Groningse Geschiedenis Quiz 2017: pittig en leuk

Puzzelaars hebben zich enthousiast op de Groningse Geschiedenis Quiz 2017 gestort. Op de deadline afgelopen maandag stond de teller op 389 inzendingen.

Verreweg de meeste reacties, 276 om precies te zijn, kwamen binnen via de mail, 75 mensen vulden de quiz online in en op de redactie kwamen ook nog 38 kaartjes per ouderwetse post binnen. De inzendingen komen uit het hele land: van Sittard tot Amsterdam en van Breda tot Oude Pekela. Zelfs in het buitenland werd de puzzel ingevuld, zoals in het Luxemburgse Heisdorf.

De oplossing

De meeste inzenders hadden de goede oplossing te pakken: Willem Albert Scholten (1819-1892), de beroemde landbouwindustrieel aan wie in de stad Groningen onder meer nog de tuinkoepel aan de Hereweg en Villia Gelria aan de Verlengde Hereweg herinneren.

loading  

Pittige vragen

Dat betekent niet dat de quiz eenvoudig was. Aan menige huiskamertafel is flink gepuzzeld, zo blijkt uit reacties van de inzenders. Een greep uit de reacties:

‘Hij was erg leuk, maar niet heel gemakkelijk (hoeft ook niet!). Erg leerzaam, voor herhaling vatbaar.’

‘Sommige vragen waren pittig, maar het is toch gelukt.’

‘Veel nieuwe dingen te weten gekomen over ons mooie Grunn!’

‘Een geweldig leuke quiz, we hebben genoten met z’n allen.’

Alle goede antwoorden op een rij

1. Deze theoloog uit de vijftiende eeuw werd geprezen door Erasmus voor zijn kennis van het Latijn, Grieks en Hebreeuws. Hij verwierf roem ver buiten de provincie. Er is een school naar hem vernoemd die nog steeds zijn naam draagt. Wat is zijn naam?

Antwoord: Wessel Gansfort

2. Naast Jan Mulder is er nog een wereldberoemde voetballer in een recent verleden naar zijn roots in Oost-Groningen teruggekeerd. Wie was dat?

Antwoord: Arie Haan (woont in Finsterwolde)

3. Welke Groningse plaats werden bezocht door zowel Michiel de Ruyter, de Rode Kruisschepen met het legendarische Zweedse witte brood en de Franse schrijver Georges Simenon die er zijn eerste Maigret boek schreef?

Antwoord: Delfzijl

4. Wolkammer Eise Eisinga uit Franeker schrok er niet voor terug zijn vrouw jarenlang met een bende in de woon- en slaapkamer op te zadelen tijdens de bouw van zijn beroemde planetarium. In 1787 moest hij zijn levenswerk achter zich laten, omdat hij als bekende patriot een conflict kreeg met de prinsgezinde schutterij. Hij belandde via Duitsland in een Gronings dorpje. In welk dorpje wachtte hij totdat hij terug kon naar zijn geliefde Friesland?

Antwoord: Visvliet.

5. Welk dier ontdekte in 1895 een muntschat van 57 zilver- en twee goudstukken door aan een balk van een boerderij in Kropswolde te knagen?

Antwoord: Varken

6. Hoe heette de jongen uit Warffum die eind vorige eeuw op Rottumeroog voor de voogd meeuweneieren verzamelde, het tot kapitein op de grote vaart schopte en vader werd van een van de grootste schrijvers van ons land?

Antwoord: Marten Toonder (senior)

7. De bibliotheek van Appingedam telt een uniek kabinet met 3000 boeken, vernoemd naar een bibliofiel die net zo vaak op boekenveilingen als in het café werd gesignaleerd. Hij verbraste het familiefortuin aan boeken en rondjes in het café totdat zijn vrouw hem onder curatele stelde. Hij beterde zijn leven, maar weigerde ook maar een cent voor de grafsteen van zijn vrouw te betalen die in 1926 overleed. Hij stierf twee jaar later. Hoe heette deze bibliofiel naar wie het kabinet is vernoemd?

Antwoord: Ekke Fransema

8. Hoe heette de onderofficier die in augustus 1917 bij het buurtschapje Tutjeshut onder Nieuweschans met zijn geweer een Duits vliegtuig neerschoot? We zoeken zijn rang en achternaam.

Antwoord: Sergeant Lok uit Nieuweschans

9. De koninklijke familie vlucht na de inval van de Duitsers in mei 1940 naar Engeland. Prins Bernhard draagt bij aankomst in Londen met een hofdame een bijzondere ‘kist’ aan wal: een bomvrije wieg met daarin prinses Irene. Waar staat het museum dat deze kist in de collectie heeft?

Antwoord: Niebert (streekmuseum ’t Steenhuus)

10. De ‘dikke boeren’ liggen – nadat ze uit de tijd zijn gestapt – nogal eens in fraaie praalgraven op de wederopstanding te wachten. Maar de graven van landarbeiders op het kerkhofje van Zuurdijk moesten het vaak doen met een simpele, houten kruizen die nu allemaal zijn verdwenen. Hoe heet het monument dat hieraan herinnert?

