Zijn datacenters en andere energieslurpers nu eigenlijk wel zo’n goed plan voor de voorgenomen ‘groene’ uitbreiding van de Eemshaven? En komt er voldoende compensatie voor bewoners van de omliggende dorpen en voor boeren die hun land kwijtraken?

Dat waren woensdag de belangrijkste vragen in de Groninger Staten over de plannen voor de Eemshaven in zuidelijke richting. De provincie Groningen en de gemeente het Hogeland willen de huidige Oostpolder bij het havengebied trekken. Dat levert 400 hectare nieuwe industriegrond op, bijna een verdubbeling van het huidige oppervlak.

Boeren willen streep door uitbreiding na ophef over ‘vriendjespolitiek’

Omwonenden én landbouwers zitten daar niet op te wachten, maakte een rijtje insprekers woensdag nog eens te meer duidelijk. Bewoners van Oudeschip en vier omliggende buurtschappen zijn er niet gerust op dat hun belangen bij de planvoorbereiding voldoende uit de verf komen. Als het aan landbouworganisatie LTO Noord ligt, gaat er zelfs helemaal een streep door de uitbreiding.

Zeker na de onthullingen van het actualiteitenprogramma Nieuwsuur over dubieuze grondtransacties en ‘vriendjespolitiek’ door havenbeheerder Groninger Seaports is het vertrouwen in een goede afloop volledig weg, betoogden LTO-woordvoerder Lammert Westerhuis en fruitteler Harold Weistra.

Fruitteler: ‘Onbegrijpelijk, duur en slecht plan’

Beiden zien de uitbreiding als een onnodig verlies van hoogwaardige landbouwgrond die de boeren in het gebied remt in hun bedrijfsontwikkeling. Terwijl er ook alternatieven elders zijn, stelt Weistra. ,,De allerbeste grond plus de natuur wordt nu een tiental boeren en heel Nederland op ondemocratisch wijze voor eeuwig afgenomen. Een onbegrijpelijk, duur en slecht plan.’’

Daarin krijgt de landbouw steun vanuit de Staten. ,,Dit soort activiteiten kan ook op minder goede landbouwgrond’’, betoogt Margriet Donker-Van de Vinne van de ChristenUnie. CDA-woordvoerder Jesper Bergsma pleit voor een landbouw-effectrapportage en vindt met onder meer VVD en 50Plus dat boeren moeten worden gecompenseerd, financieel dan wel in de vorm van gelijkwaardige grond elders.

Staten willen goede regeling voor omwonenden die weg willen

Dat geldt wat de provinciale politiek betreft evenzeer voor de omwonenden. Ook met hen willen provincie en gemeente de komende jaren rond de tafel om afspraken te maken om de impact van de oprukkende industrie op de leefbaarheid te verzachten. Dat kan volgens gedeputeerde Mirjam Wulfse onder meer in de vorm van geld voor geluidsisolatie van woningen, aanplant van een groene buffer of een uitkoop- en garantieregeling voor omwonenden die moeten of willen verhuizen.

Veel fracties vinden dat de bewoners rond het havengebied die laatste mogelijkheid hoe dan ook moeten krijgen. Bijvoorbeeld met een regeling als in het Brabantse Moerdijk, waar omwonenden hun huis kunnen verkopen tegen 80 procent van de taxatiewaarde. Dat behoedt ze voor waardevermindering door de oprukkende industrie. Al is ook dat slechts een pleister op de wonde volgens Petra Blink van Groninger Belang: ,,Daarvoor is het vrijwel onmogelijk elders iets nieuws te kopen.’’

Energieslurpende datacenters zijn politiek heet hangijzer

Een heet hangijzer zijn ook de datacenters die in de Oostpolder zouden moeten komen, samen met andere innovatieve bedrijven op het gebied van waterstoftechnologie, medische toelevering en de productie van batterijen. Zulke opslagcentra voor computerdata slurpen energie en leveren weinig banen op, stelt Dries Zwart van de Partij voor het Noorden.

De Partij voor de Dieren is daarom sowieso tegen de uitbreidingsplannen, terwijl GroenLinks-woordvoerder Bas de Boer aanvullende eisen wil stellen om datacenters te weren. D66-fractievoorzitter Peter Gerrits en zijn VVD-collega Erik Jan Bennema zijn juist optimistisch over de werkgelegenheid die met datacenters zou zijn binnen te halen.

Staten schuiven definitief besluit door naar volgende maand

Politieke knopen werden woensdag nog niet doorgehakt. De Staten hadden alleen al twee uur nodig om de insprekers te horen en hun eigen vragen aan Gedeputeerde Staten te stellen. Na beantwoording bleef er te weinig tijd over om een oordeel te vellen. In juni schuift de politiek daarom aan voor een tweede ronde en voor een definitief besluit.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen