Het handboek Nedersaksische Taal- en Letterkunde.

Wordt het Nedersaksisch, waarvan het Gronings, Drents en Twents dialecten zijn, een universitaire studie?

Het handboek Nedersaksische Taal- en Letterkunde.

Joe motn alsmoar liekoet deurrieden . Mocht u bij het vragen naar de weg in Groningen dit als antwoord krijgen, dan is de kans groot dat u pardoes de verkeerde weg inslaat, want steeds minder mensen begrijpen dat hier ‘u moet hier rechtdoor rijden’ wordt bedoeld.

Niet voor niets riep de Raad van Europa Nederland onlangs op meer te doen met regionale talen, zoals het Nedersaksisch dat onder meer in Groningen en Drenthe wordt gesproken.

Een van de aanbevelingen is dat het Nedersaksisch, waarvan het Gronings, Drents en Twents dialecten zijn, een universitaire studie wordt. Bijzonder hoogleraar Nedersaksisch en Groningse Taal en Cultuur Martijn Wieling is voorzichtig optimistisch. ,,Want de grote vraag is nu wat de regering met deze aanbeveling doet.’’

Wieling werd in 2018 bijzonder hoogleraar bij de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Dat is een aanstelling van een dag in de week waarin ik onderzoek doe naar de Nedersaksische dialecten. Een dag in de week is al krap voor onze Groningse onderzoeksprojecten, laat staan voor het combineren van zowel onderzoek als onderwijs. Daarnaast is een nieuwe opleiding opzetten alleen mogelijk met een heel team van docenten. Het is heel jammer dat geïnteresseerde studenten op dit moment niet de kans hebben in deze taal opgeleid te worden. De laatste voltijds-hoogleraar Gronings was Siemon Reker en die is al sinds 2016 met emeritaat ’’

Wielings aanstelling is ondergebracht bij het Centrum Groninger Taal en Cultuur (CGTC). ,,We geven binnen het CGTC nog wel cursussen Gronings, maar de leraren zijn nagenoeg allemaal mensen die nog door Reker zijn opgeleid.’’

‘Waarom is het belangrijk dat we Nederlands blijven spreken?’

Het aantal gezinnen dat thuis een Nedersaksisch dialect spreekt, neemt in hoog tempo af. ,,In 1995 sprak nog 35 procent van de ouders met jonge kinderen onderling Nedersaksisch. In 2005 was dat 24 procent en in 2011 nog maar 15. Van de dialectsprekende ouders sprak nog slechts 1 op de 10 het dialect met hun kinderen. We proberen zelf binnen het Centrum Groninger Taal en Cultuur in het komende jaar duidelijk te krijgen hoeveel mensen in het Noorden de streektaal nog spreken en ook doorgeven. Mensen vragen me nogal eens of het erg is of de streektaal verdwijnt. Dan stel ik ze meestal de vraag: ‘Waarom is het belangrijk dat we Nederlands blijven spreken? We gaan immers meer en meer over op het Engels. Het antwoord is natuurlijk dat het een groot verlies is wanneer je met steeds minder mensen in je moerstaal kunt spreken. Bovendien gaat het om ons immateriële cultureel erfgoed. Net als dat we ons materiële cultureel erfgoed, zoals onze borgen en kerken, willen behouden voor de toekomst, is het ook belangrijk dat te doen voor onze prachtige, diverse taal.’’

‘Ik kan het niet lezen, maar ik begrijp het wel’

Wieling is onder meer betrokken bij de ontwikkeling van een speciale onderwijsgame voor het basisonderwijs. ,,We hebben een proef met leerlingen gedraaid. Een van de fantastische dingen die je dan van een leerling hoort is: ‘ik kan het niet lezen, maar ik begrijp het wel.’ Prachtig.’’

menu