Boeren in Groningen voelen druk van de banken in stikstofcrisis. 'Is dit alle ellende waard?'

Foto: Archief Kees van de Veen Foto: Kees van de Veen

Groningse boeren voelen in de stikstofcrisis de hete adem in de nek van de banken. Voor een aantal landbouwers is voor bedrijfsovernames en investeringen op de stopknop gedrukt.

Dat heeft te maken met de onduidelijkheid over het huidige stikstofbeleid. Enkele honderden bedrijven beschikken niet over een geldige natuurvergunning, omdat zij die in het verleden niet hoefden aan te vragen. De overheid vond dat gezien hun lage uitstoot niet nodig. Het kabinet wil de bedrijven die te goeder trouw waren en de overheid volgden niet ‘legalisereren’.

Onzekerheid

Landbouwer Robert Winter verklaarde woensdagochtend in Provinciale Staten, dat onzekerheid over het perspectief veel boeren zakelijk en psychisch hard treft. ,,Banken staan hier redelijk hard in. Als een bedrijf ‘on hold’ wordt gezet, komt de bank. Die zegt: heb je de juiste vergunningen en straks wel genoeg inkomsten? Als je dan geen geldige vergunning hebt, is financiering van investeringen een moeilijk verhaal. Boeren willen hun werk zo goed mogelijk doen, maar je vraagt je wel af waar je mee bezig bent. Is dit alle ellende waard.’’

Landbouwer André Vermue vraagt de provincie nog niet over te gaan tot extern salderen. Dat is een methode om stikstofruimte van het ene bedrijf bijvoorbeeld door uitkoop, over te hevelen naar een ander bedrijf. Volgens Vermue kunnen boeren zonder geldige natuurvergunning niet meedoen aan dat extern salderen. ,,Deze bedrijven moeten eerst gelegaliseerd worden en een vergunning krijgen anders zijn ze de klos.’’

Spookbeeld

Vermue wil dat de overheid ze uit de gevarenzone haalt. Bij hem doemt het spookbeeld op dat landbouwbedrijven zonder geldige natuurvergunning hun stal moeten leeghalen. ,,We zijn vogelvrij als er gehandhaafd gaat worden. Voor de dieren is er dan maar één bestemming, de gang naar de slacht.’’

Vermue ziet dat boeren met de rug tegen de muur staan. ,,Bedrijfsinvesteringen staan al lang stil. We gebruiken stikstof om boeren in spagaat te duwen. Het platteland wordt zodanig onder druk gezet, dat het niet bij zelfdodingen van vier boeren zal blijven.’’

Volgens Vermue voelt de landbouw de hete adem in de nek van de Groningse industrie. Die geeft aan dat het stikstofruimte nodig heeft om de komende jaren 2,9 miljard euro te kunnen investeren in de Eemsdelta.

Directeur Cas König van Groningen Seaports wees Provinciale Staten op het gevaar als de bedrijven niet kunnen extern salderen. ,,Onze bedrijven willen zicht op bijvoorbeeld een vergunning voor uitbreiding. Dat mag niet te lang duren, anders gaan internationale investeerders ons land verlaten. Aan grote bedrijven hangen veel kleine bedrijven. We hebben het over 1300 arbeidsplaatsen.’’

Stikstofruimte afstaan aan industrie

König zegt dat zich drie agrarische bedrijven hebben gemeld. Zij willen zich laten uitkopen en daarmee hun stikstofruimte afstaan aan de industrie. ,,Maar dan moet u wel het besluit nemen dat extern salderen in Groningen mogelijk is.’’

Volgens König is het voor individuele bedrijven lastig om de helpende hand te bieden door stikstofruimte aan elkaar af te staan. ,,Ze zijn huiverig om stikstofruimte aan anderen te geven, want stel dat je die later zelf nodig hebt.’’

Provinciale Staten debatteert op dit moment over de vraag of extern salderen wel of niet mogelijk moet zijn.

menu