Groningers zijn afwachtend als het gaat om de totale verduurzaming van hun woning. Er is onzekerheid over de vraag of de investering zich wel terugbetaalt.

Dat blijkt uit onderzoek onder ruim 3500 Groningers van het Sociaal Planbureau Groningen (SPG). Duidelijk is dat de verduurzaming van de woning voor lang niet alle Groningers vanzelfsprekend of financieel mogelijk is. Wanneer niet iedereen mee kan komen in de energietransitie, ondermijnt dat het maatschappelijke draagvlak voor die transitie, aldus het onderzoek.

In het rapport ‘Verduurzaming van de Groningse woningvoorraad’ staat dat mensen welwillend staan tegenover het energiezuinig maken van hun huis. Ze stuiten op praktische en financiële barrières. Ruim één op de zes Groningers heeft nog geen enkele vorm van isolatie in huis. Isoleren wordt als een belangrijke eerste stap beschouwd in het verduurzamen van woningen.

Geen flauw idee over energiestatus

Huurwoningen zijn minder goed verduurzaamd dan koopwoningen. Woningcorporaties en private verhuurders ondernemen in sommige gevallen geen actie. Welwillende huurders mogen zelf ook geen aanpassingen aan hun woning doen. Als dat wel mag hebben huurders soms geen flauw idee wat de status van hun woning is als het gaat om verduurzaming. Huurders zeggen dat ze niet graag investeren in een woning die niet van hen is. Daarbij speelt de onzekerheid of zij er lang genoeg zullen wonen om het terug te verdienen een grote rol.

‘Tussen mensen gaan staan’

Burgemeester Ard van der Tuuk, tevens voorzitter van de Vereniging Groninger Gemeenten (VGG) nam woensdag het rapport in ontvangst. ,,Het laat ons zien dat er geen weerstand is tegen verduurzaming van de woning, maar dat we mensen moeten helpen om de stap te maken. Dat heeft voor een deel te maken met geld. De energietransitie moet betaalbaar worden gemaakt. In dat streven moeten we tussen de mensen gaan staan.’’

Als verhuurders hun panden wel energiezuinig maken, voelen huurders zich vaak niet betrokken of gehoord bij besluiten van de woningcorporatie. Ook vormt een huurverhoging, die vaak het gevolg is van verduurzaming, voor een groot deel van de huurders een drempel. Zij hebben geen vertrouwen dat de kosten worden terugverdiend door een lagere energierekening.

Lager inkomen hindernis bij verduurzaming

Voor Groningers met lagere inkomens die niet in staat zijn om investeringen te doen zijn er minder opties. Hiervan heeft Groningen er relatief meer dan de rest van Nederland. In krimpgebieden wonen deze Groningers met lagere inkomens vaak ook in oude, slecht geïsoleerde huizen met een lagere woningwaarde. Het lijkt erop dat deze groep buiten de boot valt, omdat er geen regelingen zijn die het ook voor hen mogelijk maakt de sprong naar een energiezuinige woning te maken.

Het aantal woningeigenaren dat geen geld heeft om de woning te verduurzamen ligt op 15 procent. Eigenaren van oudere huizen hebben vaak al hoge energielasten en bovendien verwacht 25 procent in de toekomst moeite te hebben met het betalen van die lasten. Bij veel subsidies voor duurzame maatregelen zijn eigen investeringen nodig, waar deze groep niet de mogelijkheid toe heeft.

Lenen voor duurzame investeringen lijkt maar voor weinig Groningers een serieuze optie te zijn. Dit komt deels doordat mensen met lagere inkomens niet mogen lenen, en deels doordat zij niet willen lenen voor iets dat zich pas op langere termijn terugbetaalt. Hierdoor blijft 15 procent van de Groningers in deze negatieve energiespiraal zitten.

Gebrek aan vertrouwen

De afwachtende houding wordt ook veroorzaakt door een combinatie van onzekerheid en betaalbaarheid. Welke keuzes zijn het meest duurzaam? Betaalt de investering zich wel terug? Kunnen we niet beter wachten op nieuwe ontwikkelingen? Is het wel zinvol te investeren in een warmtepomp als je mogelijk binnen een paar jaar wordt aangesloten op het warmtenet?

Groningers vragen zich af in hoeverre erop vertrouwd kan worden dat plannen omtrent verduurzaming en aardgasvrij wonen daadwerkelijk worden doorgezet. Het wantrouwen is in Groningen al bovengemiddeld vanwege de aardbevingsproblematiek. Ook zijn inwoners bang dat als zij nu verduurzamende maatregelen nemen, dit hen in de toekomst geld gaat kosten door veranderend beleid.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen