Terwijl Groningen zich bevrijd voelt van corona en ‘los’ gaat op de terrassen, speelt zich op de stoep van het Confucius Instituut in de stad een heel ander tafereel af.

Drie Groninger studenten waarvan twee uit Hongkong herdenken vrijdag in de Oude Boteringestraat de neergeslagen studentenopstand op het Tiananmenplein in de Chinese hoofdstad Peking op 4 juni 1989. Hun gezichten zijn bedekt. Boven hun hoofden houden ze de iconische foto van de student die de tanks tot stoppen dwingt. Op de grond liggen waxinelichtjes en een bos bloemen.

Met dezelfde muziek die bij protestacties in Hongkong uit de speakers schalt, staan ze ook stil bij de de dood van strijdmakker Alex Chow (22). Hij protesteerde tegen de groeiende invloed van China in de voormalige Britse kolonie. Chow kwam in 2019 onder verdachte omstandigheden om het leven. Hij viel in Hongkong uit een flatgebouw en overleed aan zijn verwondingen. Nooit is goed onderzocht of hij is geduwd of door eigen toedoen is gevallen.

‘Ik praat niet meer met mijn Chinese vrienden’

,,Wij zullen niet zwijgen’’, zegt de jonge vrouw die zich door China beperkt voelt in haar democratische rechten. Vijf jaar is ze in Nederland. Om fulltime-activiste te kunnen zijn heeft ze haar studie afgebroken. Over haar identiteit en leeftijd wil ze niets kwijt. ,,Dat is te gevaarlijk. Ik wil niet dat mijn familie iets aangedaan wordt omdat ik hier herkenbaar ben. Ze leiden een normaal leven in Hongkong. Ik kan ze hier niet in slepen. Wat ik doe is best gevaarlijk. Je hebt het gevoel dat je in de gaten kan worden gehouden. Ik praat niet meer met mijn Chinese vrienden. Dat is ook in hun belang. Ik ben ermee gestopt.’’

Veiligheid van studenten

David Jan Meijer, voorzitter van de fractie De Vrije Student van de Universiteitsraad, beaamt de risico’s die kritische studenten uit Hongkong en China lopen. ,,We hebben voorbeelden van studenten aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) die bij thuiskomst werden geconfronteerd met vertrouwelijke gesprekken die ze in Groningen hadden gevoerd over de situatie in hun thuisland. ,,Ik heb dat aangekaart bij het RUG-bestuur en gevraagd of de universiteit hier in kan staan voor de veiligheid van de student.’’

‘Ik ben altijd een dromer geweest’

Het zijn voorvallen die de samenwerkingsverbanden van de RUG met China onder druk kunnen zetten. Meijer: ,,Ik denk dat de universiteit zich op de vlakte houdt zolang de minister dat ook doet.’’ Hij vindt dat de protestactie van de twee vrouwen uit Hongkong van buitengewoon veel moed getuigt. ,,De studente uit Hongkong hoopt ooit nog eens in vrijheid te kunnen leven in haar ‘hometown’. ,,Het kan heel lang duren voordat het zover is. De wereld zou ons moeten steunen. De westerse waarden moeten ook voor ons kunnen gelden. We geven de strijd niet op. Ik ben altijd een dromer geweest.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen