De gemeente Groningen zet zelf de schouders onder de plannen voor een woonhof voor ouderen in Garmerwolde. De landelijke ‘Knarrenhof’-organisatie, met als basis Groningen, lijkt als ontwikkelaar op een zijspoor te belanden.

Dat heeft alles te maken met de zacht gezegd gespannen verhouding tussen de gemeente en de geestelijk vader en drijvende kracht achter het Knarrenhof-concept Peter Prak.

Die zit het gemeentebestuur als een pitbull op de huid om meer vaart te maken met twee nieuwbouwprojecten, in de stad en Garmerwolde. Andersom zorgt juist de soms felle toon en stijl van de Groningse Knarrenhof-voorman voor groeiende irritatie op het stadhuis.

Felle aanklacht bij protestmanifestatie Grote Markt

Dat bleek vorige week nog eens te meer toen Prak op de Grote Markt in actie kwam met de groep ouderen die ijvert voor een knarrenhof in de stad. Hun vereniging Noaberhof komt al acht jaar geen steek verder met de plannen voor een woonhofje en dat ligt in hoge mate aan de gemeente, betoogde Prak in een felle aanklacht.

Op zijn beurt stelde wethouder Roeland van der Schaaf bij die protestmanifestatie (niet voor het eerst) vast dat de Knarrenhof vaker de confrontatie zoekt dan andere ontwikkelaars van vergelijkbare woonprojecten. Hij riep op om het voortaan ,,meer te zoeken in samenwerking dan in tegenstand’’.

Ondertussen voert de gemeente echter ook een andere strategie. Zo blijkt de groep ouderen die werkt aan het Garmerheerd-project, sinds kort door het Stadhuis te zijn gekoppeld aan een externe deskundige. Die staat de initiatiefnemers in opdracht en op kosten van de gemeente bij met raad en daad over ruimtelijke voorbereidingen, ontwerp en financiering van het bouwplan.

Veel ‘inspirerende voorbeelden’ maar Knarrenhof zit er niet bij

Na jaren aan de zijlijn maakt de gemeente zich daarmee zelf tot partij in het project, zegt een collegewoordvoerder. De gemeentelijke begeleider moet de initiatiefnemers ,,inspiratie, voorbeelden of modellen’’ aanreiken en brengt ze in contact met vergelijkbare woonprojecten in de stad waar ze lering uit kunnen trekken.

Vooral dat laatste is pikant. Want in het rijtje inspirerende voorbeelden noemt de collegewoordvoerder nadrukkelijk níet de Knarrenhof, de landelijke organisatie waarmee de groep ouderen achter de Garmerheerd al sinds 2017 samenwerkt. Wél verwijst de gemeente naar het Meerhoven-complex in het nieuwe stadsdeel Meerstad en om de Ebbingehof.

Groningen schuift eigen samenwerkingspartners naar voren

Die kleinschalige woonprojecten zijn cq worden nu respectievelijk (mede) gerealiseerd door Rizoem en VanWonen. Twee projectontwikkelaars die ook elders in de stad al jaren volop samenwerken met de gemeente. Meerhoven en Ebbingehof zijn enigszins vergelijkbaar maar verschillen toch ook fors met het Knarrenhof-model waarvoor de initiatiefnemers in Garmerwolde kiezen.

Knarrenhofjes (vernoemd naar de ‘krasse knarren’ van het satirisch tv-duo Koot en Bie) zijn woongemeenschappen voor en door ouderen, met dertig tot veertig koop- en sociale huurwoningen rondom een gezamenlijke hoftuin en met gedeelde (zorg)voorzieningen. Ze schieten nu door heel Nederland uit de grond, maar uitgerekend in de stad waar het concept geboren is, wil het maar niet lukken.

Ouderen achter bouwplannen raken het lange wachten zat

Prak en de initiatiefgroepen die hij vertegenwoordigt, raken ondertussen ongeduldig. In de stad wachten de ouderen van Noaberhof al acht jaar op een geschikte locatie en ook in Garmerwolde komen de plannen maar moeizaam van de grond. Het Garmerheerd-project stokt volgens Prak sinds de gemeente Ten Boer in 2019 samenging met Groningen. De eigenaar van de beoogde bouwlocatie zegde vorige week de koop op, volgens Prak omdat duidelijkheid van de gemeente te lang op zich liet wachten.

Het gemeentebestuur bestrijdt die lezing. Dat de Garmerheerd nog niet van de grond komt, ligt volgens de collegewoordvoerder niet aan de gemeente, maar aan het complexe aardbevingsdossier van de grondeigenaar. Boer Jan Wigboldus strijdt al jaren voor financiële compensatie voor de schade aan zijn boerderij, maar een oplossing is nog altijd niet in zicht.

Schadedossier boerderij op beoogde bouwplek blijkt complicerende factor

Wigboldus beaamt dat de samenwerkingsovereenkomst die hij al in 2018 met Prak sloot, daardoor ,,uit de tijd is gelopen’’. In dat akkoord was als ontbindende voorwaarde vastgelegd dat er binnen twee jaar moest worden gebouwd. Wigboldus wil zijn uit 1800 daterende boerderij slopen en ‘achter’ op de kavel een nieuw bedrijf neerzetten. Aan de straatkant ontstaat dan plek voor een ouderenhofje.

Hoe en wanneer dat plan verder kan, is voorlopig onduidelijk. De gemeente en provincie hadden al medewerking toegezegd aan een bestemmingsplanwijziging om de sloop, bedrijfsverplaatsing en nieuwbouw mogelijk te maken. Wigboldus, ook bekend als voorzitter van het Groninger Gasberaad, wil er inhoudelijk verder niks over kwijt. Hij ontkent al in gesprek te zijn met de gemeente of projectontwikkelaars over de verkoop van de beoogde bouwkavel, ,,Maar wat niet is, kan nog komen.’’

‘Als ouderen het anders willen, schikken we ons in hun keus: het gaat om hen’

Prak is overvallen door de ontwikkelingen. Niet alleen bij Garmerheerd maar ook bij Noaberhof duwt de gemeente de initiatiefnemers volgens hem richting andere ontwikkelaars. Hij zegt bereid te zijn een stap opzij te zetten, maar niet alleen maar omdat de gemeente dat wil. ,,Als de verenigingen echt vrij kunnen kiezen dan schikken wij ons in die keus. Want wij zijn er voor de mensen. Maar vooralsnog staan die vierkant achter ons omdat ze ons concept en organisatie vertrouwen. We hopen dat de gemeente en de politiek de burgers ook die keuzevrijheid gunnen.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen