verhaal tot stand).

„We zijn het wel gewend om langere tijd met zijn tweetjes de boel te runnen aan boord. We hebben maanden door Patagonië gezworven zonder andere mensen of boten tegen te komen. Maar als je weet wat er gaande is in de wereld, voelt het opeens toch heel anders.” De zeilers klussen, voeren reparaties uit, zodat ze weg kunnen als de situatie verandert en het nodig is.

Ze zwemmen elke dag en zien bij het snorkelen de prachtige onderwaterwereld. „Op de wal gaan we op zoek naar kokosnoten om ons dieet aan te vullen.” Ze praten dagelijks met de buren, spelen spelletjes, lezen en kijken films.

De bezinning die veel mensen ervaren in coronatijd zegt Lohrengel te herkennen. Hoewel zij en Bel al gewend waren zich te redden met weinig en het leven niet te snel te leven, ontstaan ook op en rondom het schip mooie dingen. Er is contact met een aantal lokale bewoners. „Ze vissen in onze baai en we krijgen vis van ze. We hebben een tuintje aan boord aangelegd voor verse kruiden.”

De andere boten doen mee: er ontstaat een ware ruilhandel in zaadjes en kleine plantjes. „Leuk hoe creatief je wordt als je zo op jezelf aangewezen bent. We maken inmiddels ons eigen gemberbier en zijn een koffiebonenproject begonnen. Er groeit hier van alles en we willen kijken of we nog iets meer zelfvoorzienend kunnen leven.”

De vrijheden komen stukje bij beetje terug

Hoe lang gaat het nog duren? Het blijkt onzeker. Lohrengel bouwt normaal gesproken websites voor andere zeilers en het stel is beschikbaar voor scheepsonderhoud of het laten vervoeren van een jacht naar een gewenste bestemming. Dat werk ligt stil, maar de twee zingen het nog uit.

De maatregelen worden ondertussen iets versoepeld. Covid-19 is op ‘slechts’ twee van de vele eilanden in Frans-Polynesië geconstateerd. Sinds einds april zijn er weer wat meer vrijheden om rond te varen tussen enkele eilanden en Bel en Lohrengel bezoeken vrienden. Ze spelen volleybal en jeu de boules. „We konden rondwandelen op hun eiland. Erg fijn na weken van zo weinig beweging.”

De vrijheden komen stukje bij beetje terug, de onzekerheid blijft. De afstand naar Nederland is hetzelfde gebleven, maar gevoelsmatig veel groter geworden. „Het is raar”, zegt Lohrengel, „om op zo’n mooie plek te zijn, terwijl het op sommige plaatsen op de wereld een puinhoop lijkt door corona. Ik hoop dat we als mensheid leren, dat het ons iets brengt en de kwaliteit van leven belangrijker wordt dan economisch gewin.”

De zeilers zouden in het oorspronkelijke plan in de tweede helft van dit jaar terug naar Nederland gaan. Of dat doorgaat? De plannen gaan voorlopig in de ijskast. Als er één ding duidelijk is geworden in coronatijd is dat niemand de toekomst kan voorspellen.

Meer lezen van Jaap Bel en Minke Lohrengel? Op hun eigen site houden ze, als het internet dat toelaat, een blog bij.

menu