'Die jongelui moeten hun behoeftes kwijt', zegt emeritus hoogleraar Hans van de Sande van de Rijksuniversiteit Groningen.

Groningse massapsycholoog na technoparty Hilversum: 'Laat jongeren los, dit heeft geen zin meer'

'Die jongelui moeten hun behoeftes kwijt', zegt emeritus hoogleraar Hans van de Sande van de Rijksuniversiteit Groningen. Foto: EPA

Nóg hardere maatregelen nemen om het grote aantal illegale raveparty’s in Nederland aan banden te leggen heeft geen enkele zin en leidt alleen maar tot meer frustratie onder jongeren.

Dat zegt ‘s lands bekendste massapsycholoog Hans van de Sande,  emeritus hoogleraar van de Rijksuniversiteit in Groningen, tegen het Algemeen Dagblad (AD) . Van de Sande doet in zijn essays onderzoek naar de gevolgen van corona voor jongeren. Hij adviseert het kabinet om de jongeren een deel van hun vrijheid terug te geven. ,,Want er is nu geen houden meer aan.”

Volgens onderzoek van de Nederlandse ggz hebben jongeren de laatste maanden meer stress, last van depressies en krijgen ze te maken met gevaarlijke situaties. Belangrijke oorzaken zijn het grote gebrek aan sociale contacten en het missen van toekomstperspectief. Veel jongeren zoeken in de weekenden hun toevlucht tot huisfeestjes en illegale raves, zoals afgelopen weekend in Hilversum .

Massapsycholoog Hans van de Sande praat het gedrag van de jongeren niet goed, maar hij begrijpt hun behoeftes wel. ,,De jeugd wil eropuit, de jeugd is onbezonnen, de jeugd is onbevreesd. Veel jongeren zitten in een cruciale levensfase. Ze ontdekken wie ze zijn en wat ze willen. Ze ontdekken wat seks is. Hoe het voelt, wat het betekent. De hormonen gieren door het lichaam. Dat is niet iets wat je kunt tegenhouden. Die jongelui moeten hun behoeftes kwijt”, aldus de emeritus hoogleraar van de Rijksuniversiteit in Groningen.

Peulenschil

Het bestrijden van de illegale feesten heeft volgens Van de Sande dan ook geen enkele zin. ,,De rem op sociaal contact is voor de meer inventieve jongelui niet onoverkomelijk, die verzinnen echt wel alternatieven voor café en disco, zoals dit soort raves en houseparty’s. De behoefte aan sociaal contact is voor jongeren zo onweerstaanbaar dat ze er niet aan kunnen ontsnappen, stelt de psycholoog.

,,De natuur dicteert dat, dat kun je met het sluiten van kroegen en het platleggen van feestjes niet voorkomen. En als je het niet kunt voorkomen, dan moet je het laten gaan. Dat klinkt misschien rigoureus, maar dan houden we tenminste het overzicht in Nederland. De feesten die wij in de media zien, zijn slechts een fractie van het totale aantal”, zegt de psycholoog op basis van eigen waarnemingen en geluiden in zijn omgeving. ,,Daar durf ik mijn hand voor in het vuur te steken. Dit weekend was het weer raak: overal boemboemboem in Groningen.”

Brief aan kabinet

Voor de feestende jongeren moet het dagelijks leven zoveel mogelijk door blijven gaan, vindt Van de Sande. Ze moeten worden beschermd tegen de nadelige gevolgen van maatregelen die de overheid neemt om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. ,,Scherm de ouderen af, en laat het virus zijn gang gaan onder de jongeren. Dan bouwen we groepsimmuniteit op, blijft de economie overeind en houden we de mentale en fysieke gevolgen voor jongeren beperkt. Helaas zie ik dat niet gebeuren, want kennelijk willen we dat alles voor iedereen moet gelden. Gelijke monniken, gelijke kappen. Hartstikke solidair, maar ook een groot probleem.”

De oproep van Van de Sande om jongeren hun vrijheid terug te geven, komt niet helemaal uit de lucht vallen. In een brief aan het kabinet deed een groep jeugdexperts vorige maand al een oproep om beter te kijken naar de positie van jongeren in Nederland. ,,Voor hun ontwikkeling hebben ze juist contact nodig met anderen die hen stimuleren, uitdagen en begeleiden. Het is van groot maatschappelijk belang dat het goed blijft gaan met de generaties van de toekomst”, viel te lezen in de brief, die werd ondertekend door diverse kinderartsen, ontwikkelingspsychologen en bestuurders van organisaties uit de gezondheidszorg, waaronder het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), Jeugdartsen Nederland (AJN), de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) en de beroepsvereniging voor Verzorgenden en Verpleegkundigen (V&VN).

Kritiek

Sabine Jansen, gedragspsycholoog bij Dijksterhuis & van Baaren, begrijpt dat jongeren in een moeilijke positie zitten, maar ze vindt de oproep van Van de Sande te ver gaan. ,,Dat een deel van de jongeren niet luistert naar de coronaregels klopt, maar er is ook echt een groot deel dat zich hier wel aan houdt. Uiteindelijk gaat het maar om een fractie van het totale aantal jongeren dat zo’n feest bezoekt. De massapsycholoog heeft gelijk dat er altijd feestjes en raves zullen blijven, ongeacht de zwaarte van de regels, maar om dan te zeggen: laat ze allemaal maar toe, dan is echt het hek van de dam. Dan heb je een veel groter probleem in Nederland, namelijk meer besmettingen.”

Uit onderzoek van psychologenplatform OpenUp blijkt dat veel jongeren de coronamaatregelen serieus nemen en zich solidair opstellen, bevestigt ook GZ-psycholoog Gijs Coppens. ,,Alleen de maatregelen die er nu zijn hebben een soort onnatuurlijkheid in zich. Veel jongeren zitten nu in een periode waarin ze hun identiteit ontwikkelen. Daartoe moeten ze contact hebben met anderen. Dat is een natuurlijke intrinstrieke drive. De wil om aan te passen is er zeker, maar die staat lijnrecht tegenover die andere drift: sociaal contact. Oftewel: genieten. Om alle feesten en partijen door te laten gaan vind ik ver gaan, maar het kabinet moet wel kijken wat ze kan doen om het voor de jongeren draaglijk te houden. Want het is écht zwaar voor hen.”

Strenge handhaving

Terwijl massapsycholoog Hans van de Sande denkt dat er een overvloed aan huisfeestjes en illegale raves in Nederland is, denkt Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad, dat dat wel meevalt. ,,Ze zijn op de vingers van een hand te tellen. In de zomer waren er veel vaker problemen met grote groepen op stranden en langs de rivieren.”

Volgens Bruls is het belangrijk om zo’n groot feest zo snel mogelijk stil te leggen en iedereen naar huis te sturen. ,,Handhaven van de openbare orde is op dat moment prioriteit. Het is niet te doen om met een handvol agenten en handhavers 400 feestgangers te beboeten”, zei hij.

Grapperhaus en de burgemeesters hebben opnieuw afgesproken dat er ‘zo streng mogelijk’ gehandhaafd wordt. ,,En ik benadruk nog eens dat het echt heel onverstandig is om nu naar een feest te gaan. Doe dat niet, want anders worden de regels alleen maar verder aangetrokken. De komende dagen zijn wat dat betreft een kantelpunt”, aldus de minister.

menu