Illustratie: Infographics DvhN

Probleemgebieden onder de loep. Groningen wapent zich tegen hitte, wateroverlast, droogte en verzilting

Illustratie: Infographics DvhN

De stad en de provincie Groningen wapenen zich tegen de gevolgen van de klimaatopwarming. Negen probleemgebieden die kampen met bijvoorbeeld wateroverlast en hittestress worden dinsdag en woensdag onder de loep genomen.

Negen bureaus zijn door het initiatief Klimaatadaptatie Groningen in de arm genomen. Zij trekken de uitgekozen probleemgebieden in en presenteren in januari hun bevindingen. ,,We letten er hierbij wel op dat ze – mocht daar sprake van zijn - aansluiten bij plannen die al gemaakt zijn’’, zegt projectleider Tamara Ekamper.

De bureaus richten zich in de stad op vijf locaties: Minervaplein/Gedempte Zuiderdiep, Zernike Campus, Hereweg, Driebond en het voormalige Suikerunie-terrein. In de provincie komen de gebieden Drents Plateau–stad Groningen, landbouwgebieden nabij de Waddenzee, de omgeving van het Reitdiep en Schiermonnikoog aan de orde. Ekamper: ,,Met dit gebied van het Zuidlaardermeer tot Schiermonnikoog bestrijk je alle landschappen: veen-, klei- en zandgebieden die ook alle klimaatproblemen omvatten, van wateroverlast tot hittestress.’’

In de stad is het tien graden warmer dan op het platteland

,,In de veengebieden treedt door de klimaatverandering verdroging op, waardoor veen droog komt te liggen. Omdat het bloot wordt gesteld aan zuurstof, verbrandt het veen en komt er CO2 vrij, ook de bodem daalt.

In het noordelijk deel van de provincie krijgen landbouwers door bodemdaling en waterstijging met verzilting van de grond te maken. Daarnaast kunnen we niet altijd maar doorgaan met verhoging van de dijken.

Extra moeilijkheid daarbij is hoe we het water op een goede en veilige manier in zee krijgen, wanneer de zeespiegel steeds verder stijgt. In het stedelijk gebied is er vooral wateroverlast en hittestress. In de stad kan het acht tot tien graden warmer worden dan in het buitengebied. Op het Martinikerkhof is het bijvoorbeeld een stuk koeler dan op de Grote Markt.’’

Afvoerputje van de stad

Een stedenbouwkundig bureau uit Parijs buigt zich over het Minervaplein en het Gedempte Zuiderdiep dat ook het ‘afvoerputje’ van de stad wordt genoemd. ,,De binnenstad van Groningen is in de zomer een groot hitte-eiland. Maar er is ook sprake van veel wateroverlast.

Het Minvervaplein en het Gedempte Zuiderdiep zijn het laagste deel van de binnenstad. Van oorsprong was het Zuiderdiep een gracht, waar het water naartoe stroomde. De gracht is weliswaar gedempt, maar het water stroomt nog steeds hiernaartoe. Bij een fikse regenbui, waarbij er in een uur meer dan 50 mm valt, kan de riolering het niet meer aan. Een oplossing is bijvoorbeeld het water beter vasthouden, bijvoorbeeld met groene daken.’’

Franse ontwerpbureaus komen niet vanwege corona

Een ander Parijs bureau bestudeert de Hereweg, de belangrijkste zuidelijke toegangsweg naar de stad. Hierbij wordt onder meer naar het Raadhuisplein in Haren gekeken, dat als een steenwoestijn voor veel hitte in de zomer zorgt. Ook hier kan meer groen een oplossing zijn. Hetzelfde probleem speelt op het bedrijventerrein Driebond waar in de toekomst wateroverlast bijkomt.

Overigens zijn de Parijse bureaus vanwege corona dinsdag en woensdag niet van de partij. Zij brengen op een ander moment een bezoek aan het gebied.

Ook de stenen op Zernike Campus, onderdeel van de zogeheten Reitdiep-as die de verbinding tussen de stad en het buitengebied vormt, houdt veel warmte vast. ,,Zernike Campus gaat al op de schop en er komt meer groen. We gaan kijken of er niet nog meer koele plekken kunnen komen.’’

Hebben we straks nog genoeg te drinken?

In het gebied tussen het Drents Plateau en Groningen, dat tussen de steden Coevorden, Groningen, Steenwijk en Emmen ligt, onderzoekt een bureau onder meer hoe te voorkomen dat het veengebied opdroogt en voldoende drinkwater kan blijven leveren. ,,We willen het water meer vasthouden. In de Onlanden doen we dat al.’’

Dit is ook het doel van het bureau dat het Reitdiep bestudeert. ,,Dit is een van de snelwegen voor het lozen van water op zee. Het doel was altijd om natte weilanden te voorkomen. Nu zie je dat door de droogte problemen ontstaan.’’

Ook de dijken komen aan bod. ,,De zeespiegel stijgt, maar je kunt niet eindeloos dijken blijven verhogen. Op den duur moet er een andere oplossing komen.’’

Resultaten onderzoeken tijdens reizende tentoonstelling te zien

Voor de onderzoekers zit er ook een tripje naar Schiermonnikoog in, ook al is het strikt genomen Fries grondgebied. Het Waddeneiland moet worden klaargestoomd voor de klimaatverandering met onder meer een eigen voorraad drinkwater, sterke dijken, een waterzuivering en duurzame energie.

En als alles onderzocht, geanalyseerd en geëvalueerd is? ,,De teams werken toe naar een presentatie van de resultaten in januari 2021, tijdens de Climate Adaptation Week. Dat gebeurt in de vorm van een (reizende) tentoonstelling, een tentoonstelling op locatie, een website en een boek.’’

loading

menu