Antwoord: Joapke

11. Het gebeeldhouwde front van de fraaie 17e -eeuwse Herepoort bestaat nog steeds. Maar niet in Groningen! In de tweede helft van de negentiende eeuw dreigde het verloren te gaan door de niet te stuiten uitbreidingsijver van het gemeentebestuur. De poort belandde uiteindelijk in een andere stad. Wat is de naam van deze stad?

Antwoord: Amsterdam

12. Het roemruchte verkeerscirculatieplan van Groningen stuitte veertig jaar geleden op hevige weerstand, onder meer van het toenmalige hoofd van de verkeerspolitie. Wat was zijn achternaam?

Antwoord: Van Kats

13. Vlak na de oorlog werd een verzetsstrijder opgepakt, omdat hij tijdens de bezetting in opdracht van het verzet voor de Duitsers ging werken. Justitie weigerde hem vrij te laten waarna zijn kameraden uit het verzet zich vermomden als politiemannen, hem bevrijdden en lieten onderduiken. Hoe heet de beroemde verzetsstrijder die meehielp zijn ontsnapping te plannen en in 2014 in Winsum overleed?

Antwoord: Siet Tammens

14. Hoe heet het roemrijke muziekgezelschap dat de oudste van de provincie is?

Antwoord: De Eendracht (Ezinge;1816)

15. Tesla opende dit jaar een filiaal in Groningen. Zeer toepasselijk want de provinciale hoofdstad is de bakermat van duurzame voertuigen. De voorloper van de elektrische auto reed ooit door de straten van Groningen. Wat is de achternaam van de uitvinder?

Antwoord: Stratingh

16. Groningen is arm aan hunebedden, maar het meest noordelijke hunebed van het land staat in Delfzijl. Maar daar stond het hunebed oorspronkelijk niet. De vraag luidt: waar stond het eerst?

Antwoord: Heveskesklooster

17. Alle Stadjers brullen het refrein uit hun hoofd mee: Peerd van Ome Loeks is dood, Loeks is dood, Loeks is dood. Peerd van Ome Loeks is dood. Hartstikke dood! Naar verluidt schoot de eigenaar zijn knecht te hulp nadat het paard hem dreigde te vertrappen, waarbij het dier dodelijk werd verwond. Hoe heette het café van de eigenaar van ‘het peerd’?

Antwoord: De Slingerij

18. Marum worstelde al eeuwen met het mysterie: hoe zat dat nou eigenlijk met die bult? Allerlei theorieën deden de ronde: een grafheuvel, een veenterp of een voorraadschuur. Maar nee, na archeologisch onderzoek bleek de bult het fundament van een …

Antwoord: Stinswier

19. In 2017 wordt uitgebreid stilgestaan bij Kerstvloed 1717, de dijkdoorbraak die op kerstavond duizenden levens eiste. De ironie wil dat een zeeman die in opdracht van de staten de dijken had onderzocht net een vernietigend rapport op tafel had gelegd. Te laat. Wat is de achternaam van deze zeeman?

Antwoord: Van Seeratt (Zweedse kapitein Thomas van Seeratt)

20. Het Noordelijk Scheepvaartmuseum is gevestigd in de middeleeuwse gebouwen het Canterhuis en het Gotisch huis. Maar het was daarvóór gevestigd in een ander historisch gebouw uit de zeventiende eeuw. Welk gebouw is dit?

Antwoord: Goudkantoor

Discussie

Verreweg de lastigste vraag was volgens veel inzenders nummer 12: de vraag over de felle weerstand tegen het roemruchte verkeerscirculatieplan vanuit de top van de verkeerspolitie. Het was flink zoeken naar hoofdinspecteur Van Kats.

Bij vraag 1, over de vijftiende-eeuwse beroemde theoloog, hadden meerdere mensen als antwoord niet Wessel Gansfort maar Rudolf Agricola verwacht. En we kregen ook nog een terechte correctie op vraag 6: waar wij het hadden over de jongen uit Warffum die in de vorige eeuw op Rottumeroog meeuweneieren verzamelde, Marten Toonder senior (1879-1965), hadden we het over de voor vorige eeuw moeten hbben.

En de winnaar is...

Dit zijn de prijswinnaars:

1. Jenny Brands uit Hoogezand

2. Richard Elderman uit Delfzijl

3. Tjergina Veldman uit Winschoten

4. Gerrit Huizenga uit Bierum

5. Nelleke Zuiderduin uit Groningen

De prijzen worden per post opgestuurd. De winnaars ontvangen boekenbonnen van respectievelijk 50, 40, 30, 20 en 10 euro. De eersteprijswinnaar ontvangt bovendien De atlas van Beckeringh, het Groninger landschap in de 18 eeuw.

menu