Groninger Gasberaad: Nieuwe versterkingsaanpak ongekend bureaucratisch monster

Susan Top van het Groninger Gasberaad (links) tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer, met naast haar Evert Hassink van Milieudefensie en Derwin Schorren van de Groninger Bodem Beweging. Foto: ANP/Remko de Waal

Met de nieuwe regels voor de versterkingsaanpak wordt een nieuw bureaucratisch monster gecreëerd, dat zelfs voor Groningse begrippen ongekend is.

Dat stelt het Groninger Gasberaad in een reactie op het conceptbesluit Versterking Groningen van VVD-minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat (EZK). Daarin staan nieuwe beleidsregels voor de aansturing en de uitvoering van de versterking. Het Groninger Gasberaad vindt dat Wiebes met het stuk terug moet naar de tekentafel.

Volgens het Groninger Gasberaad is de nieuwe procedure niet in het belang van de gedupeerde inwoners in het Groninger gasgebied. Er zijn acht beleidsmatige en juridische stappen uitgewerkt, die nodig zijn om tot de daadwerkelijke versterking van dorp of wijk te komen. Ze worden uitgevoerd door nieuwe instanties (Technische Commissie Versterking), of organisaties die anders moeten gaan werken. Ook dat gaat weer tijd kosten. Onduidelijk is ook hoeveel tijd de nieuwe procedures die nodig zijn om tot versterking te komen, in beslag gaan nemen.

‘Nog meer kopzorgen bij’

Op papier is het een poging om verantwoordelijkheden, rollen en taken tussen alle organisaties te ordenen en de rechtsbescherming van burgers te waarborgen, stelt het Groninger Gasberaad. ,,Maar interessanter is wat het niet is’’, zegt Susan Top van het Groninger Gasberaad. ,,Namelijk een oplossing voor duizenden mensen die op de één of andere manier kampen met de gevolgen van de gaswinning. Integendeel. Met deze beleidsregels krijgen nog meer mensen er nog meer kopzorgen bij.’’

Nieuw is dat bij opname en beoordeling van woningen in overleg met de NAM wordt uitgegaan van ‘typologieën van panden’.Het type woning staat voor een bepaalde manier van licht of zwaar bouwkundig versterken. De typologieën zijn echter nog niet officieel vastgesteld.

Top: ,,De nieuwe regels zijn bedacht om de Staat juridisch goed af te dekken tegen mogelijke aansprakelijkheidsclaims. En dat daarnaast geprobeerd is de gemeenten een rol in de hele operatie te geven. Een rol die wel wat moet lijken, maar formeel met zoveel partijen in het proces zo weinig mogelijk kan voorstellen.’’

'Veel is onduidelijk'

In de nieuwe aanpak spelen vijf gemeenten een rol, twee ministeries, een nieuwe Technische Commissie Versterking, Staatstoezicht op de Mijnen, de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen, de NAM en het Centrum Veilig Wonen (CVW). ,,Er is veel onduidelijk. Hoe zit het straks met de Nationaal Coördinator Groningen? Gaat die met het CVW een gecombineerde organisatie vormen?’’

Volgens het Groninger Gasberaad zijn de beleidsregels niet ontworpen om bewoners een helder en eenduidig proces te bieden dat hen snel veiligheid biedt en in staat stelt eigen afwegingen te maken. ,,Vragen als: hoe ontwikkelen we een versterkingsproces waarin de bewoner maximaal ontzorgd en minimaal belast wordt, zijn duidelijk niet aan de orde geweest. Als deze beleidsregels worden vastgesteld, laten die niet of nauwelijks ruimte om een daadwerkelijk bewonersvriendelijk proces in te richten. Zelfs niet met de beste wil van de wereld.’’

'Papieren werkelijkheid’

Het is de diepste overtuiging van het Groninger Gasberaad dat er met deze beleidsregels opnieuw een papieren werkelijkheid is gecreërd die op geen enkele manier aansluit op de problemen in de praktijk. ,,Het gaat allemaal weer langer duren. Alleen al door het feit dat voor de uitvoering twee nieuwe organisaties,een geheel nieuwe overlegstructuur en nieuwe werkprocessen moeten worden ingericht, zijn we minimaal een jaar verder. Dat verhoudt zich niet tot het snel veilig en leefbaar maken van het gaswinningsgebied. Het wordt een nieuw hoofdstuk in het toekomstig rapport van de Parlementaire Enquête.’’

'Technocratische beoordelingskaders'

Het Groninger Gasberaad concludeert dat de gedupeerde bewoners in dit proces als sluitstuk moeten worden gezien. ,,Ze zijn overgeleverd aan de technocratische beoordelingskaders waar ze geen invloed op kunnen uitoefenen. Niet direct maar ook niet indirect via hun eigen bestuurders of belangenbehartigers. Ze worden geconfronteerd met besluiten die nog drie keer veranderd kunnen worden, in een tempo waar ze eveneens geen invloed op hebben. Nergens staat de overheid garant voor een tijdpad, nergens is een doorlooptijd opgenomen, althans aan overheidszijde. De gedupeerde bewoner moet wel binnen strikte termijnen reageren. Nergens wordt de gedupeerde bewoner daarvoor gecompenseerd. Het is slikken of stikken.’’

‘Opnieuw dezelfde fouten’

Terugkijkend stelt het Groninger Gasberaad dat in het recente verleden veel geld en tijd is gestoken in nieuwe instituten, nieuwe commissies en nieuw onderzoek. ,,Altijd met de argumenten: het is nu eenmaal complex, het kan niet anders, laten we het eerst zo maar doen, we kunnen niet eindeloos blijven praten, enz’’. Het heeft de oplossing nooit dichterbij gebracht. De leercurve lijkt hardnekkig plat. We gaan opnieuw dezelfde fouten maken. Terwijl het best anders kan. Als je het maar wilt zien.’’

menu