Pete Hoekstra (l) eet een patatje met Donald Trump in diens luxueuze vliegtuig

Groningse Trumpfluisteraar: Relax, Nederland

Pete Hoekstra (l) eet een patatje met Donald Trump in diens luxueuze vliegtuig Foto: Twitter/Pete Hoekstra

Toen Pete Hoekstra in de voorbije weken aan tafel zat met Donald Trump, vond hij de president slim, competent en humorvol. Als een ceo, zegt Hoekstra, leidde Trump besprekingen over nationale veiligheid – een onderwerp waar hij geen ervaring mee heeft, maar dat hij ‘snel doorgrondde’.

Richting

,,Hij is geen micromanager, maar geeft aan welke richting hij op wil en maakt de mensen die voor hem werken duidelijk: jij moet nu uitzoeken hoe we dat voor elkaar gaan krijgen.”

Pete Hoekstra (63) was jaren Congreslid en voorzitter van de inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden namens Michigan, de staat waar hij als dreumes van drie (toen nog Piet) naartoe verhuisde vanuit Groningen. Hij was een van Trumps kandidaten voor de functie van CIA-directeur. Hoekstra werd het niet, maar geldt nog steeds als informeel adviseur van de president en zijn regering.

Groningse nuchterheid

De Nederlandse ambassade in Washington maakt graag gebruik van zijn kennis en contacten. Deze week kwam Hoekstra daar om met onder anderen ex-presidentskandidaat John Kasich mee te denken over de toekomst van de relatie tussen Nederland en de VS onder Trump.

Groningse nuchterheid blijkt ook in het Amerikaanse Midwesten een leven lang houdbaar. ,,Relax”, is het advies van Hoekstra. ,,Trump zei in zijn inauguratierede dat hij voortaan onderhandelt met de belangen van Amerika als hoogste prioriteit. We verwachten dat andere landen dat ook zo voor zichzelf doen. Dat betekent heus niet dat Trump wegloopt van de waarden die de VS en Nederland delen. Dan zoek je er veel te veel achter. Hij had het niet tegen intellectuelen toen hij zei: Amerika eerst. Hij had het tegen mensen in Michigan die hun baan zijn kwijt geraakt, omdat Ford en General Motors hun fabrieken naar Mexico hebben verplaatst.”

Speler op het wereldtoneel

Internationale handelsverdragen openbreken? Zo gek is het toch niet om – in het geval van Nafta, de overeenkomst met Mexico en Canada – na een paar decennia eens te kijken of het contract nog wel voldoet? Vleierij met Rusland? ,,Het enige wat Trump heeft gezegd: ik ben bereid om eens naar Rusland te kijken. Het is tegenwoordig een speler op het wereldtoneel, die realiteit moeten we erkennen. Misschien moeten we de dialoog aangaan. Als we geen raakvlakken vinden, handelen we daarnaar.”

En als de president zegt dat de NAVO ‘achterhaald’ is, dan bedoelt hij dat alle leden nu eindelijk eens de vastgestelde bijdrage moeten betalen en dat het bondgenootschap hoognodig moet moderniseren, zegt Trumpfluisteraar Hoekstra. ,,Om de uitdagingen van vandaag het hoofd te bieden. Want het is duidelijk dat het Westen in Syrië zijn waarden niet heeft verdedigd, en niets heeft gedaan tegen genocide op christenen in het Midden-Oosten. De NAVO moet inzien dat de dreiging van radicale islam 15 jaar na 9/11 groter is dan toen. Destijds zat het gevaar in Afghanistan, nu aan de overkant van de Middellandse Zee.”

Waarheid

Hoekstra lacht geamuseerd als hij na een dag lang brainstormen met Nederlanders constateert dat ze eigenlijk altijd wel zenuwachtig worden als Amerika een Republikein het Witte Huis in stuurt. Niets nieuws onder de zon: ze zullen persoonlijke relaties en vertrouwen moeten opbouwen binnen de regering, en goed beslagen ten ijs moeten komen als ze onderhandelingen voeren.

,,Als vrienden moet je elkaar de waarheid kunnen zeggen”, zo legt hij Trumps klare taal over de NAVO en de EU (‘die mag gerust verder uiteenvallen’) uit. ,,De EU en de NAVO zijn niet zo effectief en bruisend geweest als we zouden willen. Maar Nederlanders kunnen ontspannen, dit wordt een regering die de relatie met Nederland waardeert, zowel economisch als militair.

Invloed

De grote vraag blijft hoeveel invloed rechtgeaarde conservatieven als Hoekstra op Trump hebben. Hij benoemde er met Mike Pence een tot vice-president en haalde ministers in zijn kabinet die veel minder extreme visies uitdragen dan hij. Maar ondertussen heeft hij ook strateeg Steve Bannon aan zijn zijde, de ex-topman van Breitbart die ultrarechts nationalisme propageert en in de elite de grootste vijand ziet.

Hoekstra tempert de hoop wat als hij Nederlandse diplomaten toespreekt. ,,Laten we mijn invloed op Donald Trump niet opblazen. Maar als ik zijn aandacht had, zou ik hem een heel simpel advies geven. De NAVO, de EU, de relatie met een land als Nederland: dat zijn essentiële relaties. Ze zijn oudbakken geworden, maar dat betekent nog niet dat je ze zomaar weggooit. Want Amerika is veel sterker met die banden dan alleen.”

menu