Heerlijkheid Harssens ‘koloniseert’ Punt van Reide (+video)

Foto: Frank von Hebel

De Punt van Reide, het natuur- en broedgebied bij Termunten, kent sinds zaterdag een nieuwe heer en meester: de Heerlijkheid Harssens. Kapittellid Hein Bekenkamp leidde de inspectie langs de ‘kolonie’.

Een erudiet gezelschap verzamelt zich zaterdagochtend in de Reidehoeve van het Groninger Landschap nabij Termunten, op een steenworp afstand van de zeedijk die de Dollard op afstand houdt. Vijftig zogeheten ‘honorair ingelanden’ van de Heerlijkheid Harssens, een gebied tussen Adorp en Groningen, maken zich op voor de inspectie van de Punt van Reide dat zij op het punt staan te ‘koloniseren’.

Heerlijkheid Harssens heeft paspoort, vlag en volkslied

Malligheid natuurlijk. Maar dan wel grondig uitgevoerd. De heerlijkheid heeft een bestuur (kapittel), een vlag en een volkslied. De ‘honorair ingelanden’ zijn allen in het bezit van een ‘paspoort’ van de heerlijkheid en Bekenkamp drukt in elk exemplaar een speciale stempel ter bekrachtiging van het ‘eendagsvisum’ voor de Punt van Reide.

Kapittellid Hein Bekenkamp lijkt zo weggelopen uit een zwart-wit foto van een safari eind negentiende eeuw. Hij draagt het uniform van de kolonist: een tropenhelm, verweerd vest, gebreide sokken en stevige, bruine schoenen. De vergelijking met de acteur Richard Attenborough die in de film Jurassic Park John Hammond speelt, is snel gemaakt.

‘We hebben het recht om een dominee te benoemen, maar we hebben geen kerk meer’

Maar Bekenkamp speelt niet dat hij kapittellid is. Hij is het echt. Dat zit zo. ,,De Heerlijkheid Harssens is een gebied tussen Groningen en Adorp. Het was eigendom van een rijke boer, Warmold Hillebrandus. Die vond op den duur dat hij wel een adellijke titel verdiende. Dus in 1604 reisde hij naar Praag, de hoofdstad van het Habsburgse Rijk, en kocht van Rudolf II voor een hoop geld heerlijke rechten."

"Nu was hij jonker en mocht hij de jachtrechten verdelen, recht spreken en de dominee benoemen. Overigens, hebben we nog steeds het recht van collatie, dus het recht om een dominee voor te dragen. Alleen erg jammer dat er geen kerk meer staat.’’

De heerlijkheid kwam in 1964 in handen van Jaap Stienstra, een van de oprichters van het Museum Nienoord en het Nationaal Rijtuigmuseum. Stienstra, die in december 2017 overleed, richtte jaren later de stichting Heerlijkheid Harssens op. Bekenkamp: ,,We doen onderzoek naar de historie van Harssens en ja, ook van onze nieuwe ‘koloniën’.’’

Inspectie van de kolonie

De groep rekt zich uit over het pad langs de dijk dat naar de Punt van Reide loopt. De zon schijnt ze bemoedigend toe. Het gezelschap beklimt de dijk en hebben een royaal uitzicht over de haast rimpelloze Dollard. De nieuwe ‘onderdanen’ blijken vooral uit schapen te staan, maar dat weerhoudt Bekenkamp er niet van het natuurgebied met plechtige stem tot kolonie uit te roepen.

En dan is het op naar Biessum. Een nieuwe kolonie? ,,Welnee.’’ Hij glimlacht. ,,Die was al van ons.’’

menu