Ex-staatssecretaris van Economische Zaken en Landbouw Henk Bleker in 2018 op het Plein voor de Tweede Kamer. Daar demonstreerde hij tegen het beleid van zijn opvolger Carola Schouten.

Henk Bleker lanceert eigen stikstofplan: 'Dit biedt boeren pegels en perspectief'

Ex-staatssecretaris van Economische Zaken en Landbouw Henk Bleker in 2018 op het Plein voor de Tweede Kamer. Daar demonstreerde hij tegen het beleid van zijn opvolger Carola Schouten. Foto: ANP

De fundamenten van de stikstofcrisis werden mede onder zijn bewind op het ministerie van Landbouw gelegd, maar nu heeft ex-staatssecretaris en oud-gedeputeerde Henk Bleker (CDA) uit Vlagtwedde een oplossing bedacht: boeren die vrijwillig vee inleveren krijgen een vergunning voor een zonnepark op hun land.

Nee, wroeging zegt Bleker niet te hebben over de gewraakte Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) die mede onder zijn staatssecretariaat tot stand kwam. Toen de Raad van State dat beleid vorig jaar vernietigde, werd Nederland in de stikstofcrisis gestort en sindsdien zit het kabinet met de handen in het haar.

,,Ik ben één uit een lange stoet van verantwoordelijken”, benadrukt hij. ,,De problemen zaten echter wel in mijn achterhoofd’’, vertelt de CDA-coryfee, tegenwoordig voorzitter van belangenclub Vee & Logistiek, algemeen-directeur van zonneparkontwikkelaar PowerField en landbouwadviseur van Forum voor Democratie.

Volgens Bleker krijgen de melkveehouders, zijn achterban, telkens nieuwe eisen over zich uitgestort. ,,In géén zit een structureel nieuw verdienmodel. Terwijl boeren die willen innoveren dat wél nodig hebben.’’ Met die gedachte schreef hij het plan Zon voor Vee.

Vat uw plan eens samen.

,,Om de stikstofuitstoot terug te dringen, kunnen melkveehouders er vrijwillig voor kiezen om maximaal dertig koeien in te leveren. Voor elke zes koeien kunnen ze vervolgens één hectare land met zonnepanelen bebouwen. Ze krijgen daarvoor een vergunning en daarna een minimale jaarlijkse huur van 5500 euro per hectare van de exploitant. De bijbehorende subsidie komt uit de SDE+ (Stimulering Duurzame Energieproductie, red.).’’

Hoeveel stikstofwinst levert dat op?

,,Bij het maximaal aantal ingeleverde koeien daalt de stikstofuitstoot voor een gemiddeld bedrijf van honderd koeien met ruim een kwart. In combinatie met diverse maatregelen die boeren al nemen, zoals ander voer en meer water bij de bemesting, loopt dat op tot wel 35 procent. Zo hoeft er geen boerderij te verdwijnen, ook niet bij Natura-2000-gebieden.’’

Voor het plan heeft u onder andere het ministerie van Landbouw en de provincies, maar ook de Rabobank geconsulteerd. Wat vinden zij?

,,Ik heb met dertig experts uit deze organisaties en bedrijven gesproken, maar slechts om te klankborden over mijn conceptplan. Ik heb niet om bestuurlijke standpunten gevraagd.”

Is Zon voor Vee niet wat opportunistisch? U lobbyt voor de veehandel én bent directeur van één van de grootste zonneparkontwikkelaars.

,,Bij alles wat ik voorstel roept een aantal mensen dat het uit verdachte hoek komt. Ik doe dit uit oprechte betrokkenheid bij de sector. Dit plan biedt boeren pegels en perspectief.’’

Maar die pegels gaan mede naar u, want wie legt die zonneparken straks aan?

,,Ik ben ondernemer en toevallig directeur van een ontwikkelaar van zonneparken. Als de kans zich voordoet zullen we proberen een deel van de markt te pakken, net als onze concurrenten.’’

Hoe kijkt u naar de stikstofcrisis?

,,De PAS is bedacht door Diederik Samsom en Ger Koopmans, twee uitstekende bestuurders. Het leek destijds een hele intelligente oplossing. Gerda Verburg, Sharon Dijksma en ik hebben vervolgens een rol gespeeld bij de uitwerking ervan.’’

Heeft u ergens spijt van?

,,In mijn periode als staatssecretaris hebben we de stikstofafspraken helaas onvoldoende hard gekregen, met name waar het gericht natuurherstel bij Natura-2000-gebieden betrof. Ik heb dat toen mede doorgezet en Sharon Dijksma heeft het later door de Tweede Kamer en de Senaat gebracht.’’

Wat gaat er nu gebeuren met Zon voor Vee?

,,Dat ligt aan provincies, gemeenten en vooral de boeren. Ik hoop dat zij het oppakken. Als ik iets in mijn twee jaar in Den Haag heb geleerd, is het dat als de maatschappij een probleem aan de agrarische sector koppelt, ontkennen geen zin heeft. Dan is het zaak zelf oplossingen te bedenken. Vanuit die gedachte heb ik Zon voor Vee gemaakt.’’

menu